فرایند تحوّل شخصیت در رمان هستی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی

2 دانشجوی کارشناسی

چکیده

در این پژوهش رمان «هستی» نوشته فرهاد حسن‌زاده بر اساس نظریه شخصیت اریکسون تحلیل شده است. داستان هستی فرایندی منسجم از تجربه‌های فردی و اجتماعیِ نوجـوانی را بیـان می‌کند که با گسست از دوران کودکی بحران‌های روحی و تعارضات اجتـماعــی را در یکی از بحرانی‌ترین شرایط اجتماعی از سـر می‌گذراند. نویسنده تلاش کرده است با برجسته‌سازی کنش‌های فردی و اجتماعی هستی در موقعیت جنگ، شخصیت داستان را در صیرورت رشد اجتماعی به ‌عنوان بخشی از رشد همه ‌جانبه کودکان نشان دهد. بر اساس فرایند رشد شخصیت، زمینه‌های بی‌هویتی فردی برای نوجوان داستان به شکلی برجسته نمایش داده می‌شود، اما او هویت خود را به مدد الگوی مناسب بازمی‌یابد.شخصیت اصلی داستان «هستی» نوجوانی است که در جست و جوی هویت خود با همسانی درونی، نیروی بنیادین وفاداری را در کاربست نقش‌ها، عقیده و حتی رفتارهای متفاوت به دست می‌آورد.
هستی در پایان داستان با قرار گرفتن در«نقش اجتماعی کارآمد» و «وحدت هویت در برابر سر درگمی نقش» به مرحله‌ای تازه از مجموعه مراحل هشت‌گانه رشد اریکسونی وارد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Personality Development in Hasti

چکیده [English]

 
 
In this paper Hasti, a novel by Hassanzadeh, is analyzed based on Erikson's theory of personality. Hasti tells the story of personal and social experiences of Hasti, a female teenager, who moving from childhood is faced with psychological problems and social conflicts in one of the most challenging periods in her society. The writer has tried to foreground individual and social acts of Hasti in wartime in order to show social development as part of the general development of children. By the end of the story, Hasti having been placed in an efficient social role and gaining identity against confusion reaches a new stage of growth among the eight stages of growth theory of Erikson.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Erikson
  • character
  • teenager
  • Farhad Hassanzadeh
  • social psychology
احمدی، سیداحمد. (1369). روان‌شناسی نوجوانان و جوانان. تهران: مشعل و رودکی.
احمدی، علی‌اصغر. (1387). شخصیت و رفتار. تهران: مهدی رضایی‌آشتیانی.
ب‍وت‍ول، گ‍است‍ون. ‌(1387). جامعه‌شناسی جنگ. ت‍رجم‍ه‌ی ه‍وش‍ن‍گ ف‍رخ‍ج‍ست‍ه، ت‍ه‍ران‫: ع‍لمی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی.
پاینده، حسین. (1389). داستان کوتاه در ایران (داستان‌های رئالیستی و ناتورالیستی). تهران: نیلوفر.
حسن‌زاده، فرهاد. (1392). هستی. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
راس، آلن. (1382). روان‌شناسی شخصیت. ترجمه‌ی سیاوش جمالفر، تهران: روان.
رجبی، سوران. (1391). «بررسی ارتباط علاقه به ادبیات کودکان و نوجوانان با رشد اجتماعی دانش‌آموزان». روان‌شناسی مدرسه، دوره‌ی 1، شماره‌ی 3، صص27-48.
ریمامکاریک، ایرنا. (1384). دانشنامه نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمه‌ی مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.
شاملو، سعید. (1388). مکاتب و نظریه‌ها در روان‌شناسی شخصیت. تهران: رشد.
شعاری‌نژاد، علی‌اکبر. (1383). روان‌شناسی رشد 1. تهران: دانشگاه پیام نور.
شولتز، دوان. (1381). نظریه‌های شخصیت. ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی، تهران: ویرایش.
ـــــــــــ. (1382). نظریه‌های شخصیت. ترجمه‌ی یوسف کریمی، تهران: ارسباران.
عمرانی‌پور، علی و اصغرمحمد، مرادی. (1390). «تحلیلی بر ویژگی‌های محیط در نظریه اریکسون». آرمان‌شهر، سال 4، دوره‌ی4، شماره‌ی 7، صص 41-50.
صرفی، محمدرضا و هدایتی، فاطمه. (1392). «نماد و نقش‌مایه‌های نمادین در داستان‌های کودکان و نوجوانان دفاع مقدس». ادبیات پایداری، سال 14، شماره‌ی ۸، صص 73-89.
فیست، جس و فیست، گرگوری. (1384). نظریه‌های شخصیت. ترجمه‌ی یحیی سید محمدی، تهران: ویرایش.
محـرمی، رامـین و دیگران. (1390). «تحلیل روان‌شناختی شخصیت‌های داستانی هوشنگ مرادی بر اساس نظریه اریکسون». ادب‌پژوهی، دوره‌ی 5، شماره‌ی ۱۵، صص121-140.
ولک، رنه. (1386). تاریخنقدجدید. ج 6، ترجمه‌ی سعید ارباب شیرانی، تهران: نیلوفر.
Erikson,E,H(1963),childhood and society, Newyork. Norton & company.Inc.
ــــــــــــــــــــــــــ(1975),life history and the historical moment, New york.Norton.