مقایسه‌ی سیمرغ منطق‌الطیر عطار با آلیس در آن سوی آینه‌ی کارول بر اساس نظریه‌ی تقارن آینه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه مازندران

چکیده

چکیده
منطق­الطیر عطار و آلیس در آن سوی آینه­ی کارول از آثار معروف و مشهور جهانی هستند. این مقاله در پی تحلیل­ مقایسه­ای سی­مرغ و سیمرغ، قهرمانان داستان تمثیلی منطق­الطیر عطار با کتاب تخیلی کودکان؛ یعنی آلیس در آن سوی آینه است تا بدین‌ترتیب، خوانش جدیدی از سیمرغ و سی­مرغ منطق­الطیر ارائه دهد. روش پژوهش تحلیل محتوا است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که هر دو اثر با وجود اختلاف در جزئیات حوادث داستان، در کلیات، بر اصولی مشابه استوار هستند. وجود بن­مایه­های مشترک چون خواب و آینه و تأثیر آن­ها در نتیجه­ی داستان منطق­الطیر، بیانگر درک و تجربه­ی شهودی عطار است که از واقعیتی دور از دسترس و خارج از زمان و مکان است، بر قلب عارف فرا تابیده می­شود. این شباهت­ها و استناد کاکو به آن سوی آینه­ی کارول در تأیید تقارن آینه­ای، چنین به نظر می­رسد که این اثر ادبی مانند آن سوی آینه با تقارن آینه­ای جهان در علم فیزیک قابل مقایسه باشد. بر این اساس، هریک از سیمرغ‌های منطق‌الطیر می­توانند تقارن آینه­ای یکدیگر باشند که در ابعاد دیگر هستی؛ یعنی در عالم رویا به وقوع پیوسته است. این مقایسه سبب خوانش تازه و درک و دریافت بهتر خوانندگان این اثر ادبی می­گردد.

کلیدواژه‌ها


ارشاد، محمد­رضا. (1382). گستره­ی اسطوره. تهران: هرسن.

بورکهارت، تیتوس. (1387). «گیهان­شناسی و علم نوین». مجموعه مقالات هرمس و زبان مرغان. ترجمه­ی امین اصلانی، تهران: جیحون.

پارسا، علی. (1379). «جنابعالی همان گربه­ای نیستید که من در خواب دیدم؟». لوح، شماره‌ی 9، صص 25-31.

«سفره هفت‌سین». (تاریخ بارگذاری: 27/4/1392) سایت رشد:

http://roshd.ir/Default.aspx?tabid=267&SSOReturnPage=Check &Ra nd=0

شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1389). منطق­الطیر عطار. تهران: سخن.

صمدیان، ارغوان­­. (­اسفند۱۳۸۶). «آلیس در سرزمین عجایب و آن سوی آینه». کتاب ماه کودک و نوجوان، شماره‌ی ۱۲۵-۱۲۴، صص47- 57.

ضد ماده­ها.(آخرین تاریخ دسترسی 28/9/1391) شبکه­ی فیزیک هوپا:                  

             http://www.hupaa.com/Data/P00217.php                                                                                         

عطار، فریدالدین. (1388).  دیوان عطار. به کوشش اکبریان راد. تهران: الهام.

فروزانفر، بدیع­الزمان. (1353).شرح احوال و نقد و تحلیل عطار نیشابوری. تهران: دهخدا.

کارول، لوییس. (1374). آن سوی آیینه. مترجم محمدتقی بهرامی حران، تهران: نیل.

کاکو و تامسون، میکیو و جنیفر. (1388). فراسوی اینشتین. ترجمه­ی رضا خزانه. تهران: فاطمی.

کاکو، میچیو­. (1389). ­فیزیک ناممکن­ها. ترجمه­ی رامین رامبد. تهران: مازیار.

کراپر، ویلیام­اچ. (1387). فیزیک­دانان بزرگ. ترجمه­ی محمدعلی جعفری. تهران: اختران.

کزازی، میر­جلال­الدین. (1387­). بدیع، زیباشناسی سخن پارسی. تهران: کتاب ماد (وابسته به نشر مرکز).

ـــــــــــــــــــــ (1384­). آب و آیینه. تهران: آیدین.

موحد، صمد. (1386). گلشن راز شیخ محمود شبستری. تهران: طهوری.

مورگان، جان د. (بی­­تا). پیدایش دین و هنر. ترجمه­ی احمد احسانی، کوتمبرک.

واحددوست، مهوش. (1381). رویکردی علمی به اسطوره­شناسی. تهران: سروش.

واعظی، مریم. (بهار1382). ­آلیس در آن سوی آینه. پژوهش­نامه ادبیات کودک و نوجوان، شماره‌ی 32، صص137 –141.

هاوکینگ، استیون. (1388). تاریخچه­ی زمان. ترجمه­ی محمد­رضا محجوب. تهران: شرکت سهامی انتشار.

یونگ، کارل‌ گوستاو. (1387). انسان و سمبل‌هایش. ترجمه­ی حسن اکبریان طبری، تهران: دایره.