یک داستان: چند مترجم: چند راوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیات علمی دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

چکیده

هنگام خواندن متن های روایی ترجمه شده تنها صدای راوی متن اصلی نیست که به گوش ما می رسد بلکه صدای مترجم نیز به عنوان راوی ترجمه با آن ترکیب شده است. صدای مترجم به شکل های مختلف از طریق عناصر فرامتنی و زبانی در ترجمه نمایان می شود. مساله ی صدا/حضور مترجم در ادبیات کودک بیشتر نمایان می شود چون به عقیده ی اُسالیوان (2003) رابطه ی نامتقارنی بین نویسنده (بزرگسال) و مخاطب (کودکان) وجود دارد. به علاوه مترجمان ادبیات کودک نسبت به دیگر انواع ادبی احساس آزادی عمل بیشتری کرده و خود را نمایان تر می سازند. هدف از تحقیق حاضر نشان دادن تفاوت روایت مترجمان از طریق بررسی حضور و صدای آنان در ترجمه ادبیات کودک بر اساس نظریه های هرمانز (1996) و بیکر (2000) و مدل ارتباطی ارائه شده توسط اُسالیوان (2003) است. بدین منظور سه داستان از مجموعه داستان های هانس کریستین اندرسن و سه مترجم فارسی آنها (برای هر داستان دو مترجم) به شرح زیر انتخاب گردیده است: احمد کسایی پور (1381)، جمشید نوایی (1385) و محمد رضا شمس-پریسا همایون روز (1388). نتایج بررسی ها نشان داد که مترجمان هر یک از روش های مختلفی، خواه متنی یا فرا متنی، برای روایت داستان بهره جسته و بنابراین به شکل های مختلفی خود را در متن نمایان ساخته اند و در نتیجه داستان را به شکل های مختلف بر حسب سبک روایی خود نقل می کنند به گونه ای که یک داستان به تعداد ترجمه هایی که از آن شده راوی دارد.

کلیدواژه‌ها


احمدی‌گیوی، حسن و حسن انوری. (۱۳۸۶). دستور زبان فارسی ۲. تهران: فاطمی.

اندرسن، هانس کریستین. (۱۳۸۱). پری دریایی کوچک و چند قصه‌ی دیگر. ترجمه‌ی احمد کسایی‌پور. تهران: هرمس؛ کیمیا.

ـــــــــــــــــــــ. (۱۳۸۵). پری دریایی و ۲۸ داستان دیگر. ترجمه‌ی جمشید نوایی. تهران: نگاه.

ــــــــــــــــــــ. (۱۳۸۸). ۱۱۰ قصه از هانس کریستین اندرسن. ترجمه‌ی محمدرضا شمس و پریسا همایون‌روز. تهران: قدیانی.

محمدی، محمدهادی و زهره قائینی. (۱۳۸۲). تاریخ ادبیات کودکان ایران۶؛ ادبیات کودک در روزگار نو؛ ترجمه در ادبیات کودک. تهران: چیستا.

Andersen, Hans Christian. (2008). Fairy Tales of Hans Christian Andersen. [Plain Text UTF-8]. Retrieved 21 September 2012 from http://www.gutenberg.org/ebooks/27200.

Baker, M. (2000). “Towards a methodology for investigating the style of a literary translator”. Target. Vol. 12, No. 2, P. 241-266.

Bassnett, S. (2007). “Writing and translation”, In The translator as writer. Edited by Bassnett, S. & Bush, P. Great Britain: Continuum. P. 173-183.

Biancheri, D. (2011). Linguistic preferences and cultural implications of “pseudo-transparency”: The impact of publishers’ “easy way out” on literary texts in translation, In Authorial and editorial voices in translation. University of Copenhagen. Retrieved 14 August 2012 from https://www.hf.uio.no/ilos/english/research/groups/Voice-in-Translation/Authorial%20and%20Editorial%20Voices%20in%20Translation%20ABSTRACTS-1.pdf.

Bosseaux, Ch. (2004). Translation and narration: a corpus-based study of French translations of two novels by Virginia Woolf. PhD dissertation. University of London.

Bush, P. (2007). “The writer of translations”, In The translator as writer. Edited by Bassnett, S. & Bush, P. Great Britain: Continuum. P. 23-32.

Delabastita, D. (1993). There's a Double Tongue: An Investigation Into the Translation of Shakespeare's Wordplay, with Special Reference to Hamlet. Amesterdam: Rodopi.

Hermans, T. (1996). “The translator's voice in translated narrative”. Target. Vol.8, No. 1, P. 23-48.

-----------------. (2008). “Paradoxes and aporias in translation and translation studies”, In Translation studies: Perspectives on an emerging discipline. Edited by Riccardi, A. New York: Cambridge University Press. P. 10-23.

Koster, C. (2008). “The translator in between texts: On the textual presence of the translator as an issue in the methodology of comparative translation description”, In Translation studies: Perspectives on an emerging discipline. Edited by Riccardi, A. New York: Cambridge University Press. P. 24-37.

Lathy, G. (2010). The role of translator in children's literature: Invisible story tellers. London & New York: Routledge.

Leech, Geoffrey N. & Michael H. Short. (1981). Style in Fiction. London: Longman.

Oittinen, R. (2000). Translating for children. New York & London: Garland publishing, Inc.

O'Sullivan, E. (2003). “Narratology meets translation studies, or, the voice of the translator in children's literature”. Meta. Vol. 48, No. 1-2, P. 197-207.

Pekkanen, H. (2010). The duet between the author and the translator: an analysis of style through shifts in literary translation. Helsinki: Helsinki University Print.

Taivalkoski-Shilove, K. (2010). “When two become one: reported discourse through a translatological perspective”, In Translation effects: Selected papers of the CETRA Research Seminar in translation studies 2009. Edited by Azaibougar, O. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven, Centre for Translation Studies. Retrieved 15 July 2014 from https://www.arts.kuleuven.be/cetra/papers/files/kristiina-taivalkoski-shilov-when-two-become-one.pdf.

Toury, G. (1995). Descriptive translation studies and beyond. Amesterdam: John Benjamin Pubications.Venuti, L. (1998). The scandals of translation: towards an ethics of difference. London: Routledge.