بررسی تطبیقی کتاب های داستانی- تصویری عربی، فارسی و انگلیسی بر مبنای شگردهای تمرکززدایی با نگاهی به داستان های: کاموای اضافی، کرم سه نقطه، و قصه قبل از خواب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 معاون گروه عربی/ دانشگاه اصفهان

چکیده

چکیده: یکی از مهم‌ترین ساز و کارهایی که ادبیات کودک از آن بهره می‌گیرد تا بامخاطبِ خویش ارتباطی خلاقانه برقرار کرده و زمینه‌سازِ تفکر خلاق در وی شود، ویژگیِ تمرکززدایی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی کتاب‌های داستانی-تصویری عربی، فارسی و انگلیسی بر مبنای شگردهای تمرکززدایی است. برای نیل به این مقصود یک کتاب داستانی-تصویری فارسی، یک کتاب داستانی-تصویری عربی و یک کتاب داستانی-تصویری انگلیسی از میان کتاب‌های برگزیده‌ی هر زبان انتخاب شده‌اند. داستان‌ها با بهره از روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی و براساس میزان و نحوه‌ی استفاده از شگردهای تمرکززدایی تحلیل و مقایسه شدند. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که میان داستان‌های عربی، فارسی و انگلیسی از لحاظ میزان و چگونگی بهره‌گیری از شگردهای تمرکززدایی تفاوت دیده می‌شود. شگردهای تمرکززدایی در کتاب داستانی-تصویری انگلیسی از تنوعی خوب، در کتاب داستانی-تصویری فارسی از بیشترین کمیت، و در کتاب داستانی-تصویری عربی از کیفیت بهتری برخوردار بود.
واژگان کلیدی: کتاب‌های داستانی تصویری، ادبیات کودک، تمرکززدایی، بررسی تطبیقی.

کلیدواژه‌ها


أبوالحیات، مایا و لبنی طه. (۲۰۱۱). قصة قبل النوم. رام الله: مؤسسة تامر للتعلیم المجتمعی.

اکبرپور، احمد. (۱۳۸۸). غول و دوچرخه. تصویرگر: راشین خیریه، تهران: افق.

ایبد، طاهره. (۱۳۹۰). دیو سیاه دم به سر. تصویرگر: مهکامه شعبانی، تهران: امیرکبیر.

ــــــــــ. (۱۳۸۶). پیغامی برای ابر پنبه‌ای. تصویرگر: ندا عظیمی، تهران: علمی و فرهنگی.

برّاج، سمر محفوظ، ماریان موصلی و فرح مرعی. (۲۰۱۰). رجل شادی. بیروت: یوکی پرس.

ــــــــــــــــــ و لینا مرهج. (۲۰۰۸). لم أکن أقصد. بیروت: دار الأصاله.

ــــــــــــــــــ و میرا المیر. (۲۰۱۱). أمی والتدخین. بیروت: دار الأصاله.

پریش، سروناز. (۱۳۸۹). کرم سه نقطه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

جوزدانی، عذرا. (۱۳۸۳). شلوارک سبز و بلوز بنفش. تصویرگر: علی مفاخری، تهران: شباویز.

خسرونژاد، مرتضی. (۱۳۸۲). معصومیت و تجربه؛ درآمدی بر فلسفه ادبیات کودک. تهران: مرکز.

ـــــــــــــــــ. (۱۳۸۸). منم موش گرسنه؛ می خورمت درسته. تصویرگر: علی مفاخری، مشهد: به نشر.

ــــــــــــــــــ. (۱۳۸۹). اولین بچه‌ای که از ترکیدن بادکنک‌هایش خوشحال شد. تصویرگر: مهرنوش معصومیان، مشهد: به نشر.

راستی، مجید. (۱۳۹۰). این سرِ دنیا، آن سر دنیا. تصویرگر: محمدعلی بنی‌اسدی، مشهد: به نشر.

زغیر، رانیا و هبة فرّان. (۲۰۰۹). سیسی ملاقط تلبس خروفاً و دودتین! بیروت: دار الخیاط الصغیر.

سیدعلی‌اکبر، سید نوید. (۱۳۸۷). من مامانت را نخوردم. تصویرگر: روجا علی‌زاده، تهران: علمی و فرهنگی.

ــــــــــــــــــــــ. (۱۳۹۱). بابای من با سس خوشمزه است. تصویرگر: علی مفاخری، تهران: شباویز.

شرف‌الدین، فاطمه و تینا مخلوف. (۲۰۱۲). جدتی لاتسمعنی. بیروت: ساقی.

ـــــــــــــــــ و سمر زیاده. (۲۰۰۸). شعور غریب. بیروت: دار الأصاله.

شمس، محمدرضا. (۱۳۸۴). جاده. تصویرگر: نگین احتسابیان، تهران: شباویز.

طاقدیس، سوسن, و سپیده متوسل الحق. (۱۳۸۸). پری چه کسی را با خود برد؟. تهران: شباویز.

طاهر، ولید. (۲۰۰۹). النقطه السوداء. قاهره: دارالشروق.

ــــــــــ (۲۰۰۱). صاحبی الجدید. القاهره: دارالشروق.

غندور, نهله و جنی طرابلسی. (۲۰۰۹). هی هما هنّ. بیروت: الخیاط الصغیر.

قاسمی، سمانه. (۱۳۹۲) شگردهای تمرکززدایی در کتاب‌های تصویری کودکان. پایان‌نامه‌ی کارشناسی‌ارشد دانشگاه شیراز.

کلهر، فریبا. (۱۳۹۰). نردبان هزار پله. تصویرگر: علیرضا گلدوزیان، تهران: مدرسه.

محیدلی، نبیهه و حسّان زهرالدین. (۲۰۱۱). کائنات سقف الغرفه. بیروت: دارالحدائق.

ـــــــــــــ (۲۰۱۰). لائحة مشتریات یاسر. بیروت: دارالحدائق.

ـــــــــــــ و لجینة الأصیل. (۲۰۰۲). غسان یعرف ما هو أحلی مکان. بیروت: دارالحدائق.

مرادپور، ندا. (۱۳۹۱). شگردهای تمرکززدایی در قصه‌های ایرانی. پایان‌نامه‌ی کارشناسی‌ارشد دانشگاه شیراز.

Khazaie D. & Khosronejad M. (2007) A genetic epistemological reading of talesfrom Shakespeareand Persian folktales. The Charles Lamb Bulletin 137:15-23.