بررسی تکنیک‌های طنز و مطایبه در آثار هوشنگ مرادی کرمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه هرمزگان

چکیده

طنز و طنزپردازی در طول تاریخِ ادبیات فارسی همواره در کنار انواع دیگری مانند هزل، هجو و فکاهه وجود داشته و شاعران و نویسندگان بسیاری از آن برای بیان مقاصد خود استفاده کرده‌اند. هوشنگ مرادی­کرمانی، نویسنده­ی طنزپرداز کودک و نوجوان از جمله نویسندگانی است که به این نوع ادبی توجه کرده است و می­توان طنز را یکی از عناصر برجسته­ و تأثیرگذار در آثار این نویسنده دانست. با توجه به اهمیت طنز در ادبیات و به ویژه نقش و جایگاه ظریف آن در ادبیات کودک و نوجوان این پژوهش بر آن است تا تکنیک­های طنز را در آثار طنزآمیز هوشنگ مرادی کرمانی بررسی و تحلیل کند. یافته­های پژوهش نشان داد نویسنده در آثاری مانند قصه­های مجید، تنور، داستان آن خمره، مربای شیرین، مهمان مامان، تنور و لبخند انار از تکنیک­هایی مانند بزرگ‌نمایی، کوچک‌نمایی، طنز موقعیت، طنز درگفتار، مبالغه و اغراق، تضاد و بازی­های زبانی- بیانی، مقایسه و تشبیه و دیگر شگردها استفاده کرده است.از  میان این تکنیک­ها اغراق و طنز موقعیت فراوانی بیش‌تری دارند.
واژه‌های کلیدی:
 

کلیدواژه‌ها


اخوت، احمد. (1371). نشانه‌شناسی مطایبه. اصفهان: فردا.

اصلانی، محمدرضا. (1385). فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز. تهران: کاروان.

بهزادی اندوهجردی، حسین. (1378). طنز و طنزپردازی در ایران. تهران: صدوق.

توکلی، زهرا. (1384). بررسی آثار هوشنگ مرادی کرمانی. پایان­نامه­ی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی تهران.

جوادی، حسن. (1382). تاریخ طنز در ادبیات فارسی. تهران: کاروان.

حاجی نصرالله، شکوه. (1386). «سبک مرادی کرمانی از قصه­های مجید تا لبخند انار». پژوهش‌نامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، شماره‌ی 33 و 34، صص 119-141.

حافظ، شمس الدین محمد. (1372). دیوان حافظ. تهران: صفی علی‌شاه.

دهقانیان، جواد. (1386). بررسی محتوا و ساختار طنز در نثر مشروطه. پایان­نامه‌ی دکتری دانشگاه شیراز.

سلاجقه، پروین. (1380). صدای خط خوردن مشق. تهران: معین.

سعیدی، مهدی. (1381). تحلیل ساختاری و مضمونی طنز در کتاب­های صابری فومنی و... . تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

سیدآبادی، علی اصغر. (1382). «در باب آن­چه مرادی را از دیگر نویسندگان متمایز می‌کند». پژوهش‌نامه­ی ادبیات کودک و نوجوان، شماره‌ی34 و 33، ‌صص142-147.

شمیسا، سیروس. (1386). انواع ادبی. تهران: میترا.

صلاحی، عمران و بیژن اسدی­پور. (1384). طنزآوران امروز ایران. تهران: مروارید.

کاشفی خوانساری، علی. (1379). چهره­های ادبیات کودکان و نوجوانان. تهران: روزگار.

کریمی حکاک، احمد. (1359). «گفتاری در طنز». لوح، دوره‌ی جدید، ‌2 مرداد.

مرادی کرمانی، هوشنگ. (1381). قصه­های مجید. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1382). بچه­های قالی‌باف­خانه. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1377). مربای شیرین. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1388). تنور. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1388). خمره. تهران:  معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1378). لبخند انار. تهران: معین.

ـــــــــــــــــــــــ. (1385). مهمان مامان. تهران: نشر نی.

 Abrams, M.H. (1999). Aglossery of literary terms seventh edition. United state of America; Cornell university.