تحلیل و بررسی و مضامین اشعار در مجلات کودک دهه‌ی هشتاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

2 دبیر آموزش و پرورش

3 عضو هیات علمی دانشگاه گیلان

چکیده

در سه دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نشریات کودک از رشد کمّی و کیفی نسبتاً خوبی برخوردار ‏بوده‏اند. موضوع اصلی مقاله، بررسی مضامین اشعار دهه‌ی هشتاد نشریّات کودک است. مجموعه ‏مضامین بررسی شده در این پژوهش به ترتیب فروانی آنها عبارتند از: 1- طبیعت (جاندار و بی‌جان)، ‏‏2- دین و مضامین آیینی، 3- مسایل اجتماعی– سیاسی، 4- تفریحات و سرگرمی، 5- آموزشی- علمی، ‏‏6- اخلاقی- تربیتی 7- سایر مضامین. در این مقاله 599 شماره مجله کودک بررسی شده است. ‏جامعه‏ی آماری این تحقیق را «سروش» (81 نسخه)، «رشد» (72 نسخه)، «کوشش» (26 نسخه)، ‏‏«کیهان» (170نسخه)، و نشریه‏ی «دوست 250نسخه) تشکیل می‌دهند که هر کدام دارای چندین قطعه ‏شعر هستند. در این دوره مضامین دینی که طبق پژوهش‌های قبلی، در دهة گذشته در رتبه چهارم قرار ‏داشت، به رتبه دوم از نظر فراوانی و بسامد ارتقاء پیدا کرده و این نکته نشان از توجّه جامعة ‌ایران در ‏دهة هشتاد به امور دینی و آموزش‌های آن دارد.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

تحلیل و بررسی و مضامین اشعار در مجلات کودک دهه‌ی هشتاد

ابراهیمی شاهد، جعفر. (۱۳۸۱الف). «خدایا را تو را می‏پرستم». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۹۳، ص۶و۷.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۱ب). «سرود زندگی». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۹۶، صص۶و۷.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۲). «رنگ‏ها». دوست، ش۹۲، ص۳۲.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۳الف). «چرا؟». دوست، ش ۱۲۸، ص۸و۹.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۳ب). «کودک دلم». دوست، ش۱۳۸، ص۹.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۵). « بچه عروسکم». کوشش، ش۱۰، ص۷ .
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۶). «گل و شبنم». کوشش، ش۱۳، ص۱۰.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۷). «نقطه، خط». کوشش، ش۱۴، ص۱۱.
استادزاده، زهرا. (۱۳۹۱). «بررسی محتوایی اشعار کودکانه‏ی پروین دولت‌آبادی بر قایق ابرها و گل بادام». مطالعات ادبیّات کودک. س۳، ش۲، صص۱-۲۴.
امین‎پور، قیصر. (۱۳۸۸). شعر کودکی. تهران: مروارید.
 بازقی، سمیر. (۱۳۸۹). «عصا و بابابزرگ». کیهان بچه‏ها، ش۲۱۸۱، ص ۴۹.
باهنر، ناصر. (۱۳۸۸). «تعلیم و تربیت و دنیای ناشناخته‌ی دینی کودکان». اسلام و پژوهشهای تربیتی، س۱، ش۲، صص۲۰۳-۲۳۵.
بکتاش، غلامرضا. (۱۳۸۴). «در حیاط ما». کوشش، ش۷، ص۳۱.
ــــــــــــــــ.. (۱۳۸۰). «انقلاب سنگ‏ها». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۳۹، ص۶و۷.
بی‌نا. (۱۳۸۹). «ای ماه تابان لالایی». رشد کودک، ش۱۳۷، ص۱۱.
بیانی، فائزه. (۱۳۸۱). «امواج». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۸۸، ص۴۸و۴۹.
پرستش، شهرام. (۱۳۸۹). «جهان تازه استقلال یافته‌ی کودکان؛ جستاری در انسان‌شناسی ادبیّات کودک». مطالعات ادبیّات کودک، ش۱، صص۳۱-۵۴.
پوروهاب، محمود. (۱۳۸۱). «کسی شبیه او». دوست، ش۷۵، صص۱۲و۱۳.
خسرونژاد، مرتضی. (۱۳۸۲). معصومیت و تجربه؛ درآمدی بر فلسفه‌ی ادبیّات کودک. تهران:  مرکز.
درویشی، مرتضی. (۱۳۸۴). «پیغام بهار». کیهان بچه‏ها، ش۲۴۳۰، ص۷.
دولت‌آبادی، پروین. (۱۳۸۳). «خدا در رنگ و بوی گل». دوست، ش۱۳۷، ص۹.
رحماندوست، مصطفی. (۱۳۸۴). «بوته در برف». دوست، ش۲۲۵، صص۶و۷.
ــــــــــــــــــــ . (۱۳۸۵). «دو تابلو». دوست، ش۲۵۲، صص۶و۷.
رحمان‏زاده، عطیه. (۱۳۸۱). «ای کاش خانه‏ی ما». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۹۲، صص۴۲و۴۳.
رحمانی، آسیه. (۱۳۸۵). « بادبادک». سروش کودکان، ش۱۷۹، ص۵.
زاده‏امیری، م. (۱۳۸۱). «زندگی». کیهان بچه‏ها، ش۲۲۸۸، صص۴۸و۴۹.
زرقانی، سیدمهدی و محبوبه عباسپور نوغانی. (۱۳۸۶). «بررسی محتوایی شعر کودک در دهه‌ی هفتاد». مجله‌ی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی، ش۱۵۹، صص۱۶۷-۱۹۲.
شاملو، احمد. (۱۳۷۲). هوای تازه. تهران: نگاه.
شعبان‏نژاد، افسانه. (۱۳۸۶). «خواب قشنگ». کوشش، ش۱۲، صص۸و۹.
ـــــــــــــــ . (۱۳۸۷). «گنجشک پر، کلاغ پر». رشد کودک، ش۱۱۹، ص۵.
شعبانی، اسداله. (۱۳۸۳الف). «ساز من، ساز جیرجیرک». کوشش، ش۴، ص۱۰و۱۱.
ــــــــــــــ . (۱۳۸۴الف). «زیر باران». کوشش، ش۷، ص۷.
ــــــــــــــ . (۱۳۸۴ب). «سطل آشغال». سروش کودکان، ش۱۷۰، ص۴۷.
ــــــــــــــ . (۱۳۸۶). «آرزوی من». دوست، ش۲۹۵، صص۶و۷.
ــــــــــــــ . (۱۳۸۷). «ای زمین». دوست، ش۳۶۶، صص۲۶و۲۷.
شکیبا، م. (۱۳۸۴). «پالام پولوم پام». رشد کودک، ش۹۵، ص۴.
طهوری، مهدی. (۱۳۸۱). «تکه‌ای آواز چکه‌ای مهتاب». پژوهشنامه‌ی ادبیّات کودک و نوجوان، س۸، ش۳۱، ص۱۸۷.
عزیزی، محمد. (۱۳۸۱). «حسنک و مهمان‏های ناخوانده». کیهان بچه‏ها، ش۲۳۲۲، صص۶-۳۲.
علاء، افشین. (۱۳۸۱). «هری پاتر». دوست، ش۶۹، صص۸و۹.
ــــــــــــ . (۱۳۸۲الف). «شعر آتش». دوست، ش۸۱، ص۱۰و۱۱.
ــــــــــــ . (۱۳۸۶). «آرزوی رزمنده (به یاد شهدای تخریبی)». دوست، ش۳۰۲، صص۲۶و۲۷.
علی‌اکبر سلطان، ناصر. (۱۳۸۳). «خدا». دوست، ش۱۳۱، ص۹.
ــــــــــــــــــــ . (۱۳۸۵). پژوهشی در شعر کودک. تهران: تیرگان.
فردوس، شیوا. (۱۳۸۱). «کله گنجشکی». کیهان بچه‏ها، ش۲۳۱۳، صص۶و۷.
فرزان، صبا. (۱۳۸۱). «زیبایی دنیا». رشد کودک، ش۶۵، ص۵.
قاسم‌نیا، شکوه . (۱۳۸۶). «خواب و رؤیا». کوشش، ش۱۲، ص۳۳.
کشاورز، ناصر. (۱۳۸۲الف). «آقای سلمانی». دوست، ش۱۱۳، صص۱۰و۱۱.
ـــــــــــــ . (۱۳۸۲ب). «پنبه‏ها را دوست دارم». دوست، ش۹۰، ص۳۲.
ـــــــــــــ . (۱۳۸۷). «سیب». دوست، ش۳۶۹، صص۲۶و۲۷.
کلاته، زهرا. (۱۳۸۷). «مدال بابا». دوست، ش۳۳۴، صص۶و۷.
کیانوش، محمود. (۱۳۵۲). شعر کودک در ایران. تهران: آگاه.
ماهوتی، مهری. (۱۳۸۱الف). «شهر خوبی‏ها». کیهان بچه‏ها، ‏ش۲۲۹۵، صص۶و۷.
ـــــــــــــ . (۱۳۸۱ب). «قهر». رشد کودک، ش۶۶، ص۴.
ـــــــــــــ . (۱۳۸۲). «شکل پروانه». دوست، ش۱۱۱، ص۱۰.
محقق، جواد. (۱۳۸۱). «مدرسه‏ی آسمان». کیهان بچه‏ها، ش۲۳۱۹، صص۶و۷.
مرتضوی کرمانی، علیرضا. (۱۳۶۴). ضوابط و اصول و نقد کتابهای کودکان و نوجوانان. تهران: کانون فرهنگ و هنر اسلامی.
مزینانی، محمدکاظم. (۱۳۸۵). «کهنه و نو». دوست، ش۲۷۳، ص۶و۷.
معتمد جلالی، سمیرا. (۱۳۸۱). «شاپرک». سروش کودکان، ش۱۳۰، ص۹.
ــــــــــــــــ . (۱۳۸۴). «غنچه‏ی کوچک». سروش کودکان، ش۱۶۶، ص۵.
موسوی گرمارودی، سیدمصطفی. (۱۳۸۶). شعر کودک از آغاز تا امروز. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.
موسویان، انسیه. (۱۳۹۱). بررسی طنز و فکاهی در شعر کودک و نوجوان دهه‌ی هشتاد. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، پردیس آموزش‌های تخصصی نیمه‌حضوری دانشگاه علامه‌ی طباطبایی تهران .
میرزاده، سیداحمد. (۱۳۸۴). «خواب شیرین». سروش کودکان، ش۱۷۳، ص۳۱.
نیکخواه ‏آزاد، وحید. (۱۳۸۴). «شهری به نام آینده». دوست، ش۲۲۳، صص۶و۷.
نیک‏طلب، بابک. (۱۳۸۵). «غزل گل». سروش کودکان، ش۱۷۶، ص۵.
وظیفه‏شناس، شراره. (۱۳۸۴الف). «باد و پر». کوشش، ش۷، ص۷.
ــــــــــــــــــ . (۱۳۸۴ب). «مرغی دارم؟». کوشش، ش۵، ص۵.
یمینی شریف، عباس. (۱۳۸۴). نیم قرن در باغ شعر کودک. تهران: روش نو.