بررسی تحلیلی سیر نقد ادبیات کودک و نوجوان در ایران با نگاهی آسیب‌شناسانه به قالب‌های نقد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه ازاد اسلامی واحد اسلامشهر

چکیده

مقاله‌ی حاضر، ضمن مروری بر جریان نقد ادبیات کودک و نوجوان ایران از مشروطه تا کنون، نشان ‌داده است که این جریان هرچند رو به رشد بوده اما با رویکردی آسیب‌شناسانه، بیشتر بر دو قالب‌ ویژه تاکید داشته است: نخست، ارائه‌ی فهرست کتاب‌های مناسب و دوم، نقدهای مفصل و تخصصی. این دو شیوه با وجود برخورداری از ارزش، کاربردهایی محدود دارند. از این رو نمی­توانند به تنهایی جریان نقد را مؤثر، فراگیر و نهادینه کنند. پیشنهاد مقاله­ی حاضر این است که افزون بر توجه به ارزش‌های هر دو شیوه‌ی پیش­گفته، به راهی میانه نیز اندیشیده شود. این راه، معرفی کتاب درسطح کلان و پرشمار، در قالب نشریه و یا فضای مجازی است. معرفی کتاب در همان حال که محدودیت­هایی دارد، از ظرفیت­هایی ویژه نیز برخوردار است.
 
واژه‌های کلیدی:

کلیدواژه‌ها


آقایاری، خسرو (1375). آشنایی با ادبیات کودک و نوجوان و معیارهای نقد و برررسی کتاب.تهران: کاوش.

ابراهیمی (شاهد)، جعفر (1381). وقتی سایه‌ها سنگ می‌شوند. تهران: سوره‌ی مهر.

افشار، ایرج. (1387). فهرست‌های ناشران کتا­ب­فروش و کتاب­فروشی، جلد دوم، تهران: خجسته.

باژن، کیوان (1382). صمد بهرنگی (مجموعه‌ی تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران). تهران: روزگار.

بهرنگی، صمد (1344). کندوکاو در مسایل تریتی ایران. بی­جا: بی­نا.

خسرونژاد، مرتضی (1382). معصومیت و تجربه؛ درآمدی بر فلسفه­ی ادبیات کودک. تهران: نشر مرکز.

------------ (1388).دیگر خوانی‌های ناگزیر؛ رویکردهای نقد و نظریه‌ی ادبیات کودک. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

رهگذر، رضا (1368). بیایید ماهیگیری بیاموزیم (صحبت هایی درباره­ی نقد ادبی همراه با چند نقد آموزشی).تهران: حوزه‌ی هنری.

-------- (1368). نگاهی به ادبیات کودکان، قبل و بعد از انقلاب. (دو جلد)، تهران: حوزه‌ی هنری.

-------- (1372). صمد بهرنگی آن گونه که بود. تهران: برگ.

سرشار، محمدرضا (1381).در مسیر تند باد (بررسی 20 سال ادبیات داستانی دفاع مقدس ویژه‌ی کودکان و نوجوانان).تهران: پیام آزادی.

سلاجقه، پروین (1385). از این باغ شرقی (نظریه‌های نقد شعر کودک و نوجوان). تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

سید آبادی، علی‌اصغر (1380). شعر در حاشیه (پژوهشی در شعر کودک و نوجوان). تهران: ویژه نشر.

صادقی، فرخ (1357). بررسی ادبیات کودک.تهران: رز.

-------- (1351). دو بررسی و گذری در چون و چند ادبیات کودک.تهران: رز.

طاهباز، سیروس (1380). صمد بهرنگی و ماهی سیاه دانا. تهران: فرزان روز.

علی‌پور، منوچهر (1379). نقد و بررسی شعر کودک. تهران: تیرگان.

قاسمی، فرید (1380). مطبوعات کتاب‌گزار (تاریخ نشریه‌های ادواری حوزه‌ی کتاب در ایران). جلد اول، تهران: خانه‌ی کتاب.

کاشفی، علی (1383). گزارش تحلیلی نقد ادبیات کودک و نوجوان در سال 58 تا 77، قم: کتاب طه.

کاشفی، علی (1382). عروسک‌های خدا (نقدهایی درباره‌ی کتاب‌های کودک و نوجوان). شیراز: داستان­سرا.

کیانوش، محمود (1355). شعر کودک در ایران؛ نقد و بررسی.تهران: آگاه.

محمدی، محمدهادی  و عباسی، علی (1382). صمد ساختار یک اسطوره. تهران: چیستا.

موسوی گرمارودی، مصطفی (1382). شعر کودک از آغاز تا امروز،تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (سازمان چاپ و انتشارات).

Khosronejad, M. (2004). "Iran" in: Peter Hunt (Ed.). International companion encyclopedia of children’s literature, Second Edition, London: Routledge, 1095-1098.

Sorenson, S. (1992). Webster’s new world student writing handbook, New York: Prentice Hall.