علی عباسی؛ آندیا عبائی؛ سارا شریفی
چکیده
ادراکِ زمان و فضا نزد انسان موجب شکلگیریِ یک پیوستار ذهنی میشود؛ از طریق یادآوریِ گذشته میتوان به مرور تجربههایِ سپریشده در دنیای گذشته نائل آمد و تصورِ آینده باعث جدایی میان انسان و زمانِ حال ...
بیشتر
ادراکِ زمان و فضا نزد انسان موجب شکلگیریِ یک پیوستار ذهنی میشود؛ از طریق یادآوریِ گذشته میتوان به مرور تجربههایِ سپریشده در دنیای گذشته نائل آمد و تصورِ آینده باعث جدایی میان انسان و زمانِ حال میشود. فضای «خانه» بهعنوان فضایی که انسان بهطور مستمر در آن پناه میجوید، جایگاه متمایزی با فضاهای دیگر دارد. هدف از این پژوهش دستیابی به ادراکِ زمانِ مکانمند درارتباط با فضای خانه است. چگونه پیوستگیِ زمانهای گذشته- حال – آینده در فضای خانه نزد ادراکِ انسان تبیین میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا از طریق رهیافت پدیدارشناسیِ هوسرل، نحوۀ ادراکِ انسان از «زمان» مورد بررسی قرار میگیرد. سپس، بر اساس تخیلشناسیِ فضا در بوطیقای فضا اثر گاستون باشلار، ارتباط میان ادراکِ زمانی-مکانی و فضای خانه مطالعه میشود. درنهایت، با اتکاء بر نظریاتِ هوسرل و باشلار، جایگاه خانه به مثابۀ محل همگرایی ادراکاتِ سهگانۀ زمانی-مکانی در رمان باخانمان اثر هکتور مالو مورد تحلیل قرار میگیرد. بهعنوان نتیجه، «خانه» فضایی است که نزد قهرمان نوجوان داستان دارای کارکردی ویژه در معناسازیِ تجربۀ او از زمان و فضا است، چراکه به تحقق «خاطره» و «رویا» در ذهن او میانجامد. به همین سبب است که فضای خانه میتواند همچون نیروی نظمدهنده باعث ایجاد پیوستگی میان زمانهای سهگانه در ادراک انسان شود.
