شهرام رفیعی؛ لیدا نامدار؛ نصرت الله دین محمدی؛ حسین آریان
چکیده
منوچهر احترامی از قدیمیترین و موفقترین نویسندگان و سرایندگان ادبیات کودک و نوجوان ایران است که مجموعه شعرهایش بهویژه مجموعه حسنی نگو یه دستهگل او پس از انقلاب اسلامی تا به امروز، با تیراژ چندمیلیونی ...
بیشتر
منوچهر احترامی از قدیمیترین و موفقترین نویسندگان و سرایندگان ادبیات کودک و نوجوان ایران است که مجموعه شعرهایش بهویژه مجموعه حسنی نگو یه دستهگل او پس از انقلاب اسلامی تا به امروز، با تیراژ چندمیلیونی همچنان یکی از محبوبترین آثار شعر کودک بهشمار میرود. با وجود اینکه عوامل گوناگونی در موفقیت و ماندگاری اشعار او مؤثر بودهاند؛ اما به نظر میرسد کاربست طنز و شگردهای گوناگون آن نیز نقش مهمی در ماندگاری آثارش داشتهباشد. طنز احترامی به دلیل جهانشمول بودن و سخنگفتن از جهان واقعی کودکان، در گام نخست با کشفها و موقعیتهای طنزآمیزی که دارد با کودک همراه گشته، ارتباط عاطفی عمیقی با او برقرار میسازد سپس با تکیه بر اندیشه و تخیل خاص کودکان، احساس لذت و هیجانی در وجود کودک برمیانگیزاند که تاثیر آن تا سالها حتی یک عمر باقی میماند. لذا هدف مشخص این جستار، بررسی تأثیر شگردهای طنز در موفقیت و ماندگاری شعرهای کودک او به روش کتابخانهای و توصیفی تحلیلی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد یکی از عوامل موفقیت و ماندگاری شعر احترامی این است که افزون بر استفاده از شگردهای طنز ملموس و خودکاری مانند جناس، تحامق، بدیههگویی، استعاره، ایجاز، کوچکنمایی و ... از شگردهای دیگری که مختص خود اوست همچون نگرش طنزآمیز، چرخش طنز، شخصیتهای طنزآمیز، طنز موجود در فرهنگ عامه بهره برده است. یافتهها همچنین نشان میدهد از میان همین شگردهای خاص احترامی، طنز در ادبیات عامه بیشترین بسامد را در اشعارش داشتهاست. نکته دیگر آنکه احترامی عمدتاً با رویکرد سرگرمی، آموزشی و انتقادی طنز خود را پیش برده است.
