0 جامعه‌شناختی جنسیت در داستان نامه‌هایی به آقا غوله https://jcls.shirazu.ac.ir/article_1144.html 10.22099/jcls.2013.1144 0 هدف مقالهی حاضر بررسی داستان «نامههایی به آقاغوله» اثر محمدرضا یوسفی از منظری جامعهشناختی با تکیه بر نظریهی کنشِ متقابلِ نمادین است؛ روش استفاده شده در این پژوهش، روش تحلیل محتوایی است. با توجه به نظریهی جامعه‌شناسی انتخاب شده در چارچوب نظری پژوهش مؤلفههایی، به منظور تحلیل و تبیین جنسیت و جامعهپذیری جنسیتی در این داستان استخراج و تدوین نمودیم. این مؤلفهها عبارتاند از: «ویژگیهای زبانی»، «ویژگیهای رفتاری»، «موقعیتها» و «نمادها». این بدان معنی است که جنسیت و جنسیتیافتگی را می‌توان در ویژگیهای زبانی و رفتاری شخصیتها و نیز موقعیتها و نمادهای خلق شده و انعکاس یافته در این داستانها مورد کاوش قرار داد. بدین ترتیب مسائلی همچون نحوهی معرفی نقشهای زن و مرد، تعامل شخصیتها با یکدیگر، خلق موقعیتها، کاربست نمادها و نظایر آن مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان میدهد که داستان فوق سرشار از سوگیریهایی جنسیتی است که بسیاری از آنها در واقعیتِ اجتماعیِ خارج از داستان به شکل تبعیض آمیز رواج دارد. واژه‌های کلیدی: 1 - 1 20 علیرضا اسلام - - دانشگاه بیرجند Iran زینب نوروزی - - دانشگاه بیرجند Iran فاطمه نظری - - دانشگاه بیرجند Iran ادیبی، حسین و عبدالمعبود انصاری. (1358). نظریههای جامعهشناسی. تهران: جامعه.##بیمن، ویلیام. (1381). زبان، منزلت و قدرت در ایران. ترجمه ی رضا ذوقدار مقدم، تهران: نشرنی.##پاکروش، کبری. (1383). هویت زنان: بررسی نگرش حاکم بر رمانهای منتخب زنان نسبت به هویت زنان بعد از دههی هفتاد. پایان نامه ی کارشناسی ارشد دانشگاه الزهرا.##پاکنهاد جبروتی، مریم. (1381). فرادستی و فرودستی در زبان. تهران: گام نو.##پورگیو، فریده و مسیح ذکاوت. (1389). «بررسی نقش های جنسیتی در «خاله سوسکه»». مطالعات ادبیات کودک، سال 1، شماره ی 2، صص27-43.##توسلی، غلامعباس. (1374). نظریه های جامعه شناسی. تهران: سمت.##رابرتسون، یان. (1374). درآمدی بر جامعه: با تأکید بر نظریههای کارکردگرایی، ستیز و کنش متقابل نمادی. مشهد: آستان قدس رضوی.##رضوانی، روح الله. (1389). «تحلیل محتوا». پژوهش، سال 2، شماره ی 1، بهار و تابستان صص 137-156.##رفیع‌پور، فرامرز. (1382). تکنیک های خاص تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار. ##ریتزر، جرج. (1374).نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر. ترجمه ی محسن ثلاثی، تهران: علمی.##سرسنگی، مجید و مهدیه مفیدی. (1384). «بررسی بازتاب جنسیت در نمایشنامههای معاصر آمریکایی با تأکید بر نمایشنامه ی احمق برای عشق اثر ساموئل شپارد راجرز». هنرهای زیبا، شماره ی 27، صص117-124.##سفیری، خدیجه و سارا ایمانیان. (1388). جامعهشناسی جنسیت. تهران: جامعهشناسان.##عضدانلو، حمید. (1388). آشنایی با مفاهیم اساسی جامعه شناسی. تهران: نی.##فرکلاف، نورمن. (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. گروه مترجمان. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز تحقیقات رسانه‌ها.##فتوحی، محمود .(1380). «ادبیات داستانی در دانشگاه». کتاب ماه ادبیات و فلسفه، شماره ی 49. صص4-5.##فوکو، میشل .(1378). نظم گفتار: درس افتتاحی در کلژ دو فرانس. ترجمهی باقر پرهام، تهران: آگاه.##گرت، استفانی. (1380). جامعهشناسی جنسیت. ترجمه ی کتایون بقایی، تهران: دیگر.##گرین، الین. (1378). هنر و فن قصهگویی. تهران: ابجد.##گیدنز، آنتونی. (1384). جامعهشناسی. ترجمه ی منوچهر صبوری،تهران: نی.##لارسن، کالوین جی. (1377). نظریههای جامعهشناسی محض و کاربردی. ترجمه ی غلامعباس توسلی و رضا فاضل. تهران: سمت.##مدرسی، یحیی.‌ (1368). درآمدی بر جامعهشناسی زبان. تهران: مؤسسه ی مطالعات و تحقیقات فرهنگی.##مقصودی، سوده. (1383). «بررسی نقش زن در داستانهای کودکان». پژوهش زنان، شماره ی 3. صص41-55.##منینگ، فلیپ. (1380). ایروینگ گافمن و جامعهشناسی نوین. ترجمه ی ثریا کامکار، ناشر: مترجم.##ناظمی، یحیی. (1385). رویکردی بر قصهگویی و نمایش خلاق. تهران: چاپار.##ولیزاده، وحید. (1387). «جنسیت در آثار رماننویسان زن ایرانی». نقد ادبی، شماره ی 1، صص 191-224.##هارتمن، والتروت. (1379). «پدر در ادبیات کودک اتریش». کتاب ماه کودک و نوجوان، شماره ی37، صص57-60.##هدایت، ندا. (1384). «تأثیر جنسیت بر نحوهی بیان تقاضا (پژوهشی در حوزهی جامعهشناسی زبان) ». پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره‌ی 4، صص 17-40.##یوسفی، محمدرضا. (1384). نامههایی به آقاغوله. تهران: کتاب چرخ و فلک.##McCabe, J. et, all .(2011). "Gender in twentieth century children’s books: Patterns of disparity in titles and central characters". Gender & Society, 25(2), PP. 197-226.##

0 بررسی عناصر و مضامین دینی و میهنی در اشعار کتابهای فارسی دوره‌ی راهنمایی https://jcls.shirazu.ac.ir/article_556.html 10.22099/jcls.2013.556 0 به نظر بسیاری از پژوهندگان آموزش و پرورش، بنیان‌های فکری، فرهنگی، ملی و مذهبی هر نسلی در روزگار کودکی و نوجوانی نهاده می‌شود؛ شکلگیری و برآمدن بخش مهمی از این بنیان‌ها نیز بر عهده‌ی نظام آموزش و پرورش هر کشور است و تألیف کتاب‌های درسی مناسب از مهم‌ترین ابزارهای این بنیانسازی‌ها به شمار می‌رود. در کتاب‌های فارسی دوره‌ی راهنمایی تحصیلی، مجموعاً حدود 45 شعر مستقل یا آمیخته به نثر از شاعران مختلف گذشته و معاصر در موضوعات گوناگون آمده‌است. تعداد این شعرها از 9 شعر در کتاب سال اول به حدود 19 شعر در کتاب سال سوم راهنمایی افزایش یافته‌است و با توجه به اهمیت آموزش مسائل مربوط به هویت ملی و دینی در این دوره‌ی تحصیلی، مسائل و موضوعات حوزه‌ی دین و میهن از دغدغه‌های مولفان این کتاب‌ها بوده‌است. با این همه بر اساس نتایج پژوهش حاضر، میزان شعرهای دینی در این کتاب‌ها بسیار بیش‌تر از شعرهای میهنی است؛ حال آن که لازم است به دلیل اهمیت مسائل دینی و میهنی در جایگاه دو مولفّه‌ی اصلی هوّیت‌ساز؛ میان این دو، تناسب لازم برقرار شود. ما در این مقاله‌، شعرهای این آثار را از چشمانداز عناصر و مضامین دینی و میهنی بررسی کرده و حجم و میزان تناسب این دو موضوع را با هم و با گروه سنی نوجوان در متون یادشده نشان دادهایم. واژه‌های کلیدی: فارسی اول، دوم و سوم راهنمایی، عناصر دینی و میهنی، نوجوان، شعر. 1 - 21 48 منوچهر جوکار - - دانشگاه شهید چمران اهواز Iran بهمن ساکی - - دانشگاه شهید چمران اهواز Iran اتکینسون، ریتا، و دیگران. (1380). زمینه‌ی روانشناسی هیلگارد. ترجمه‌ی حسن رفیعی. تهران: ارجمند.##اکبری شلدره‌ای، فریدون، و دیگران. (1389). فارسی سال اول دوره‌ی راهنمایی تحصیلی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.##ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ. (1389). فارسی سال دوم دوره‌ی راهنمایی تحصیلی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.##ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ. (1389). فارسی سال سوم دوره‌ی راهنمایی تحصیلی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.##برک، لورا ای. (1385). روانشناسی رشد. ج2،ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی. تهران: ارسباران.##پرستش، شهرام. (1389). «جهان تازه استقلال یافته‌ی کودکان؛ جستاری در انسان شناسی ادبیات کودک». مطالعات ادبیات کودک، سال 1، شماره‌ی 1، صص31-53##جعفرزاده‌پور، فروزنده. (1389). «کتاب‌های درسی و هویت ملی؛ فراتحلیل مطالعه‌های انجام شده درباره‌ی کتاب‌های درسی». مطالعات ملی. سال 11، شماره‌ی 2 (پیاپی42)، صص31-54.##جیسینگر، دورتی و تریسی آ. رونسن. (1362). مقدمه‌ای بر پیاژه، کودک چگونه فکر میکند؟ ترجمه‌ی مصطفی کریمی. تهران: آموزش.##حجازی، بنفشه. (1387). ادبیات کودکان و نوجوانان. تهران: روشنگران و مطالعات زنان.##خادمی، محسن و همکاران. (1386). «بررسی هویت فرهنگی در دانش آموزان دوره‌ی راهنمایی تحصیلی؛ گرایش‌ها و شناخت‌ها». مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، سال 8، شماره‌ی 2، صص43-62.##خسرونژاد، مرتضی. (1389). معصومیت و تجربه، درآمدی بر فلسفه‌ی ادبیات کودک. تهران: مرکز.##سرشار، محمدرضا. (1388). گذری بر ادبیات کودکان و نوجوانان قبل و بعد از انقلاب. تهران: انجمن قلم ایران.##سلاجقه، پروین. (1385). از این باغ شرقی؛ نظریه‌های نقد شعر کودک و نوجوان. تهران: کانون پرورش فکری کود کان و نوجوانان.##شعارینژاد، علیاکبر. (1382). ادبیات کودکان. تهران: اطلاعات.##شمشیری، بابک، و همکاران. (1386). «بررسی میزان برخورداری کتب فارسی، تاریخ و تعلیمات اجتماعی دوره‌ی راهنمایی از مؤلفه‌های هویت ملی». مطالعات برنامه درسی، سال 2، شماره‌ی 6، صص51-78.##صالحی عمران، ابراهیم، و همکاران. (1387). «بررسی میزان توجه به مؤلفه‌های هویت ملی در کتاب‌های درسی دوره‌ی راهنمایی». مطالعات ملی، سال 9، شماره‌ی 35، صص3-25.##Christie, D. Viner, R. (2005). "Adolescence development". BMJ 330 (7486): 301-4. Retrieved February 2005 from http://www. bmj.com/cgi/content/full/330/7486/301##Manser, M. (1981). Macmillan Students Dictionary. London: Macmillan Pan Ltd.##McDonough, j. Shaw, j. (2003). Materials and ethods in ELT: a teacher's guide. Malden, MA: Blackwell publishing.##Miller, D. (1995). On Nationality. UK: Clerendon Press##Poole, R. (2003). "national identity and citizenship". In the: Identities, by Linda, Martin, Alcoff, and Eduardo Mendieta (Eds). U.K: Blackwell Publishing.##

0 تحلیل قصه‌ای لکی بر مبنای روانشناسی یونگ https://jcls.shirazu.ac.ir/article_560.html 10.22099/jcls.2013.560 0 قصه؛ بخش مهمی از میراث فرهنگی هر قوم به شمار میرود. برخلاف تصور امروزی از قصه، که بیش‌تر در ذهن افراد علمی دنیای مدرن، مفهومی غیرعلمی دارد، در دنیای قدیم از اساسیترین مفاهیم بشری قلمداد میشدهاست. به نظر می‌رسد تفکرات ذهنی انسان گذشته چه در خودآگاه و چه در ناخودآگاه، بی‌تأثیر از قصه نبوده است. قصهها در خودآگاه و بیش‌تر در ناخودآگاه کودک جای می‌گیرند و بسیاری از دردها‌ی او را تسکین میدهند. کودک به کمک قصه می‌تواند بر نومیدیهای ناشی از خودشیفتگی، تصمیمهای دشوار ادیپی، رقابت‌های خواهر و برادری و... چیره شود. یکی از مهمترین اهداف قصهها؛ آماده کردن کودک برای درک تدریجی مسائل زناشوئی است. قصه، ورود صحیح کودک را به دنیای بلوغ جنسی، آن هم از راه کنایه که بیشترین تأثیر را در رشد صحیح او به همراه دارد، فراهم میکند. در این مقاله، کوشیده شده یک قصهی رایج در گویش لکی بر اساس روان‌شناسی یونگ، تجزیه و تحلیل شود، هم‌چنین نشان داده شده است که چگونه مفاهیمی همچون «آنیما» و «آنیموس» در ذهن گذشتگان ما وجود داشته است. واژه‌های کلیدی: 1 - 49 68 علی حیدری - - دانشگاه لرستان Iran قرآنکریم. (1390). ترجمه‌ی محمدمهدی فولادوند، تهران: دارالقرآن کریم.##اربابی، غلامرضا. (بی تا). بیماریهای روانی. تهران: ادارهی تحقیق و مطالعه. ##اسبورن، الکس‌اس. (1371). پرورش استعداد همگانی ابداع و خلاقیت. ترجمهی حسن قاسم‌زاده، تهران: نیلوفر. ##اقبالی، ابراهیم؛ قمری گیوی، حسین و سکینه مرادی. (1386). «تحلیل داستان سیاوش بر پایهی نظریات یونگ». فصلنامهی پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، شمارهی 8، صص69-85. ##امینی، محمدرضا. (1381). «تحلیل اسطورهی قهرمان در داستان ضحاک و فریدون بر اساس نظریهی یونگ». مجلهی علوم اجتماعی و انسانی شیراز، دورهی 17،شماره‌ی 2، صص 53-64. ##بتلهایم، برونو. (1381) افسون افسانهها. ترجمهی اختر شریعت نژاد، تهران: هرمس. ##ــــــــــــ. (1384) کودکان به قصه نیاز دارند. ترجمهی کمال بهروزنیا، تهران: افکار. ##پراپ، ولادیمیر. (1371) ریشه‌شناسی قصه‌های پریان. ترجمهی فریدون بدرهای، تهران: توس.##پیاژه، ژان. (1360) پنج گفتار روانشناسی. ترجمهی نیکچهره محسنی، تهران: رشد. ##تسلیمی، علی و سیدمجتبی میرمیران. (1389). «فرایند فردیت در شاهنامه با تکیه بر شخصیت رستم». ادب پژوهی، دوره‌ی4، شماره‌ی14، صص29-48.##حدادی، الهام و فرهاد درودگریان. (1390). «تحلیل کهن‌الگوی داستان جایی دیگر از گلی ترقی». ادب پژوهی، دورهی 5، شمارهی 16، صص147-170. ##حسینی، محمد. (1382). ریخت‌شناسی قصه‌های قرآن. تهران: ققنوس. ##حیدری، علی. (1389). ریخت‌شناسی قصههای رایج در لکی. طرح پژوهشی دانشگاه لرستان.##دلاشو، م. لوفر. (1366) زبان رمزی قصههای پریوار. ترجمه‌ی جلال ستاری، تهران: توس. ##سلمانی‌نژاد مهرآبادی، صغری؛ سیف، عبدالرضا و نسرین موسیوند. (1391). «بررسی و تحلیل چیستی و چگونگی ظهور کهن الگوی آنیما و آنیموس در شعر طاهرهی صفارزاده». پژوهش زنان، سال 4، شمارهی 11، صص107-126. ##طغیانی، اسحاق و طیبه جعفری. (1387). «سودای سود؛ رویکردی روانشناختی به گنبد پنجم از هفت‌پیکر نظامی». مجلهی دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، دورهی 59، شمارهی 187، صص213-230. ##فروزنده، مسعود و زهره سورانی. (1389). «بررسی کهن الگو در شعر اخوان ثالث». فصلنامهی تخصصی پیک نور زبان و ادبیات فارسی، دورهی 1، شمارهی 2، صص112-131. ##فروید، زیگموند. (1382). تمدن و ملاتهای آن. ترجمهی محمد مبشری، تهران: ماهی. ##ـــــــــــــــ. (1363). روانشناسی. ترجمهی مهدی افشار. تهران: کاویان. ##ـــــــــــــــ. (1382). ناخوشایندیهای فرهنگ. ترجمهی امید مهرگان، تهران: گام نو. ##فریزر، جرج جیمز. (1387) شاخه‌ی زرین. ترجمهی کاظم آبرومند، تهران: آگاه ##گوتک، جرالد.لی. (1386) مکاتب فلسفی و آراء تربیتی. ترجمهی محمدجعفر پاک سرشت، تهران: سمت. ##مالینوسکی، برونیسلاو. (1387). غریزهی جنسی و سرکوبی آن در جوامع ابتدایی. ترجمهی محسن ثلاثی، تهران: ثالث. ##میرباقری فرد، سیدعلی اصغر. (1389). «مقایسهی تطبیقی سیر کمال‌جویی در عرفان و روانشناسی یونگ». ادبیات عرفانی، دورهی 2، شمارهی 3، صص163-185. ##موسوی، سیدکاظم و اشرف خسروی. (1387). «آنیما و راز خواهران همراه در شاهنامه». پژوهش زنان، دورهی 6، شمارهی 3، صص133-153.##یونگ، کارل گوستاو یونگ. (1377). انسان و سمبولهایش. ترجمهی محمود سلطانیه، تهران: جام.##ـــــــــــــــــــــــ. (1370) خاطرات، رؤیاها. اندیشهها. تهران: آستان قدس. ##ـــــــــــــــــــــــ. (1379 الف). روان‌شناسی و دین. ترجمه‌ی لطیف صدقیانی، تهران: جامی. ##ـــــــــــــــــــــــ. (1379ب). روح و زندگی. ترجمهی لطیف صدقیانی، تهران: جامی. ##

0 بررسی عنصر زبان و ویژگی‌های آن در اشعار کودک و نوجوان «مهدی آذریزدی» https://jcls.shirazu.ac.ir/article_557.html 10.22099/jcls.2013.557 0 ادبیات کودک در ایران، با نام مهدی آذریزدی (1380-1388ه.ش) نویسنده و باز‌نویس توانای حوزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان عجین است. نویسنده‌ای که آثار منثور او شهرت و قبول عام یافته‌اند. سروده‌های آذر یزدی برای مخاطبان کودک و نوجوان از دیدگاه تقدم زمانی و استفاده از ساده‌نویسی قابل بررسی‌اند. او در خلق آثار خود به مفاهیم اندرزی و آموزشی توجه داشته و مفاهیم مورد نظر خود را با زبان ساده‌ی شعر به مخاطب عرضه کرده است. تحقیق حاضر که به روش تحلیل محتوا و با هدف تبیین و بررسی عنصر زبان و میزان تاثیر گذاری ادبیات منظوم و تعلیمی صورت گرفته است، به بررسی کتاب هشت بهشت آذریزدی می‌پردازد. در کتاب مذکور که حاوی هشت منظومه از آذریزدی است، با زبانی سالم و به دور از اشکالات و اشتباه‌های زبانی روبه رو می‌شویم؛ هرچند در میان برخی شعرها گاه به کلمات و عباراتی برمی‌خوریم که ممکن است مناسب فهم کودکان و نوجوانان نباشد. استفاده از ضرب‌المثل‌ها و واژه‌های عامیانه باعث صمیمی شدن لحن شعرهای آذر یزدی شده است و اوزان اشعار مزبور هرچند از میان اوزان نشاط‌انگیز انتخاب نشده‌اند، اما در دسته‌ی اوزان پر کاربرد شعر کودک و نوجوان قرار دارند. در این اشعار صنایع ادبی به کار رفته اندک است و آذریزدی در اشعار خود بیش‌تر به ابلاغ پیام‌های اندرزی توجه داشته و کمتر به زیبایی‌های ادبی و هنری پرداخته است. واژه‌های کلیدی: 1 - 69 90 یداله جلالی پندری - - دانشگاه یزد Iran زهرا دهقان دهنوی - - دانشگاه یزد Iran آذریزدی، مهدی. (1351). قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن (مجموعه کامل ده جلد در یک کتاب). تهران: اشرفی.##ــــــــــــــ. (1375). «تابستان‌های نوجوانی». مهدی آذریزدی، زندگی و آثار، به کوشش مجلۀ سورۀ نوجوانان، تهران: حوزۀ هنری، صص 53-59.##آهی(ایمن)، لیلی و دیگران. (1356). گذری در ادبیات کودکان. تهران: شورای کتاب کودک.##ابراهیمی، نادر. (1353). فارسی‌نویسی برای کودکان. تهران: سازمان همگام با کودکان و نوجوانان به سرمایه‌ی مؤسسه‌ی انتشارات ایران کتاب.##بابایی، رضا. (1387). «فواید و قواعد ساده نویسی». پژوهش و حوزه، سال 9، شماره‌ی 33، صص 182-211.##جلالی، مریم. (1389). «اوزان عروضی در شعر کودک». کتاب ماه کودک و نوجوان، سال 14، شماره‌ی 159، صص79-82.##دهخدا، علی‌اکبر. (1373). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.##رحماندوست، مصطفی. (1364). قصه‌گویی، اهمیت و راه و رسم آن. تهران: ارشد، چاپخانه سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##رهگذر، رضا. (1366). و امّا بعد ... (چند و چونی در ادبیات کودکان و نوجوانان). تهران: حوزه‌ی هنری.##سرامی، قدمعلی. (1383). پژوهشی در شعر کودک. مقدمه‌ی منوچهر علی‌پور، تهران: تیرگان، صص 9-30.##سلاجقه، پروین. (1387). از این باغ شرقی(نظریه‌های نقد شعر کودک و نوجوان)، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##سلطان‌القرایی، صادق. (1384). ادبیات کودکان و نوجوانان و هویت فرهنگی. تهران: دردانه.##شجری، رضا. (1384). بررسی و تحلیل ادبیات کودکان در ایران. تهران: عیاران.##شعاری‌نژاد، علی‌اکبر. (1345). اصول ادبیات کودکان. تهران: موسسه مطبوعاتی سروش.##ـــــــــــــــــ . (1374). اصول ادبیات کودکان. تهران: سروش.##عریان، سعید. (بهار1377). «کتابت در ایران پیش از اسلام». فصلنامه‌ی کتاب، شماره‌ی 33، صص7-13.##علی‌پور، منوچهر. (1383). پژوهشی در شعر کودک. تهران: تیرگان.##فروغی، محمّدعلی. (1389). آیین سخنوری. تهران: سرایش و صدای معاصر.##قاسم‌نژاد، علی. (1376). «عنوان داستان». فرهنگنامه‌ی ادبی فارسی، به سرپرستی حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، ج2، صص996-997.##قزل‌ایاغ، ثریا. (1383). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##کیانوش، محمود. (1355). شعر کودک در ایران. تهران: آگه.##ــــــــــــــ. (1350). زبان چیزها. تهران: رز.##محجوب، محمّدجعفر. (1356). انتخاب و انطباق منابع ادب فارسی برای تدوین کتاب‌های کودکان و نوجوانان. تهران: شورای کتاب کودک.##محمّدی، محمّدهادی و زهره قایینی. (1381). تاریخ ادبیات کودکان ایران. ج1، تهران: چیستا.##ـــــــــــــــــــــــــــــــ .(1380). تاریخ ادبیات کودکان ایران. ج4، تهران: چیستا.##ــــــــــــــــــــــــــــــ. (1383). تاریخ ادبیات کودکان ایران. ج5، تهران: چیستا.##موسویان، انسیه. (1389). «قالب شعر کودک و نوجوان». کتاب ماه کودک و نوجوان، شماره‌ی 159، صص53-58 .##هاشمی نسب، صدیقه. (1371). کودکان و ادبیات رسمی ایران. تهران: سروش.##یمینی‌شریف، عباس. (1372). «شعر کودک و نوجوان». مندرج در 17مقاله درباره‌ی ادبیات کودکان، تنظیم‌کننده: معصومه سهراب (مافی)، تهران: شورای کتاب کودک، صص 152-169.##

0 مقایسه‌ی افسانه‌های ایرانی‌، کتاب‌های داستانی- تصویری ایرانی و کتاب‌های داستانی- تصویری خارجی بر مبنای مؤلفه‌های تفکر فلسفی https://jcls.shirazu.ac.ir/article_558.html 10.22099/jcls.2013.558 0 هدف پژوهش حاضر، مقایسه‌ی افسانه‌های ایرانی، کتاب‌های داستانی- تصویریایرانی و کتاب‌های داستانی- تصویری خارجی بر مبنای مؤلفه‌های تفکر فلسفی بوده است. داستان‌های بررسی شده در این پژوهش 10 افسانه‌ی ایرانی، 10 کتاب داستانی- تصویری ایرانی و 10 کتاب داستانی- تصویری خارجی بود که به صورت تصادفی انتخاب شدند و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی و بر اساس مؤلفه‌های تفکر فلسفی تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که میان کتاب‌های داستانی- تصویری ایرانی و افسانه‌های ایرانی بر مبنای مؤلفه‌های تفکر فلسفی تفاوت چشم‌گیری دیده نمی‌شود، اما میان داستان‌های ایرانی و خارجی بر این مبنا تفاوت وجود دارد. کتاب‌های داستانی- تصویری ایرانی و افسانه‌های ایرانی از مؤلفه‌های تفکر فلسفی بیش‌تری نسبت به کتاب‌های داستانی- تصویری خارجی دارند. هم‌چنین مؤلفه‌هایی که در داستان‌های ایرانی نسبت به داستان‌های خارجی دیده می شد، مربوط به مهارت‌های کاوشگری هستند. واژه‌های کلیدی: 1 - 91 112 محبوبه البرزی - - دانشگاه شیراز Iran mahbobealborzi@yahoo.com فریبا خوشبخت - - دانشگاه شیراز Iran khoshbakht@shirazu.ac.ir راضیه سهرابی - - دانشگاه شیراز Iran اسلامی، محسن. (1382). ارائه‌ی الگویی برای طراحی و اجرای برنامه‌ی خواندن انتقادی و بررسی اثر آن بر تفکر انتقادی و نوشتن تحلیلی. پایان‌نامه دکتری دانشگاه تربیت معلم تهران.##ایروانی، شهین و خدیجه مختاری. (1388). «تحلیل محتوای ادبیات کودکان برای یافتن مفاهیم بنیادین فلسفی». دومین همایش ادبیات داستانی کودکان و نوجوانان دانشگاه شیراز.##پریرخ، مهری؛ پریرخ، زهره و زهرا مجدی. (1388). «رد‌پای مفاهیم فلسفی در داستان‌های کودکان: پژوهشی پیرامون شناسایی عناصر مرتبط با آموزش تفکر فلسفی». دومین همایش ادبیات داستانی کودک و نوجوانان دانشگاه شیراز.##حسینی، زهره. (1384). «اصول داستان‌های فکری و مفاهیم موجود در آن‌ها». ویژه‌نامه‌ی فلسفه و کودک، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، شماره‌ی 1، صص45-50.##خسرونژاد، مرتضی. (1390). چگونه توانایی اندیشیدن فلسفی کودکان را پرورش دهیم. مشهد: به‌نشر.##ـــــــــــــــــ (1389) معصومیت و تجربه (درآمدی بر فلسفه‌ی ادبیات کودک). تهران: مرکز.##ـــــــــــــــــ (1384 الف). [گفتگوی سعید ناجی با مرتضی خسرونژاد]. «درباره‌ی مؤلفه‌های ادبیات کودک و برنامه‌ی فلسفه برای کودکان و نوجوانان». کتاب ماه کودک و نوجوان. شماره‌ی 96، صص26-30.##ـــــــــــــــــ (1384 ب). «تمرکززدایی در ادبیات کودک هم هدف است و هم روش». کتابماه کودک و نوجوان. شماره‌ی 90، صص73-83.##فیشر، رابرت. (1385 الف) آموزش تفکر به کودکان. ترجمه‌ی مسعود صفایی مقدم و افسانه نجاریان، اهواز: رسش.##ـــــــــــ (1385 ب) آموزش و تفکر. ترجمه‌ی فروغ کیان‌زاده، اهواز: رسش.##قائدی، یحیی. (1389). [یحیی قائدی در گفتگو با خبرگزاری مهر]. «مارگارت شارپ در تبیین برنامه‌ی فلسفه برای کودکان بسیار فعال بود». برگرفته از سایت mehrnews. تاریخ بازیابی: 25/10/1389.##ــــــــــ (1384). «شهروندان کوچک: فلسفه برای کودکان، شهروندی و دموکراسی». خردنامه‌ی همشهری. شماره‌ی 54، صص 14-15.##کم، فیلیپ. (1389) با هم فکر کردن: کندوکاوهای فلسفی برای کلاس. ترجمه‌ی فرزانه شهرتاش و مژگان رشتچی، تهران: شهرتاش.##متیوز، گرت. بی. (1387). «داستان‌های تفننی‌-‌ فلسفی». ترجمه‌ی روحیه نظری‌پور، در دیگرخوانی‌های ناگزیر: رویکردهای نقد و نظریه‌ی ادبیات کودک، به کوشش مرتضی خسرو‌نژاد؛ با مقدمه‌ای از پیتر هانت. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##مکتبی‌فر، لیلا. (1389). بررسی تناسب محتوای داستان‌های تألیفی ایرانی برای کودکان گروه سنی «ج» با مهارت‌ها و مؤلفه‌های تفکر انتقادی. پایان‌نامه‌ی دکتری دانشگاه شهید چمران اهواز.##هجری، محسن. (1382). «ادبیات کودک و خردورزی فلسفی». کتاب ماه کودک و نوجوان، شماره‌ی 75، صص 55-63.##Nikolajeva, M & Scoff, C (2006). How Picturebooks Work. New York: Routledge.##

0 بررسی مفهوم توانمندسازی در داستان‌های احمد اکبرپور https://jcls.shirazu.ac.ir/article_561.html 10.22099/jcls.2013.561 0 احمد اکبرپور(1349) با سبک و شیوهی روایتی پستمدرنش در داستان‌های کودک و نوجوانان خود، تحول عظیمی را در ادبیات کودک معاصر کشورمان ایجاد کرده است. در داستان‌های او معمولاً رابطهی جالبی میان نویسنده، شخصیت‌ها بهخصوص قهرمان داستان و حتی خواننده وجود دارد که باعث متمایز شدن کارهای اوشده است. مفهوم قدرت در تمامی عرصههای زندگی اهمیت بسیاری داردو در ادبیات کودک نیز بهوضوح بیش‌تری یافت میشود؛ چون نویسندگان ادبیات کودک اغلب بزرگسال هستند. اما گاهی نویسندگان ادبیات کودک در آثار خود روابط قدرت سلسله مراتبی را میشکنند و به این ترتیب، به خوانندگان قدرت و امید بیش‌تری میدهند. این نویسندگان اغلب به صورت ناخودآگاه از تکنیک‌ها و روش‌های توانمندسازی بهره می‌گیرند. این مقاله سعی دارد نویسندگان ادبیات کودک را با این تکنیک‌ها آشنا کند تا آن‌ها بتوانند آگاهانه در توانمندسازی خوانندگانشان سهمی داشته باشند. با استفاده از تئوری توانمندسازی برگرفته از الیشوا سادان (2004) و مناسب کردن این تئوری برای ادبیات کودک، نگارندگان این مقاله داستان‌های من نوکر بابا نیستم، غول و دوچرخه، و رویاهای جنوبی اکبرپور را از دیدگاه توانمندسازی بررسی میکنند. در پایان شگردهای توانمندسازی که اکبرپور از آن‌ها بهره‌گرفته است، معرفی می‌شوند. واژه‌های کلیدی: 1 - 113 136 فریده پورگیو - - دانشگاه شیراز Iran فاطمه فرنیا - - دانشگاه شیراز Iran استیونز، جان. (1386). «ایدئولوژی و گفتمان روایی در ادبیات داستانی کودک». در دیگرخوانی‌های ناگزیر. به کوشش مرتضی خسرونژاد، صص 71-90.##اکبرپور، احمد. (1384). رویاهای جنوبی. تهران: موسسهی فرهنگی منادی تربیت.##ـــــــــــــ. (1388). غول و دوچرخه. تهران: واحد کودک موسسهی نشر افق.##ـــــــــــــ. (1387). من نوکر بابا نیستم. تهران: نشر افق. ##بامداد، رایکا. (1383). «یک پله به عقب؟». کتاب ماه کودک و نوجوان. سال 7، شماره‌ی 10، صص96-101.##پورخالقی، مه‌دخت و مریم جلالی. (1389). «فانتزی و شیوههای فانتزیسازی شاهنامه در ادبیات کودک و نوجوان». مجلهی علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک، سال 1، شماره‌ی 1، صص 55-73.##حسامپور، سعید. (1389). «بررسی خوانندهی نهفته در داستانهای احمد اکبرپور: بر پایهی نظریهی ایدن چمبرز». مجله‌ی علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک،سال1، شماره‌ی 1، صص101-127.##خسرونژاد، مرتضی. (1382). معصومیت و تجربه: درآمدی بر فلسفه‌ی ادبیات کودک. تهران: مرکز.##ــــــــــــــــ. (1386). «تولید نظریه‌ی ادبیات کودک: در گفت‌وگوی خسرو آقایاری با دکتر مرتضی خسرونژاد». کتاب ماه کودک و نوجوان، بهمن و اسفند صص 10-14.##ــــــــــــــــ. (1387). دیگرخوانی‌های ناگزیر: رویکردهای نقد و نظریه‌ی ادبیات کودک. تهران: کانون پرورشی کودکان و نوجوانان.##مهدیپور عمرانی، روحالله. (1385). «خطی میان مرز و تخیل». پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان. شمارهی 24، صص94-104.##نعیمی، زری. (1385). «معلق میان شاعر بالقوه و داستاننویس بالفعل: مروری انتقادی بر آثار اکبرپور». پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان، شمارهی 24، صص 115-130.##یارمحمدی، لطف‌اله؛ یمینی، مرتضی و لیلا قنبری. (1389). «مقایسه‌ی تحلیلِ انتقادیِ گفتمان داستان‌های کوتاه معاصر بزرگ‌سالان و داستان‌های کوتاه معاصر نوجوانان». مجله‌ی علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک، سال 1، شماره‌ی 1، صص143-166. ##Beirne, Martin. (2006). Empowerment and Innovation: Managers, Principles, and Reflective Practice. Cheltenham, UK: Edward Elgar.##Chrismas, Simon. (1995). “Michel Foucault.” In Jenny Teichman and Graham White (Eds.). An Introduction to Modern European Philosophy. Great Britain: Macmillan Press LTD.##Sadan, Elisheva. (2004). Empowerment and Community Planning: Theory and Practice. Available online at: http://www.mpow.org##

0 شخصیت‌سازی و شخصیت‌پردازی در آثار اقتباسی از مثنوی مولوی برای کودکان و نوجوانان https://jcls.shirazu.ac.ir/article_552.html 10.22099/jcls.2013.552 0 شخصیتسازی و شخصیتپردازی یکی از عناصر مهم در آثار داستانی کودک و نوجوان است و به دلیل اهمیت فراوان آن، نویسندگان همواره در گزینش و عملکرد شخصیتهای داستانی آثار خود دقت کردهاند. در آثار ادبی اقتباسی از متون کهن نیز شخصیتپردازی از جایگاه مهمی برخوردار است؛ به گونهای که شخصیتها ابزار بیان اندیشه و پیام نویسنده قرارگرفتهاند. شخصیتهای آثار اقتباسی از مثنوی بهترین نمونه برای اثبات این ادعا هستند. در این مقاله، نخست انواع شخصیت در 35 اثر اقتباسی از مثنوی، از جمله خاله خودپسند، راز و پرنده سخنگو، برای کودکان و نوجوانان، معرفی و دستهبندی شده است، در ادامه مهم‌ترین ویژگیهای شخصیتهای این آثار معرفی شده و میزان دخل و تصرف نویسندگان در شخصیتپردازی آثار اقتباسی روشن شده است. آثار مورد نظر به چند دلیل از بین 128 اثر اقتباسی از مثنوی انتخاب شده است؛ دلیل اول آن که این آثار غالباً تک روایتی بوده و مجموعههای داستانی به دلیل طولانی بودن آنها، از حوزهی این پژوهش خارج شدهاند و دیگر آن که این پژوهش، فقط آثار اقتباسی بازآفرینی و بازنویسی را بررسی کرده و دیگر انواع اقتباس، از حوزهی بررسی خارج شدهاند. هدف از بررسی شخصیتها در آثار اقتباسی از مثنوی این است که انواع شخصیتها مشخص و دسته‌بندی شده و شیوههای پردازش آنها بررسی شود. دسته‌بندی شخصیتها، بررسی جنبههای نمادین آنها و کشف نوآوریها در شخصیتسازی این آثار از جمله، ورود شخصیتهای کودک و نوجوان و شخصیتهای مؤنث، از مهمترین یافتههای پژوهش حاضر است. واژههای کلیدی: 1 - 137 159 محمدیوسف نیری - - دانشگاه شیراز Iran پروین مرتضایی - - دانشگاه شیراز Iran آهو در طویله. (بیتا). تهران: ابتکار.##اروجلو، فریدون. (1385). پسرک باهوش. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ـــــــــــــــ (1385). تدبیر کودکانه. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##اسماعیلی سهی، مرتضی. (1376). حکایت مرد و دریا. تصویرگر: مرتضی اسماعیلی سهی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##ایرانی، ناصر. (1364). داستان: تعاریف، ابزارها و عناصر. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##ـــــــــــ (1366). فیل در خانه تاریک. تصویرگر: بهرام خائف، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##براهنی، یونس. (1388). هنر داستاننویسی. تهران: نگاه.##پایور، جعفر. (1380). «بررسی چند دهه بازنویسی از مثنوی». کتاب ماه کودک و نوجوان، شماره‌ی 43، صص16-22.##پریرخ، زهره. (1386). راز. تصویرگر: پژمان رحیمی زاده، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##پوروهاب، محمود. (1386). پیر چنگی. تصویرگر: علی شکاری، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##دستوم، حسین. (بیتا) طوطی کچل. تصویرگر: احمد قربانی، تهران: قصه خونه (لیات).##رحماندوست، مصطفی. (1364). خاله خودپسند. تصویرگر: سلمان بابایی، تهران: پیام آزادی.##رؤیا. (1364). پرنده سخنگو. تصویرگر: بهمن دادخواه، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##سنجری، جمیله. (1384). نقد و بررسی آثار بازنویسی از شاهنامه، کلیله و دمنه، مرزبان‌نامه، منطق الطّیر، مثنوی و گلستان برای کودکان و نوجوانان.پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه کرج.##سیگر، لیندا (بیتا). خلق شخصیتهای ماندگار. ترجمه‌ی عباس اکبری. تهران: مرکز گسترش سینمای تجربی.##شامانی، محمدعلی. (1364). بدنبال میوه زندگی. تصویرگر: سیاوش ذوالفقاریان، تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء.##شایسته، خسرو. (1368). قصه شیاد و مردشتردار. تصویرگر: رضا زاهدی، تهران: سپیده.##شریفرضویان، مریم. (1381). فرار از سرنوشت. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1380). آینهای برای تو. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1380). شغالی که طاووس شد. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ـــــــــــــــــ (1380). قدرتی که سود نداشت. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1381). طلسم. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1381). هم زشت، هم زیبا. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1382). طاووس عاقل. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1383). راز پنهان. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##ــــــــــــــــــ (1383). طبیب دانا. تصویرگر: سلیم صالحی، تهران: مؤسسه فرهنگی هنری طاهر.##شهریاری، خسرو. (1382). طوطی. تصویرگر: رضا درخشانی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##شمس، محمدرضا. (1386). طوطی و بقال. تصویرگر: امیر شعبانیپور، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##صالحی، آتوسا. (1386). طوطی و بازرگان. تصویرگر: نیره تقوی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##عالی پیام، ماشاءالله. (1366). شکارچی و خرس. تهران: گلبرگ.##ـــــــــــــــــ (1366). الاغ عاقبت بخیر. تهران: گلبرگ.##عبداللهیان، حمید. (1380). «شیوههای شخصیتپردازی». ادبیات داستانی، شمارهی 1، صص62-70.##قاسمنیا، شکوه. (1386). پرنده سخنگو. تصویرگر: مهکامه شعبانی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##گلمحمدی، فیروزه. (1384). راز آن درخت. تصویر: فیروزه گلمحمدی، تهران: افق.##مستور، مصطفی. (1387). مبانی داستان کوتاه. تهران: مرکز.##ملامحمدی، مجید. (1386). آرزوی بزرگ خیلی بزرگ. تصویرگر: علی شکاری، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##مولوی، جلال الدین محمد. (1388). مثنوی. تهران: علمی و فرهنگی.##میرزابیگی، علی. (1361). روستایی و شیر. تصویرگر: پرویز کلانتری، تهران: امیرکبیر.##میرصادقی، جمال. (1388). عناصر داستان. تهران: سخن.##نورتون، دونا. (1382). شناخت ادبیات کودکان: گونهها و کاربردها از روزن چشم کودک. تهران: قلمرو.##وظیفهشناس، شراره. (1386). مرد جوان و خیاط حیلهگر. تصویرگر: راشین خیریه، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.##یونگ، اد. (1383). 7 موش کور. تصویرگر: اد.یونگ، ترجمه‌ی سیدمهدی شجاعی، مهدی پوررضاییان، تهران: کتاب نیستان.##