تحلیل گفتمان انتقادی کیهان بچه ها در مواجهه با پدیده اجتماعی و سیاسی انقلاب اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترا

چکیده

پیدایش نشریه های کودکان و نوجوانان در ایران به دوران مشروطه باز می گردد. این نشریه ها از راه آشنا کردن مخاطبان با چگونگی زندگی و آموزش کودکان در کشورهای پیشرفته غربی ، نگاه سنجشی به زندگی خود و دیگران را در کودکان تقویت می کرد. بخش بزرگی از ادبیات داستانی این نشریات از منابع خارجی گزینش و ترجمه می شد و پرکتیس های گفتمانی آن ها از جمله کیهان بچه ها در ارتباط با ساختارهای اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و بویژه منا سبات قدرت و سلطه شکل می گرفت و با تغییر این مناسبات تغیر شکل می داد . براین بنیاد این پژوهش در نظر دارد با تحلیل انتقادی متن مجله کیهان بچه های منتشر شده در بازه زمانی 5 سال قبل پدیده اجتماعی و سیاسی انقلاب اسلامی و 5 سال بعد آن به عنوان یک پرکتیس گفتمانی در ساحتی سنجشی نسبت به چگونگی تولید این اثر ،چگونگی مصرف آن ، چیستی نظم گفتمانی حاکم بر اثر و چگونگی فعال شدن گفتمان ها به شکل متن به جهت دستیابی به تفسیر خاص و تقویت آن در دو برهه زمانی یاد شده و ابعاد تأثیرپذیری و یا شاید تأثیرگذاری این اثر در رخداد اجتماعی و سیاسی انقلاب در سطح جامعه و گفتمان های حاکم در آن ، بصیرتی بدست آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Discourse Analysis of Challenges of Kayhan Bacheha (KB, a Magazine for Children) With Social and Political Phenomenon of the Islamic Revolution

چکیده [English]

Critical Discourse Analysis of Challenges of Kayhan Bacheha (KB, a Magazine for Children) With Social and Political Phenomenon of the Islamic Revolution
 
S. Atarodi*
Ferdowsi University of Mashhad
 
Abstract
The emergence of children's magazines in Iran dates back to Iranian Constitutional era. These magazines introduced readers to the life and education of children in western societies encouraging a critical look at their own life and others. A major part of fictional literature of the magazine were selected and translated from foreign sources. Discourse practices of journals like KB were formed by the social, political and cultural structures, especially power and domination. Thus, this research is conducting a discourse analysis of the magazine in a time period of five years before and after Islamic Revolution of Iran in order to study production, consumption, the discipline of discourse governing the cause and effect and how discourses were activated  for a specific interpretation. Moreover, the possible effects and influences of this magazine on the social and political events leading to the revolution.
Keywords: Discourse analysis, Kayhan Bacheha (KB, a magazine for children), Islamic Revolution, Ideological discourse
 
 
 



* PhD Candidate of Persian Language and Literature,  so.atarodi@yahoo.com

بدیعی، جعفر. (1376). «بیست و سه سال با کیهان بچه‌ها». پژوهشنامه تاریخ مطبوعات ایران ، سال 1، شماره 1، صص28-40 .
حسین‌زاده، منصور. (1370). تاریخ مجلات کودکان و نوجوانان. ج1، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
خزایی، حسین. (1386). «شبه‌مدرن‌گرایی در رفتار مقامات پهلوی». زمانه، شماره 57، صص62-80.
زیباکلام، صادق. (1388). مقدمهای بر انقلاب اسلامی. تهران: روزنه.
عبدالحسینی کلانتری، مهدی. (1391). گفتمان از سه منظر. تهران: جامعه شناسان.
عسگری، محمدعلی. (1372). «موج‌های بلند در دریاهای کوچک(مروری بر نیم قرن تجربه ادبیات کودک و نوجوان)». کلبه دانشجو ، شماره 9 و 10 ، صص 81-102.
فرکلاف، نورمن. (379). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه‌ گروه مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
فوران، جان. (1383). مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران. ترجمه‌ی احمد تدین، تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا.
قریشی، محمدحسین. (1385). بررسی مشکلات ترجمه ادبیات کودکان. تهران: صنم.
قهرمان، مریم. (1392). ترجمه و تحلیل گفتمان انتقادی؛ رویکرد نشانهشناختی. ج1، تهران: مؤلف.
کاتم، ریچارد. (1371). ناسیونالیسم در ایران. ترجمه‌ی احمد تدین، تهران: کویر.
محمدی، محمدهادی ؛ قائینی، زهره. (1381). تاریخ ادبیات کودک ایران. تهران: چیستا.
مدنی، سیدجلال الدین. (1369). تاریخ سیاسی معاصر ایران. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
مشبکی، اصغر و خادمی، علی‌اکبر. (1387). «بررسی آسیب‌شناسانه‌ سیاست‌ها و سیاستگذاری‌های فرهنگی ایران بعد از انقلاب اسلامی». نامه پژوهش، شماره 14، صص47-63.
مک‌دانل، دایان. (1380). مقدمهای بر نظریههای گفتمان.ترجمه‌ی حسین‌علی نوذری، تهران: فرهنگ گفتمان.
ون دایک، تئون ای. (1382). مطالعاتی در تحلیل گفتمان از دستور متن تا گفتمانکاوی انتقادی، ترجمه‌ی گروه مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
یورگنسن، ماریان و فلیپس، لوئیز. (1393). نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمه‌ی قادر جلیلی، تهران: نی.