سعید حسام پور؛ ندا مرادپور
چکیده
برنامهی آموزش فلسفه به کودکان، دستخوش تحولاتی در مفاهیم، ساختار و اهداف خود شده است. چرخش از انسانگرایی به سوی پساانسانگرایی یکی از مهمترین تحولات آن است. این تغییر در پارادایم، منابع و داستانهای ...
بیشتر
برنامهی آموزش فلسفه به کودکان، دستخوش تحولاتی در مفاهیم، ساختار و اهداف خود شده است. چرخش از انسانگرایی به سوی پساانسانگرایی یکی از مهمترین تحولات آن است. این تغییر در پارادایم، منابع و داستانهای حلقههای کندوکاو را نیز تغییر داده است. اگر لیپمن و همکارانش رمانهایی مینوشتند که به نوعی تکرار تاریخ فلسفهی غرب، چالشها و پرسشهایش بود، در نسل دوم و سوم برنامهی آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان از کتابهای تصویریداستانی و متنهای ناب ادبیات کودک و نیز قصهها و اسطورهای فرهنگهای گوناگون نیز بهره جستهاند. به تناسب تغییر در کتابها، معیار انتخاب کتاب برای حلقهی کندوکاو نیز دستخوش تغییراتی شده است. هینز و موریس برای گزینش کتاب تصویریداستانی مناسب برای حلقهی کندوکاو با رویکردی نو به سراغ ادبیات کودک و کتابهای تصویریداستانی رفتهاند. این معیارها از یک سو به زیباییشناسی اثر و از سوی دیگر به بررسی معرفتشناسانه، اخلاقی و سیاسی آنها توجه میکنند.در این مقاله با توجه به معیارهای هینز و موریس یکی از کتابهای تصویری داستانی بازنگاریشده از شاهنامه با روش تحلیل محتوای قیاسی و با هدف نمایان کردن ظرفیتهای این کتاب بازنگاریشده برای حلقهی کندوکاو بررسی شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که در بخش زیباییشناسی با استفاده از نشانههای تصویری، راویان گوناگون، زاویه-ی دید و گفتوگوهایی با پایان باز راه برای تفسیرها و خوانشهای گوناگون خواننده باز است و از نظر معرفت-شناسانه کتاب با نقض روایتهای هر یک از راویان، مخاطبان خود را به تأمل دوباره دربارهی حقیقت و ابهام در باورها فرا میخواند. از نظر اخلاقی و سیاسی، اثر به پرسشکشیدن قدرت مطلق و دعوت به تفکر انتقادی درباره روایتهای پیشین را در مرکز توجه خود قرار داده است. بنابراین این کتاب تصویری میتواند بستری برای پرسشگری، معناسازی و تفکر فلسفی در حلقههای کندوکاو فراهم آورد. واژگان کلیدی:کتابهای تصویریداستانی، بازنگاری، فبک، فباک، حلقهی کندوکاو
