تحلیل قصه‌ای لکی بر مبنای روانشناسی یونگ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه لرستان

چکیده

قصه؛ بخش مهمی از میراث فرهنگی هر قوم به شمار می­رود. برخلاف تصور امروزی از قصه، که بیش‌تر در ذهن افراد علمی دنیای مدرن، مفهومی غیرعلمی دارد، در دنیای قدیم از اساسی­ترین مفاهیم بشری قلمداد می­شده­است. به نظر می‌رسد تفکرات ذهنی انسان گذشته چه در خودآگاه و چه در ناخودآگاه، بی‌تأثیر از قصه نبوده است. قصه­ها در خودآگاه و بیش‌تر در ناخودآگاه کودک جای می‌گیرند و بسیاری از دردها‌ی او را تسکین می­دهند. کودک به کمک قصه می‌تواند بر نومیدی­های ناشی از خودشیفتگی، تصمیم­های دشوار ادیپی، رقابت‌های خواهر و برادری و... چیره شود. یکی از مهم­ترین اهداف قصه­ها؛ آماده کردن کودک برای درک تدریجی مسائل زناشوئی است. قصه، ورود صحیح کودک را به دنیای بلوغ جنسی، آن هم از راه کنایه که بیش­ترین تأثیر را در رشد صحیح او به همراه دارد، فراهم می­کند. در این مقاله، کوشیده شده یک قصه­ی رایج در گویش لکی بر اساس روان‌شناسی یونگ، تجزیه و تحلیل شود، هم‌چنین نشان داده شده است که چگونه مفاهیمی همچون «آنیما» و «آنیموس» در ذهن گذشتگان ما وجود داشته است.
واژه‌های کلیدی: 

کلیدواژه‌ها


قرآن­کریم. (1390). ترجمه‌ی محمدمهدی فولادوند، تهران: دارالقرآن کریم.
اربابی، غلام­رضا. (بی تا). بیماری­های روانی. تهران: اداره­ی تحقیق و مطالعه.                                   
اسبورن، الکس‌اس. (1371). پرورش استعداد همگانی ابداع و خلاقیت. ترجمه­ی حسن قاسم‌زاده، تهران: نیلوفر.                                                                                                 
اقبالی، ابراهیم؛ قمری گیوی، حسین و سکینه مرادی. (1386). «تحلیل داستان سیاوش بر پایه­ی نظریات یونگ». فصلنامه­ی پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، شماره­ی 8، صص69-85.                                      
امینی، محمدرضا. (1381). «تحلیل اسطوره­ی قهرمان در داستان ضحاک و فریدون بر اساس نظریه­ی یونگ». مجله­ی علوم اجتماعی و انسانی شیراز، دوره­ی 17،شماره‌ی 2، صص 53-64.                   
بتلهایم، برونو. (1381) افسون افسانه­ها. ترجمه­ی اختر شریعت نژاد، تهران: هرمس.                
ــــــــــــ. (1384) کودکان به قصه نیاز دارند. ترجمه­ی کمال بهروزنیا، تهران: افکار.     
پراپ، ولادیمیر. (1371) ریشه‌شناسی قصه‌های پریان. ترجمه­ی فریدون بدره­ای، تهران: توس.
پیاژه، ژان. (1360) پنج گفتار روان­شناسی. ترجمه­ی نیک­چهره محسنی، تهران: رشد.                                                                                                
تسلیمی، علی و سیدمجتبی میرمیران. (1389). «فرایند فردیت در شاهنامه با تکیه بر شخصیت رستم». ادب پژوهی، دوره‌ی4، شماره‌ی14، صص29-48.
حدادی، الهام و فرهاد درودگریان. (1390). «تحلیل کهن‌الگوی داستان جایی دیگر از گلی ترقی». ادب پژوهی، دوره­ی 5، شماره­ی 16، صص147-170.                                                    
حسینی، محمد. (1382). ریخت‌شناسی قصه‌های قرآن. تهران: ققنوس.                        
حیدری، علی. (1389). ریخت‌شناسی قصه­های رایج در لکی. طرح پژوهشی دانشگاه لرستان.
دلاشو، م. لوفر. (1366) زبان رمزی قصه­های پری­وار. ترجمه‌ی جلال ستاری، تهران: توس. 
سلمانی‌نژاد مهرآبادی، صغری؛ سیف، عبدالرضا و نسرین موسی­وند. (1391). «بررسی و تحلیل چیستی و چگونگی ظهور کهن الگوی آنیما و آنیموس در شعر طاهره­ی صفارزاده». پژوهش زنان، سال 4، شماره­ی 11، صص107-126.                                                                                                
طغیانی، اسحاق و طیبه جعفری. (1387). «سودای سود؛ رویکردی روان­شناختی به گنبد پنجم از هفت‌پیکر نظامی». مجله­ی دانشکده­ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، دوره­ی 59، شماره­ی 187، صص213-230.                                                                                                       
فروزنده، مسعود و زهره سورانی. (1389). «بررسی کهن الگو در شعر اخوان ثالث». فصلنامه­ی تخصصی پیک نور زبان و ادبیات فارسی، دوره­ی 1، شماره­ی 2، صص112-131.                                   
فروید، زیگموند. (1382). تمدن و ملات­های آن. ترجمه­ی محمد مبشری، تهران: ماهی.     
ـــــــــــــــ. (1363). روان­شناسی. ترجمه­ی مهدی افشار. تهران: کاویان.                             
ـــــــــــــــ. (1382). ناخوشایندی­های فرهنگ. ترجمه­ی امید مهرگان، تهران: گام نو.        
فریزر، جرج جیمز. (1387) شاخه‌ی زرین. ترجمه­ی کاظم آبرومند، تهران: آگاه                 
گوتک، جرالد.لی. (1386) مکاتب فلسفی و آراء تربیتی. ترجمه­ی محمدجعفر پاک سرشت، تهران: سمت.                                                                                                           
مالینوسکی، برونیسلاو. (1387). غریزه­ی جنسی و سرکوبی آن در جوامع ابتدایی. ترجمه­­ی محسن ثلاثی، تهران: ثالث.                                                                                                      
میرباقری فرد، سیدعلی اصغر. (1389). «مقایسه­ی تطبیقی سیر کمال‌جویی در عرفان و روان­شناسی یونگ». ادبیات عرفانی، دوره­ی 2، شماره­ی 3، صص163-185.     
موسوی، سیدکاظم و اشرف خسروی. (1387). «آنیما و راز خواهران همراه در شاهنامه». پژوهش زنان، دوره­ی 6، شماره­ی 3، صص133-153.
یونگ، کارل گوستاو یونگ. (1377).  انسان و سمبول­هایش. ترجمه­ی محمود سلطانیه، تهران: جام.
ـــــــــــــــــــــــ. (1370) خاطرات، رؤیاها. اندیشه­ها. تهران: آستان قدس.                      
ـــــــــــــــــــــــ. (1379 الف). روان‌شناسی و دین. ترجمه‌ی لطیف صدقیانی، تهران: جامی.      
ـــــــــــــــــــــــ. (1379ب). روح و زندگی. ترجمه­ی لطیف صدقیانی، تهران: جامی.