2021-05-01T11:06:10Z
https://jcls.shirazu.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=895
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
بررسی و نقد مؤلفه های فرهنگ شهروندی در داستانها و حکایات کتاب فارسی بخوانیم دوره ابتدایی (با تأکید بر آموزش قانونمداری)
طاهره
ایشانی
محمود
باباعلی
توجّه به فرهنگ شهروندی و آموزش آن، رویکردی نوین است که کشورهای توسعه یافته به آن پرداختهاند و نتایج موثر آن در رفاه وتوسعه جامعه باعث شده کشورهای در حال توسعه نیز ضرورت آن را درک کرده و زمینه آموزش را فراهم آورند. هدف از این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده، تعیین میزان حضور مضامین مرتبط با آموزش فرهنگ شهروندی و فرهنگ قانونمداری- به عنوان یکی از مؤلفههای اساسی آن- در محتوای داستانها و حکایتهای فارسی و نقد آن است. جامعه آماری این تحقیق، داستانها و حکایتهای کتاب فارسی بخوانیم دوره ابتدایی آموزش و پرورش سال 1394-1393 است. واحد زمینه نیز متن کتابهای یاد شده و واحد تحلیل (ثبت) مفاهیم مرتبط با آموزش فرهنگ شهروندی قانونمداری در نظرگرفته شده است. نتایج بدست آمده احاکی از این است که از کلّ 72 داستان وحکایت ثبت شده فقط 17 مورد دارای شاخصهای مرتبط با قانونمداری بوده که اکثرا نیز در پایه های دوم و سوم هستند که دانشآموزان از توانایی و مهارت خوانداری کمتری برخوردارند. همچنین بررسی میزان فراوانی شاخصها نشان میدهدفراوانی شاخصها از یک تعادل نسبی برخوردار نیستند؛ بطوری که شاخص رعایت حقوق شهروندان دارای 53 درصد و پایبندی به هنجارها، ارزشها و قوانین و مقرّرات 5.9 درصد فراوانی است. همچنین 67 درصد از مضامین مطرح شده در شاخصها دارای بار آموزشی منفی، در جهت تضعیف فرهنگ قانونمداری هستند و این موضوع با اهداف نظام آموزش و پرورش کشور مغایرت دارد و لزوم بازنگری و اعمال اصلاحاتی درخصوص محتوای این کتاب ها را ضروری می نمایاند.
کتابهای فارسی بخوانیم دوره ابتدایی
داستان
حکایت
فرهنگ شهروندی
فرهنگ قانونمداری
2018
08
23
1
20
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_3990_69114e077a0d123da4c513fd44b7e4ad.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
گفتمان قدرت و ساز و کارهای تکنولوژی انضباطی مطالعه موردی: قصه های مجید
نگین
بی نظیر
گفتمان قدرت و سازوکارهای تکنولوژی انضباطی مطالعه موردی: «قصههای مجید» چکیده: قدرت را نباید به یک ساختار یا نهاد واحد تقلیل داد. قدرت فرایندی است، که در همة مناسبات و در ظریفترین سازوکارهای تبادل اجتماعی جریان دارد و بر آنها تأثیر میگذارد؛ قدرت با تولید گفتمان، ایجاد لذت میکند و با صورتبندیهای معرفتی ـ زبانی، نظامهای فکری و حقیقت خلق میکند و پروژة سوژهشدگی را اجرایی مینماید. گفتمان قدرت با مفصلبندی گزارههای خود در پیکرة جامعه، در پیوندی انداموار با مراقبتهای سلسلهمراتبی، نوعی دیدهبانی قدرت را شکل میدهد. این جستار با تکیه بر اندیشههای میشل فوکو، ـ در بافت قدرت مدرن و گفتمان قدرت ـ به تحلیل چگونگی کارکرد و نقش قدرت انضباطی در نهاد مدرسه، که مکان مناسبی برای اعمال تکنولوژی انضباطی است، میپردازد و با تحلیل «قصههای مجید» هوشنگ مرادی کرمانی، نشان میدهد، که چگونه گفتمان قدرت با استراتژیهای خاص زبانی و با چیدمان گزارهها و تکرار و تثبیت ٱنها در ساختار سلسلهمراتبی(مدیر، ناظم، معلم و بیبی، مادربزرگ مجید) به مفصلبندی گزارههای خود میپردازد و درس ریاضی و همبستههای معنایی آن را در مرکز گفتمان قدرت انضباطی قرار میدهد. تکنولوژی انضباطی با اصل رؤیتپذیری هم امکان مجازات انضباطی(تعذیب، تنبیه و امتحان) را برای تربیت بدنهای رام و بهنجارسازی محقق میسازد و هم دانشآموزان را در ردههای ضعیف، زرنگ، باهوش، کودن و... شبکهبندی میکند(نگاه پایگانمند)، البته مجید به شگردهای مختلف در برابر فشار گفتمانی، مقاومت میکند و گفتمان قدرت نیز از این مقاومتها و سریپچیها استقبال میکند. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
گفتمان
فرایند قدرت
تکنولوژی انضباطی
نهاد مدرسه
قصه های مجید
2018
08
23
21
48
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4041_aa714adeb431fe48cb638310b206a940.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
نشانه شناسی لایه ای تصویر روی جلد رمان های نوجوان(مجموعهی رمان نوجوان امروز)
عاطفه
جمالی
طاهره
شیخی
نشانهشناسی دانشی است که درآن نشانهها، مطالعه، شناسایی و دستهبندی میشوند. قرارگرفتن تصویر در یک قاب آن را به متنی تبدیل میکند که کارکرد نشانهای و دلالتگر پیدا میکند و میتوان لایههای متفاوت را در آن واکاوی کرد. در آثاری که برای نوجوانان آفریده شده گاهی تنها تصویرکتاب، تصویر روی جلد است. با توجه به این که مخاطب این تصویرها نوجوانانند، و توان درک مفاهیم پیچیده و پنهان را دارند؛ میتوان در این تصاویر استعارههای تصویری، نشانهشناسی و انتزاع را بازیابی کرد. در این مقاله به نشانهشناسی لایهای تصویر روی جلد چهار اثر برگزیدهی مجموعهی رمان نوجوان امروز از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می پردازیم و تلاش میکنیم با کشف رابطهی درون خود متن تصویری و نیز رابطهی آن با متن نوشتاری، لایههای متفاوت رمزگانی را به خوانش بگیریم. به نظر میرسد در این چهار اثر، تصویرگر در طرح روی جلد به خوانش لایههای روایی متن پرداخته و تلاش کرده است با توجه به ساختار و گونهی متن نوشتاری، متن تصویری جامعی را پیش چشم مخاطب بگسترد و لایههای معنایی متعددی را معرفی کند.
نشانهشناسیلایهای
نشانهشناسی تصویر
تصویر روی جلد
رمان نوجوان(مجموعهی رمان نوجوان امروز)
2018
08
23
49
72
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4068_73166971a76583a75bc0de1617504720.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
بررسی شگردهای خوانش انتقادی در کتاب های تصویری داستانی ایرانی
مهناز
جوکاری
عطیه
فیروزمند
چکیده نابرابری قدرتِ آفرینندگان آثار ادبی ویژهی کودکان و نوجوانان با مخاطبان خود از یک سو و پذیرش ناگزیری آغشتهبودن متنهای کودکان و نوجوانان به ایدئولوژی ازسوی دیگر، منتقدان و نظریهپردازان ادبیات کودک را به این بحث کشانده است که باید خوانندگان کمسال را از حضور و چگونگی حضور ایدئولوژی در متن آگاه کرد تا خواننده بهجای پذیرش یکسویه به خوانندهی کنشگر متن تبدیل شود و بدین وسیله، خود را از فشار ایدئولوژی کتاب برهاند. سخنان نودلمن (۲۰۰۰) پیرامون تأثیر فاصلهگذاری بر مخاطب، مگیلیس (۲۰۰۹) در اهمیت و کارکرد چندصدایی، استیونز (۲۰۱۱) دربارهی نقش گفتوگومندی نمونههایی از ادعای یادشدهاند. ضمن تأکید بر نقش مابان و آموزگاران، میتوان انتظار داشت که مؤلفان آثار، راه خوانش انتقادی را بر خواننده باز گذارند. برخی کتابهای تصویریداستانی که در دهههای اخیر در ایران منتشر شده است، نشان از توجه بعضی پدیدآورندگان این آثار به چنین رویکردی دارد. مقالهی حاضر، بهدنبال کشف شگردهایی است که آفرینندگان کتابهای تصویریداستانی ایران، جهت گسترش توانایی خوانش انتقادی خوانندگان کمسال خویش بهکار میگیرند. این پژوهش از نوع کیفی، روش دادهیابی اسنادی و روش دادهکاوی، تحلیل محتوا به روش استقرایی است. تحلیلهای این پژوهش نشان میدهد که هر دو نمونهی پژوهش، در این مسیر گام برداشتهاند؛ اما امکان خوانش انتقادی در آنها بهصورت کامل فراهم نیامده است.
کلیدواژهها: خوانش انتقادی
گفتوگومندی
فاصلهگذاری
ایدئولوژی
کتابهای تصویریداستانی
2018
08
23
73
90
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_3993_d158a37c5433eee52afa6fa6c1e4bc9a.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
نشر ترجمۀ ادبیات کودک و نوجوان: وضعیت کنونی، معضلات و عوامل انتخاب
نوشین
عرب تربتی
مسعود
خوش سلیقه
مهدخت
پورخالقی چترودی
پژوهش حاضر، با بهرهگیری از شیوههای مشاهدۀ میدانی، مصاحبۀ حضوری و پرسشنامه در چارچوبی توصیفی، به بررسی ابعادی از وضعیت کنونی انتشار ادبیات کودک و نوجوان خارجی به فارسی در ایران با تمرکز بر معضلات ترجمه و عوامل موثر در ترجمه و نشر این آثار میپردازد. بدین منظور، از منتخبی از مترجمان و ناشران حرفهای و شاخص ادبیات کودک و نوجوان برای مصاحبه حضوری و از بیش از یکصد دانشآموز دختر و پسر و به همان تعداد، والدین دانشآموزان دبستانی برای پاسخ به پرسشنامهها دعوت شد و دادههای بدستآمده با استفاده از شیوه نظریۀ دادهبنیاد تحلیل و بررسی شدند. بهنظر میرسد عواملی چند، رونق و توسعه انتشار ترجمۀ ادبیات کودک در ایران را باعث شدهاند و از آن جمله می توان به این موارد اشاره کرد: عضویتنداشتن ایران در کپیرایت و هزینۀ ناچیز تولید ترجمه بهدلیل حذف هزینههای تصویرگری و تألیف، فراوانی نیروی تحصیلکرده و خوداشتغال در ترجمه با دستمزدهای اندک، جذابیت و تنوع بازار جهانی کتاب، تعداد محدود نویسندگان داخلی، گروه بزرگ نویسندگان زبردست جهانی و رقابت جدی مترجمان در دسترسی به آثار برگزیدۀ بینالمللی. برخی از معیارهای انتخاب و ترجمۀ آثار کودک و نوجوان مبتنی بر نیازسنجی، یاد کودکی و تولید آثار ارزشمند، و برخی معضلات این حوزه مربوط به ترجمۀ موازی و مجدد، عدم دسترسی به امکانات لازم، و عقد قراردادها میباشد. همچنین در پایان، مُدلی از عوامل مؤثر در انتشار آثار ادبی ترجمه شده برای کودک و نوجوان در ایران ارئه میگردد.
ادبیات کودک و نوجوان
بازار نشر ترجمه
معضلات
عوامل انتخاب
ایران
2018
08
23
91
112
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4061_5da5d1e854c11003478238cd74fa3421.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
تحلیل گفتمان انتقادی کیهان بچه ها در مواجهه با پدیده اجتماعی و سیاسی انقلاب اسلامی
سمیه
عطاردی
پیدایش نشریه های کودکان و نوجوانان در ایران به دوران مشروطه باز می گردد. این نشریه ها از راه آشنا کردن مخاطبان با چگونگی زندگی و آموزش کودکان در کشورهای پیشرفته غربی ، نگاه سنجشی به زندگی خود و دیگران را در کودکان تقویت می کرد. بخش بزرگی از ادبیات داستانی این نشریات از منابع خارجی گزینش و ترجمه می شد و پرکتیس های گفتمانی آن ها از جمله کیهان بچه ها در ارتباط با ساختارهای اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و بویژه منا سبات قدرت و سلطه شکل می گرفت و با تغییر این مناسبات تغیر شکل می داد . براین بنیاد این پژوهش در نظر دارد با تحلیل انتقادی متن مجله کیهان بچه های منتشر شده در بازه زمانی 5 سال قبل پدیده اجتماعی و سیاسی انقلاب اسلامی و 5 سال بعد آن به عنوان یک پرکتیس گفتمانی در ساحتی سنجشی نسبت به چگونگی تولید این اثر ،چگونگی مصرف آن ، چیستی نظم گفتمانی حاکم بر اثر و چگونگی فعال شدن گفتمان ها به شکل متن به جهت دستیابی به تفسیر خاص و تقویت آن در دو برهه زمانی یاد شده و ابعاد تأثیرپذیری و یا شاید تأثیرگذاری این اثر در رخداد اجتماعی و سیاسی انقلاب در سطح جامعه و گفتمان های حاکم در آن ، بصیرتی بدست آورد.
تحلیل گفتمان
کیهان بچه ها
انقلاب اسلامی
گفتمان ایدئولوژیک
2018
08
23
113
134
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4069_664355824cfdd3d0e6ccca2a2b7e7062.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
زنان به روایت مردان بررسی بازنمایی زنان و دختران در آثار نویسندگان مرد رمان های نوجوان در ایران
مریم
کهنسال
نگرش به زنان در رمانهای نوجوانان، به دلیل تاثیر این متنها بر تغییر نگرش مخاطبان، اهمیتی چشمگیر دارد. نوجوانان در همانندسازی با شخصیتهای رمانها به گونهای نیابتی نقشها و ویژگیهای آنان را میپذیرند و درونی میکنند. این پژوهش با هدف بررسی چگونگی بازنمایی زنان در رمانهای نوجوان نویسندگان مرد بر آن است تا با شیوهی استقرایی، به فهم این چگونگی دست یابد. به این منظور پنج اثر که بیشتر مورد توجه منتقدان قرار گرفته، بررسی شد. این آثار عبارتند از: لالایی برای دختر مرده، جنگ که تمام شد بیدارم کن، هستی، عاشقانههای یونس در شکم ماهی و یک قطعه پیتزا برای ذوزنقهی کبابشده. پرسشهایی که این مقاله در پی پاسخگویی به آنها ست از این قرار است: ویژگیهای زنان در این رمانها چیست؟ نوع نگاه این زنان به "زن" و به خودشان چگونه است؟ نوع نگاه این زنان به مردان چگونه است؟ جهانبینی و تجربهی زیستهی این زنان چیست؟ آیا موردهای یادشده در زنان طبقات مختلف فرق میکند؟ و سرانجام، در مجموع تصور نویسندگان مرد رمان نوجوان از زنان چگونه است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد در ارتباط با کلیشهها و تبعیضهای جنسیتی، هر سه نسل زنانی که در داستانها زندگی می کنند شرایط یکسانی دارند و تفاوتهای آنان تاثیری در نگرش جامعهی مردسالار نسبت به آنان نداشته است.
رمان نوجوان
بازنمایی زنان
نویسندگان مرد
جنسیت
2018
08
23
135
164
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4109_9be65163aaa23a361b1ba8a152526ae9.pdf
مطالعات ادبیات کودک
ادبیات کودک
2008-8647
2008-8647
1397
9
1
بررسی فرآیند فردیت در داستان کبوتر سفید کنار آینه از احمدرضا احمدی
فرناز
ملکی سروستانی
سعید
حسامپور
داستانهایی که برای کودکان نوشته میشوند سرشار از نمادهایی است که اگر بهخوبی رمزگشایی و تبیین شوند میتوانند ما را در رسیدن به درکی متفاوت و گاه عمیقتر از داستان هدایت کند. از رویکردهایی که راه منتقد را برای بررسی لایههای ژرفتر اثر باز میگذارند میتوان به نقد کهنالگویی یونگ اشاره کرد. یونگ با تبیین واژههای بهکارفته در اثر بهعنوان نمادهای ناخودآگاه جمعی انسان، به تحلیل و بررسی آفرینشهای ادبی میپردازد. در این پژوهش سعی شده است تا داستان کبوتر سفید کنار آینه از احمدرضا احمدی با رویکرد نقد کهنالگویی یونگ و در سه سطح موقعیتهای کهنالگویی، نمادهای کهنالگویی و شخصیتهای کهنالگویی بررسی شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که این داستان با دربرداشتن سه سطح فوق در پی رسیدن و رسانیدن کودک به فردیت است. بهعبارتدیگر در این داستان کودک با آغاز و به پایانبردن سفری که بیشباهت به گذر از معصومیت و کسب تجربه و رسیدن به معصومیتی نظاممند نیست، فرآیند فردیت خویش را کامل میکند و به وحدت خودآگاهی و ناخودآگاهی میرسد.
احمدرضا احمدی
کبوتر سفید کنار آینه
فرآیند فردیت
2018
08
23
165
184
https://jcls.shirazu.ac.ir/article_4040_02a888da33ad4eddfa883032534aa9da.pdf