«بررسی چگونگی رویکرد به شهر در شعر نوجوان ایران»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز

2 استاد بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز

چکیده

در این پژوهش کوشش شده، تا با رهیافتی آماری و توصیفی-تحلیلی، چگونگی رویکرد به «شهر» در شعر نوجوان، بررسی شود. برای این منظور 15 تن از شاعران کودک و نوجوان گزینش شدند، سپس از میان آن دسته از مجموعه­هایی که برای گروه­های سنی «ج تا ه» سروده شده بودند، یک تا پنج مجموعه­ی شعری برگزیده، انتخاب شد، تا با درنظرگرفتن سیر تاریخی اشعار، تناسب این مضمون برای نوجوانان و تحول آن تا سال1390 بررسی شود. نتایج نشان داد که شهرستیزی و طبیعت­ستایی، نارضایتی از مهاجرت به شهر، فقر شهری و بمباران شهرها در جنگ تحمیلی، رایج‌ترین مضامین در پیوند با رویکرد به شهر در شعر نوجوان هستند که اغلب، شایستگی­های لازم برای پذیرفته­شدن از سوی مخاطب را ندارند؛ همچنین، در رویکرد به عناصر زندگی شهری معاصر، مانند نام شهرها و فناوری­های جدید، فقط در شعر معدودی از شاعران تحول و نواندیشی صورت گرفته و در سایر آثار، در سطوح زبانی باقی مانده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"Look at how to approach the city in the" teenage poem " of Iran.

نویسندگان [English]

  • mahsa momennasab 1
  • mohammadhossein karami 2
1 shirazuniversity
2 shiraz university
چکیده [English]

in this study, we tried to examine how to approach the city in adolescent poetry with a statistical and descriptive approach, for this purpose, 15 of the children and teenagers were selected and then selected from the series of categories that were written for the age group of G to h, to examine the historical course of poems, fitness for teenagers and its evolution by 1390. the results showed that Conflict with the city and Interest in nature, dissatisfaction with migration to city, urban poverty and bombing cities in the imposed war are the most common themes to be accepted by the addressee; also, in the approach to contemporary urban life elements, such as the names of cities and modern technology, only a few poets have changed and remained in other works.between most of the works that have been addressed to the environment or urban elements, attention to the destruction of old homes and buildings, urban poverty and urban poverty, and attention to children in cities, have the ability to appeal to the audience more readily.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban life
  • teen poetry
  • city and village
  • urban elements
ابراهیمی، جعفر.(1386). رازهایی در باد. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

اسدی، سمانه؛ حسن­لی، کاووس.(1390). «تحلیل محیط شهری و عناصر آن در داستان‌های کودک و نوجوان  از سال 1370- 1379». مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، سال2، شماره­ی2، صص 33-60.

افشارکهن، جواد؛ ربانی، رسول.(1387). «بحران شهرنشینی در ایران: درآمدی جامعه‌شناختی بر آسیب­شناسی جامعه­ی شهری در ایران». مطالعات علوم اجتماعی دانشکده­ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال4، صص 35-57.

پوروهّاب، محمود.(1384). همیشه کسی هست. تهران: به نشر، کتاب­های پروانه.

ـــــــــــــــــ (1388). تو با ما قدم می زنی. تهران: امیرکبیر.

پیرصوفی­املشی، زهرا؛ حسن­لی، کاووس.(1390). «بررسی محیط شهری و عناصر آن در داستان­های کودک و نوجوان از سال 1360 تا 1369 هجری شمسی». پژوهشنامه­ی زبان و ادبیات فارسی(گوهر گویا)، سال5، شماره­ی4، صص 1-30.

تربن، عباس (1386). عشق‌های لنگه‌به‌لنگه. تهران: پیدایش.

__________.(1387الف). ماه روی صندلی. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

__________.(1387ب). ایستگاه لاغری. تهران: مؤسسه نشر شهر.

حسن­لی، کاووس.(1383). گونه­های نوآوری در شعر معاصر ایران. تهران:ثالث.

حمزه ای، رودابه.(1375). مجموعه­­ای از مهربانی. تهران: حوزه­ی هنری.

_____________.(1390). آقا مهدی­جان سلام. تهران: سوره مهر.

ربانی، رسول.(1385). جامعه­شناسی شهری. اصفهان: دانشگاه اصفهان.

رحماندوست، مصطفی.(1379). پشت این پنجره­ها. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.

_________________.(1380).آسمان هنوز هم آبی است. تهران: محراب قلم.

_________________.(1383). ترانه­های عاشقانه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

رهنما، شاهین.(1380). اگر کسی بخندد. تهران: منادی تربیت.

شعبان­نژاد، افسانه. (1369). شیشه آواز. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

______________.(1374). جشن گنجشک­ها. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

______________.(1376). پونه­ها و پروانه­ها. تهران: سروش.

______________.(1380). یک کاسه شبنم. تهران: مدرسه.

شعبانی، اسدالله.(1374). ساز شاخه­ها. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

____________.(1376). شیشه­های آسمان. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

____________.(1380). خانه­ی پروانه­ها. تهران: مدرسه.

شفیعی­کدکنی، محمدرضا.(1380). ادوار شعر فارسی. تهران: سخن.

____________________. (1386). صورخیال در شعر فارسی.تهران: آگاه.

صالحی، آتوسا. (1377). ترانه­ای برای باران. تهران: سروش.

____________.(1390). دلم برای تو تنگ است. تهران: پیدایش.

کشاورز، ناصر.(1376الف). آه پونه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

___________.(1376ب). بوی گردوهای کال. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

___________.(1383). از این طرف لطفا فقط هیس. مشهد: به­نشر-کتاب­های پروانه.

کیانوش، محمود.(1378). بچه­های جهان. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

لطف­الله، داوود.(1373). احوالپرسی چترها. تهران: زلال.

مزینانی، محمدکاظم.(1374). نان و شبنم. تهران: قدیانی.

_______________.(1375). آب یعنی: ماهی. تهران: نهاد هنر و ادبیات.

ملکی، بیوک.(1376). بر بال رنگین کمان. تهران: سروش.

__________.(1385). در پیاده رو. تهران: مؤسسه­ی فرهنگی منادی تربیت.

میرزاده، سیداحمد.(1379). شبی که ماه می خندید. مشهد: آستان قدس رضوی، به نشر.

______________.(1382). آخرین شب پلنگ. مشهد: به نشر.

______________. (1390). مهربان مثل باران. قم: بوستان کتاب قم.

نظرآهاری، عرفان. (1384). چای با طعم خدا. تهران: افق.

_____________.(1386). کوله پشتی­ات کجاست؟. مشهد: به نشر، کتاب­های پروانه.

_____________.(1386). روی تخته­سیاه جهان با گچ نور بنویس. تهران: مؤسسه­ی نور.

یوسفی، غلامحسین(1356). چشمه­ی روشن. تهران: علمی.