نگاهی به ابعاد روایت‌مندی در داستان سه سوت جادویی احمد اکبرپور (بر پایه‌ی نظریه‌ی ماریا نیکولایوا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

 





 





این مقاله بر آن است تا بر پایه­ی نظریه‌ی نیکولایوا درباره­ی روایت­شناسی، ابعاد روایت­مندی را در داستان سه سوت جادویی از احمد اکبرپور که از داستان‌های  جدید نیز وی است، بررسی و تحلیل کند؛ نیکولایوا از سال 2003 دیدگاه­هایی تازه در پیوند با روایت‌شناسی ادبیات کودک ارائه داد و برتری‌های روایت‌شناسی را به عنوان روی‌کردی جدا از دیگر شیوه‌‌های نقد ادبی یادآور شد. در این نظریه تمرکز وی بر ابعاد روایت­مندی و عناصر آن یعنی شخصیت‌پردازی، زاویه­ی دید و زمان‌مندی است و معتقد است این عناصر ساختار روایی داستان‌های کودک را تشکیل می‌دهند. یافته­های پژوهش نشان داد اکبرپور با ارائه‌ی راه‌کارهایی نوین، که نیکولایوا در نظریه‌ی خود به عنوان نقاط قوت داستان‌های کودک به آن‌ها اشاره می‌کند، توانسته تا حدودی به جذابیت داستان کمک کند؛ از جمله­ی این شگردها روزنه و پیرنگ باز داستان و توصیف دقیق صحنه‌ها و جزئیات است. با وجود این که اکبرپور در این داستان کوشیده با آزمودن شیوه­های تازه اثری متفاوت بیافریند، اما به نظر می­رسد آن­گونه که باید نتوانسته از عهده­ی کار برآید؛ چون لحن یک‌نواخت شخصیت­ها و غلبه­ی صدای راوی بر شخصیت­ها از انسجام و قدرت‌مندی اثر می‌کاهد و نمی­گذارد، ویژگی­های مثبت اثر، آن­چنان­که شایسته است، جلوه کنند.
 





 





‌واژه‌های کلیدی:

کلیدواژه‌ها


اسکولز، رابرت. (1387). عناصر داستان. ترجمه‌ی فرزانه طاهری. تهران: مرکز.

اکبرپور، احمد. (1387). سه سوت جادویی. تهران: افق.

پارسایی، حسین. (1389). «سه سوت اضافی». کتاب ماه کودک و نوجوان. شماره‌ی 7، (پیاپی 151)، صص 13-18.

تولان، مایکل. (1386). روایت‌شناسی، درآمدی زبان‌شناختی- انتقادی. ترجمه‌ی سیدفاطمه علوی و فاطمه نعمتی. تهران: سمت.

خسرونژاد، مرتضی. (1382). معصومیت و تجربه. تهران: مرکز.

خسروی، ابوتراب. (1388). حاشیه‌ای بر مبانی داستان. تهران: ثالث.

قزل ایاغ، ثریا. (1386). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن. تهران: سمت.

لاج، دیوید، ایان وات، دیوید دیچز و... (1386). نظریه‌های رمان. ترجمه‌ی حسین پاینده. تهران: نیلوفر.

مستور، مصطفی. (1387). مبانی داستان کوتاه. تهران: مرکز.

مندنی‌پور، شهریار. (1384). کتاب ارواح شهرزاد. تهران: ققنوس.

میرصادقی، جمال. (1385). عناصر داستان. تهران: سخن.

ــــــــــــــــ.. (1387). راهنمای داستان‌نویسی. تهران: سخن.

نیکولایوا، مریا. (1387). «فراسوی دستور داستان». دیگرخوانی‌های ناگزیز، مرتضی خسرونژاد، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.