بینامتنیت در فراداستانِ « قلب زیبای بابور» نوشتهی جمشید خانیان و مخاطب نوجوان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه ولیعصر رفسنجان

چکیده

قلب زیبای بابور نوشته‌ی جمشید خانیان یک فراداستان است که در پی به کار گرفتن شیوه‌ای تازه در روایت و گریز از شیوه‌های سنتی‌ست. در فراداستان راوی به شیوه‌های داستان گویی می‌اندیشد همچنین یکی از ویژگیهای فراداستان مهارت در به کارگیری بینامتنیت است. هدف این پژوهش، بررسی مقایسه‌ای و یافتن رّد پای عناصر بینامتنی، دریافت مناسبات آن با متن و در نوبتی دیگر بررسی نقش مخاطب نوجوان در درک این شیوه از داستان‌نویسی است. روش مقاله توصیفی- تحلیلی و بر مبنای آرای مخاطبان است. اصلی‌ترین شگرد خانیان درین داستان ، به کار گیری عناصر بینامتنی و ایجاد مکالمه با داستانهای نام آشنا برای کودکان و نوجوانان به ویژه شازده کوچولو اثر اگزوپری است. احضار متون شناخته شده به این داستان، برای پیشبرد فرایند روایت، شکل گیری عناصر داستان، باورپذیری و القای معانی انجام گرفته است. همچنین نظر مخاطبان نشان می‌دهد که نوجوانان می‌توانند به شکلهای گوناگون با عناصر بینامتنی رابطه برقرار کنند.

کلیدواژه‌ها


اثنی‌عشری، مژگان. (۱۳۸۳). «چل‌تکه‌دوزی داستان: گزارش بیست‌ویکمین نشست نقد مخاطبان». کتاب ماه کودک و نوجوان، ش۸۸، صص ۹۸تا۱۰۶.

احمدی، بابک. (۱۳۷۵). ساختار و تأویل متن. تهران: مرکز.

ــــــــــــ. (۱۳۸۸). از نشانه‌های تصویری تا متن. تهران: مرکز.

اگزوپری، آنتوان‌سنت. (۱۳۸۰). شازده ‌کوچولو. ترجمه‌ی احمد شاملو، تهران: نگاه.

آلن، گراهام. (۱۳۸۹). بینامتنیت. ترجمه‌ی پیام یزدانجو، تهران: مرکز.

پاشایی، روشنک. (۱۳۸۸). «فراداستان؛ زبان انگیزش تفکر در ادبیات کودک ایران: بررسی سه اثر از فرهاد حسن‌زاده».فصلنامه‌ی نقد زبان و ادبیات خارجی، ش۲، صص۱تا۱۸.

حیدری، فاطمه و بیتا دارابی. (۱۳۹۲). «بینامتنیت در شرق بنفشه اثر شهریار مندنی‌پور». فصلنامه‌ی پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی، ش۲، صص۵۵تا۷۴.

ــــــــــــــــ و همکاران. (۱۳۹۲). «خوانش بینامتنی بوف کور و پیکر فرهاد». فصلنامه‌ی نقد ادبی، ش۲۲، صص۶۷تا۸۸.

خانیان، جمشید. (۱۳۸۲). قلب زیبای بابور. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

راد، دیوید. (۱۳۸۶). «نظریه‌پردازی و نظریه‌ها؛ شرایط امکان وجود ادبیات کودکان». ترجمه‌ی فریده پورگیو، پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، ش۴۸، صص ۲۴تا۳۹.

سلدن، رامان و همکاران. (۱۳۸۴). راهنمای نظریه‌ی ادبی معاصر. ترجمه‌ی عباس مخبر، تهران: طرح نو.

کادن، جی. ای. (۱۳۸۰). فرهنگ ادبیات و نقد. ترجمه‌ی کاظم فیروزمند، تهران: شادگان.

لاج، دیوید و همکاران. (۱۳۸۹). نظریه‌های رمان از رئالیسم تا پسامدرنیسم. ترجمه‌ی حسین پاینده، تهران: نیلوفر.

نامورمطلق، بهمن. (۱۳۹۰). درآمدی بر بینامتنیت؛ نظریه‌ها و کاربردها. تهران: سخن.

وو، پاتریشیا. (۱۳۹۰). فراداستان. ترجمه‌ی شهریار وقفی‌پور، تهران: چشمه.

ویکلی، کریستین. (۱۳۸۴). «وابستگی متون، تعامل متون». ترجمه‌ی طاهر آدینه‌پور، پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، ش۲۸، صص۴تا۱۱.

Burgass, Catherine. (1999). Challenging Theory: Discipline after Deconstruction. London.

Fowles, John. (1998). “Notes on an unifinished novel,” In Wormholes New York: Henry Holt, PP. 16.

Genette, Gerard. (1988). “The Proustian Paratext,” In SubStance: a review of Theory and Literary Criticsism. 17 (2), PP. 63-77.

Kristeva, Julia. (1984). Revolution in Poetic Language. Translated by Margaret Waller, New York: Columbia University Press.

McCallum, Robyn. (2004). “Metaficitions and Experimental work,” In International Companion Encyclopedia of children’s literature. Edited by Peter Hunt, London: Routledge, PP. 587-599.

Moss, Goef. (1992). “Metafiction, Illustration and Poetics of Children’s literature,” In literature for children Contemporary Criticism. Edited by Peter Hunt, London: Routledge , PP. 44-66.

Rudd, David. (2004). “Theorising and Theories: The Condition of Possibility of Children’s Literature,” In International Companion Encyclopedia of Children’s Literature. Edited by Peter Hunt, Second edition, Vol. 1, London: Routledge, PP. 29-43.

Saussure, Ferdinand de. (1983). Course in General Linguistics. Translated by Roy Harris. London: Duckworth.