مختار کمیلی
چکیده
چکیدهدر دورة مشروطه نظام آموزشی ایران برای کودکان، مکتبخانهای بوده است. این نظام، روش ها، آیینها و اهداف خاص خود را داشت و کودکان برای سواد آموزی از کتابهای مصوّری که بیشتر به صورت چاپ سنگی بود، ...
بیشتر
چکیدهدر دورة مشروطه نظام آموزشی ایران برای کودکان، مکتبخانهای بوده است. این نظام، روش ها، آیینها و اهداف خاص خود را داشت و کودکان برای سواد آموزی از کتابهای مصوّری که بیشتر به صورت چاپ سنگی بود، بهره می بردند. ذوالفقاری و حیدری در کتاب سه جلدی «ادبیات مکتبخانهای ایران» هفتاد متن مکتبخانهای را از روی چاپ های سنگی آنها چاپ کرده اند که درآن ها کمابیش لغزش هایی در ضبط واژگان دیده میشود. در این مقاله نگارنده، بعضی از سهوهای جلد اول را که به متون منظوم مکتبخانهای اختصاص دارد، بررسی و تصحیح میکند. روش تصحیح، مقابلة متنها با نُسَخ چاپ سنگی است که تصاویرشان پس از هر قصّهای آمده است. نتیجة حاصل از این پژوهش آن است که پاره ای از سهوها، متن را بی معنی و نامفهوم میسازد و تصحیح آنها ضرورت دارد زیرا خواندن این منظومهها ، علاوه بر این که هنوز برای کودکان و نوجوانان ما، لذت بخش، آموزنده و سرگرم کننده است، در پژوهشهای مرتبط با ادبیات کودک و تاریخچه و سیر تحوّل آن منبعی اساسی است و فلسفة نقل آنها در ادبیات مکتبخانهای همین تواند بود. تصحیح انتقادی متون مکتبخانهای تا امروز فراموش شده است و جای خالی چاپهای منقح آنها، در عرصة فرهنگ ایران احساس میشود.کلید واژه ها: ادبیات مکتبخانهای، تصحیح، قصّه، کودک، نسخ چاپ سنگی