فیروز فاضلی؛ سمیه قربانپور دلیوند
چکیده
چکیدهفلسفهی میانفرهنگی در جستوجوی راهکاری برای نهادینهکردن فرهنگ گفتوگو و پذیرش «دیگری» با هدف پایاندادن به وضعیت نزاع فرهنگهای متکثر در عصر جهانیشدن است. عنصر اصلی و اساسی در پژوهشهای ...
بیشتر
چکیدهفلسفهی میانفرهنگی در جستوجوی راهکاری برای نهادینهکردن فرهنگ گفتوگو و پذیرش «دیگری» با هدف پایاندادن به وضعیت نزاع فرهنگهای متکثر در عصر جهانیشدن است. عنصر اصلی و اساسی در پژوهشهای مرتبط با رویکرد هرمنوتیکی میانفرهنگی، موضوع فهم و درک «دیگری»، «غیر» یا «بیگانه»، میزان اهمیت و نوع نگاه به آن و نمونههای مرتبط با اینگونه مفاهیم است. شیوههای معرفی «دیگری» به نسل نوپای هر فرهنگ با کمک شعر کودک و خردسال که بیشتر ماهیتی آموزشی دارد، نقشی تعیینکننده در شکلگیری باور او به «دیگری» در آینده خواهد داشت. شعر بهعنوان معتمدترین اثر کلامی بهویژه برای خردسالان و کودکان نقش مهمی در هویتیابی و تعیین مجرای ورود آنان به زندگی اجتماعی و نوع برخورد با جهانهای فرهنگی گوناگون دارد. در این پژوهش که از نوع بنیادی و به روش تحلیل کیفی است، کوشش شده است تا انواع «دیگری-بیگانه»های معرفیشده به خردسال و کودک، از ابتدای زمانِ ایجادِ مرز میان «خود» و «دیگری» واکاوی شود و با عنایت به آراء اندیشمندانِ رویکرد هرمنوتیکیِ میانفرهنگی چون رامادهر مال، فرانتسمارتین ویمر و هاینتس کیمرله، شاخصترین نمودهای آن شناسایی گردد. یافتهها نشان میدهد که در شعر خردسال و کودکِ بررسیشده در این پژوهش، باتوجهبه اصالت رئالیسم ایدئولوژیک، انواع دیگری عموماً شامل دیگریِ نزدیک و همفرهنگ (خود-دیگری)، دیگری دور از نوع (بیگانگی نرمال) و (بیگانگی رادیکال) است و نشانههایی از دیگریِ دگرفرهنگ (بیگانگی محض) در این اشعار دیده نمیشود. همچنین یافتهها نمایانگر آن است که از این «دیگری»ها بهعنوان بستری برای دستیابی به فهمِ خود، شکلگیری فرایندِ فهمیدن و آموزشِ نوع تعامل با دیگریهای حاضر در زندگی روزمرهی کودک و خردسال استفاده میشود. روش معرفی این «دیگری»ها به کودک نیز تا حدود زیادی متناسب با مؤلفههای رویکرد هرمنوتیکی میانفرهنگی است.
