بررسی مؤلّفه‌های ازخودبیگانگی در داستان‌های کودک و نوجوان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

یکی از موضوع‌های اساسی دنیای مدرن، از خودبیگانگی است که در این مقاله، به بررسی این مسئله در داستان‌های کودک و نوجوان پرداخته شده است. در این پژوهش، با رویکردی غیر‌پیدایشی، مؤلّفه‌های ازخودبیگانگی در داستان‌های یادشده، بررسی و روندهای ازخودبیگانگی مطرح‌شده در این داستان‌ها مشخص شده است. همچنین، همانندی‌ها و ناهمانندی‌های داستان‌های دو گروه سنی کودک و نوجوان، در طرح این موضوع، مورد مطالعه قرار گرفته است. برای داده‌یابی، پژوهش‌گر از روش اسنادی و به‌منظور داده‌کاوی، از روش تحلیل محتوای قیاسی و استقرایی مایرینگ بهره گرفته است. نمونه، از نوع هدفمند بوده که شش داستان را شامل می‌شود. نتایج نشان داد که در این داستان‌ها، مؤلّفه‌های ازخودبیگانگی وجود دارد که بسامد آن در داستان‌های نوجوان، بیش‌تر است. روندهای ازخودبیگانگی مشاهده شده در این آثار عبارتند از: گذار از روح فردی به جمع‌گرایی افراطی و گذار از روح جمعی به فردگرایی افراطی. در داستان‌های نوجوان هر دو روند و در داستان‌های کودکان تنها روند نخست مشاهده می‌شود.
واژههای کلیدی:

کلیدواژه‌ها


انده، میشائل. (1363). مومو. ترجمه‌ی محمد زرین‌بال، تهران: ابتکار.

ایمان، محمدتقی. (1377). «بیگانگی سازمانی و مدیریت». فصلنامه‌ی دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی تبریز، شماره‌ی128، صص 1-24.

خسرونژاد، مرتضی. (1383). روزی که زرّافهی من گلودرد شد. مشهد: به‌نشر.

بشیری، ابوالقاسم. (1384). «ازخودبیگانگی». فصلنامه‌ی معرفت، شماره‌ی 91، صص 71-83.

پاپنهایم، فریتس. (1387). از خودبیگانگی انسان مدرن. ترجمه‌ی مجید مجیدی، تهران: آگه.

دورکیم، امیل. (1359). تقسیم کار اجتماعی. ترجمه‌ی حسن حبیبی، تهران: حکم.

روشن، امیر. (1386). «علی شریعتی و الیناسیون». فصلنامه‌ی پژوهش سیاست نظری، شماره‌ی4، صص1-15.

صبریدشتی، خسرو. (1380). «بیگانگی از کار در بخشهای دولتی و خصوصی». فصلنامه‌ی صنعت بیمه، شماره‌ی 63، صص 107-132.

کریستوفر، جان. (1359). کوههای سفید. ترجمه‌ی ع. نوریان، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

ـــــــــــــ. (1377). برکهی آتش. ترجمه‌ی محمدرضا زمانی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

ـــــــــــــ. (1377). شهر طلا و سرب. ترجمه‌ی ثریا کاظمی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

لیف، مونرو. (1383). اما فردیناند این کار را نکرد. ترجمه‌ی طاهره آدین‌پور، تهران: علمی و فرهنگی.

مارکوزه، هربرت. (1350). انسان تکساحتی. ترجمه‌ی محسن مویدی، تهران: امیر کبیر.

محسنی تبریزی، علیرضا (1381). «آسیبشناسی بیگانگی اجتماعی و فرهنگی/ بررسی انزوای ارزشی در دانشگاه‌های تهران». فصلنامهی پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، شماره‌ی36، صص 119-182.

میلز، سیرایت. (1360). بینش جامعهشناختی: نقدی بر جامعهشناسی آمریکایی. ترجمه‌ی عبدالمعبود انصاری، تهران: خورازمی.

Blauner. Rabert. (1964). Alienation and Freedom. Chicago:  University of Chicago Press

Guyton. B.hammond. (1965). Man in Strangment. Vanderlilt University Press

Mayring. Philip. (2000). "Qualitativ Content  Analysis".  Forum Qualitative  Social  Forschung. Volome 1. No.2 – june

Maykut. P. and Morehouse, R. (1994). Beginning Qualitative Research. London: The Falmer press.

Richard Smitt and Thomas E.moody. (1994). Alienation and Social Criticism. Newjersy:  Newjersy Press

Schweitzer. David (1991). "Marxist Theories Of Alienation And Reification". International Journal of Sociology and Social Policy, Vol. 11 Iss: 6/7/8, pp.27 - 52 Walter

A.Weisskapf. (1971). Alienation and Ecanomics. Newyork: E.P.Duttonoco. inc. Newyork