2021-05-13T17:43:41Z
https://jcls.shirazu.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=104
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
خوانشی ساختارگرایانه از داستان «کلاغها»ی نادر ابراهیمی
سوسن
پورشهرام
گریماس از ساختارگرایان و نظریهپردازان نشانهشناسی، با تأکید بر ساختار روایت کوشید با عبور از رویه یا سطح و ساختار متن، به لایههای درونی آن دست یابد. رویکرد اصلی گریماس، یافتن ارتباط ساختاری پنهانی است که در فرایند تولید معنا مؤثر است. در حقیقت، نویسنده با ایجاد نوعِ خاص روایت و راوی در داستان خود، سلسلهای زنجیرهوار از «فرستنده/ پیام/ گیرنده» را به کار میگیرد و با ایجاد ساختاری درست و منسجم برای یک داستان به زیبایی اثر میافزاید.
بنابراین، نگارنده در این مقاله بر آن است، با کاربرد شیوههای جدید تحلیل داستانی، نقد روایتی (استفاده از فرایند پایدار و ناپایدار) و الگوی کنشگر گریماس یکی از داستانهای برتر نادر ابراهیمی، (کلاغها)، را بررسی و تحلیل کند و به یاری روایتشناسی، ساختار و مناسبات درونی نشانههای متن و با کاربرد نشانهشناسی، ارتباط میان شخصیّتهای داستانی را تبیین نماید و به این ترتیب زمینهای را برای آشنایی با اندیشههای نادر (= ناب) و شناخت شیوهی داستانپردازی این نویسنده فراهم آورد.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
1
26
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_435_2fe61fedf0459b66ad717fd9dac4ff4e.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
بررسی نقشهای جنسیتی در «خاله سوسکه»
فریده
پورگیو
مسیح
ذکاوت
هدف این مقاله بررسی نقشهای جنسیتی و چگونگی القای آنها به مخاطب، جایگاه اختصاص یافته به زنان از سوی نظام مردسالار، نقشهای همسر و دختر، نگاه مرد و رابطهی زن و طبیعت در داستان خاله سوسکه از قصّههای صبحی است. شیوهی پژوهش بر اساس تمایز جنس و جنسیت و در چارچوب نظریهی فمنیسم (زنگرا) است. به غیر از اشارههای بسیار مختصر در سه کتاب، تاکنون دربارهی این داستان نوشتاری پژوهشی انجام نگرفته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، گفتمان مردسالار در ساختن عناصر زیر نقش مهمی دارد: ساختن نقشهای جنسیتی و ارزشها و ملاکهای مرتبط با آنها؛ ارائه و القای آنها به مخاطب از راههای گوناگون از جمله ادبیات کودک. گفتنی است موارد پیشگفته، نظام مردسالاری را در نظام اجتماعی فرهنگی تقویت میکند.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
27
43
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_436_4b0740e69468fdba0d79e93b6ed0561d.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
ویژگیهای رابط کاربر کتابخانهی مجازی بینالمللی کودکان از دیدگاه کاربران و پیشنهاد یک الگو
زهره
حسن پور
سعید
رضایی شریف آبادی
این پژوهش درک کودکان ایرانی از معنای نشانهای مفهومی و علائم ناوبری موجود در رابط کاربر کتابخانهی مجازی بینالمللی کودکانرا بررسی میکند تا به کمک آن میزان مناسب بودن یا نبودن رابط کاربر این کتابخانه برای استفاده کودکان ایرانی سنجیده شود.روش اصلی پژوهش کیفی است و از روش کمی برای پاسخگویی به برخی از پرسشهای پژوهش کمک گرفته شده است. جامعهی مورد مطالعه، شامل20 کودک 7 تا 11 ساله بود. نتایج پژوهش نشان داد که همهی نشانههای مفهومی موجود در رابط کاربر انگلیسی کتابخانه برای استفاده کودکان ایرانی نامناسب است. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده، هیچیک از نشانههای ناوبری از نظر کودکان مورد مطالعه مناسب دانسته نشد. نتایج پژوهش همچنین حکایت از آن دارد که رابط کاربر فارسی، باعث تسهیل درک کودکان از معنی نشانههای مفهومی موجود در رابط کاربر کتابخانه مجازی کودکان شده است. با استفاده از نتایج حاصل از این بررسی میتوان رابط کاربرهایی مناسب جهت کودکان ایرانی، با توجه به تفاوتهای فرهنگی و زبانی آنها طراحی کرد.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
45
70
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_437_d046d549f081ffc679a0afce3c70560c.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
وضعیت استناد در «پژوهشنامه» و «کتاب ماه کودک و نوجوان»
عبدالحمید
رضوی
حسین
مسنن فارسی
هر پژوهش برایاینکه بتواند نقشی تأثیرگذار داشته باشد، بایدنتایجو گفتههایخود را چه به صورت همجهت و چه در جهت مخالف، بر پایهی پژوهشهای پیشین بنا کند. ادبیات کودک ایران نیز به عنوان یک علمنوپایدانشگاهی، برای توسعهی گسترهی تحقیقی خود، نیازمند پژوهشهایی است که اصول علمی ومستندسازی در آنها رعایت شده باشد.استنادفرایندیذهنی و فرهنگی و در عین حال عملی اجتماعی است. فهرست منابع مورد استناد نیز از مهمترین اجزای همهی آثار تحقیقی و تألیفی است و رفتار استنادی شامل چگونگیاستفاده از منابع، نوع تأکید بر موارد ویژه، تکرار کاربرد برخی منابع، گرایش بهمتونی که به زبانی خاص منتشر شده و... است. مقالهیحاضر، با ارائهی توصیفی از وضعیت استناد در دو مجلّهی تخصّصی ادبیات کودک (پژوهشنامهی ادبیّات کودک و نوجوان و ماهنامهی کتاب ماه کودک و نوجوان) شیوههای استناد را در نقدها و مقالههای آنها بررسی کرده است.یافتههای پژوهش نشان داد، با توجه به لزومرعایت اصولنگارش علمی،وضعیت استناد در این دو نشریه، چندان مطلوب نیست.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
71
100
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_438_27f40c900475754680a04d446aa4fe28.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
بررسی عناصر طبیعت در کتاب فارسی دوم دبستان
احیاء
عمل صالح
منیژه
عبدالهی
ربابه
کارگران
در پژوهش حاضر کتاب فارسی دوم دبستان که از پایهایترین کتابهای درسی به شمار میرود، از منظر یکی از جلوههای پر اهمیت رفتارهای اجتماعی- فرهنگی در جهان معاصر، یعنی از زاویهی توجه به محیط زیست، بررسی میشود. به همین منظور عناصر طبیعت به هشت دستهی عمدهی: جانوران، پرندگان، گیاهان، خوراکیها، آسمانیها، آب، و زمینیها تقسیم شدند. سپس تمام موارد مربوط از کتاب استخراج گردید و براساس نظریههای زبانشناسانه و به طور خاص بر اساس «سخنکاوی انتقادی» و مطابق با الگوی «دستوری- واژگانی» بررسی و تحلیل شدند.
نخستین نتیجهی به دست آمده نشان میدهد که عناصر طبیعت در کتاب مورد بررسی، به طور کلی از موضع قدرت بهرهمند نیستند. در بررسی دقیقتر و جزء به جزء، آشکار میشود که در میان عناصر طبیعت، نخست پرندگان و به دنبال آن آسمان و وابستههای آن در بالاترین مدارج قدرت قرار دارند و در مقابل آنها عناصر مربوط به زمین و خوراک در مدارج پایینتر و سپس آب و آنچه مربوط به آن است در پایینترین مرحله قرار دارند. گیاهان و جانوران نیز با بهرهمندی از قدرتی متوسط، در میان دستههای یاد شده قرار گرفتهاند.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
101
123
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_439_02959f9bcdef6cefe5513928c95d7a3b.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
در جستوجوی استقلال انتخاب متنهای ادبی مناسب برای برنامهی «فلسفه برای کودکان»
جواد
فرزان فر
یحیی
قائدی
میرعبدالحسین
نقیب زاده
علیرضا
محمودنیا
مقالهی حاضر برای اینکه نشان دهد برنامهی «فلسفه برای کودکان»، میتواند برای رسیدن به هدف عمدهی خویش یعنی دستیابی به استقلال از داستانهای موجود در ادبیات کودک بهره گیرد، به تحلیل محتوایی از نوع تأملی یا فکری چند داستان در این گستره پرداخت. یافتههای پژوهش نشان داد، آثار یاد شده به خوبی میتوانند به یاری برنامهی «فلسفه برای کودکان» بشتابند و نیازهای آنان را پاسخ گویند؛ همچنین مشخص شد که همانندیهای بسیاری میان دیدگاههای مرتضی خسرونژاد، ماریا نیکولایوا و برونو بتلهایم با یافتههای این تحقیق وجود دارد.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
125
155
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_440_39e2a30561a1e745e59f34e5ac0c6df6.pdf
Iranian Children's Literature Studies
Child Literature
2008-8647
2008-8647
1389
1
2
بررسی مهارتهای تفکّر انتقادی در داستانهای کودکان و نوجوانان
مرتضی
کوکبی
عباس
حری
لیلا
مکتبی فرد
پژوهشگران در این مقاله کوشیدهاند که در بررسیای مقدماتی ضمن شناسایی مهارتهای کلیدی در تفکّر انتقادی، پیوندی میان مؤلّفههای تفکّر انتقادی و عناصر داستانی برقرار کنند و در تعدادی از داستانهای تألیفی که در ایران منتشر شدهاند، میزان وجود این مؤلّفهها را بسنجند. به این منظور، هفده مهارت کلیدی را که از آثار ریچارد پل استخراج شدهاند، فهرست کرده و پس از خواندن هر داستان مشخص شده که آیا مهارت یا مؤلّفهی یادشده در آن داستان وجود داشته است یا خیر و اگر وجود داشته، در کدام یک از عناصر داستان، دیده شده است. جامعهی مورد بررسی در این پژوهش 14 کتاب داستان تألیفی برای گروه سنی «ج» است که در فاصله سالهای (1342-1386) از سوی شورای کتاب کودک به عنوان آثار ویژه برای گروههای سنی «ج» معرفی شدهاند در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند. به نظر میرسد دو داستان حقیقت و مرد دانا و ماهی سیاه کوچولو از نظر بهکارگیری مؤلّفههای تفکّر انتقادی در مرتبهی بهتری قرار دارند. ضعف عمدهی داستانها در وجود راویهای مداخلهگر، خالیبودن از درونمایههای طنز، استفادهی مطلوب نکردن از شگردهای داستانی برای خلق فضاهای متفاوت و تقویت دیدگاههای گوناگون و.... بوده است. قویترین مؤلّفه را در بیشتر داستانها میتوان پایبندی به قابلیتهای استدلال اخلاقی دانست.
واژههای کلیدی:
2012
10
03
157
193
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_441_b14c684f75d2b571a21c3ac73fdc1510.pdf