بررسی مفهوم مرگ در ادبیات کودک ایران تحلیل محتوای 9 کتاب داستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شیراز

چکیده

هدف از مطالعه­ی حاضر بررسی مفهوم مرگ در سه جنبه­ی زیست­شناختی (بازگشت‌ناپذیری، اجتناب­ناپذیری، غیرعملکردی و علیت)، فرهنگی و عاطفی(ترس، ناراحتی، عصبانیت، اشتیاق، گناه، تکذیب، شک و سردرگمی) در ادبیات کودک بود. بدین منظور با جست­وجو در کتاب­خانه­های در دسترس پژوهشگر، نه (9) کتاب داستان که درون­مایه آن­ها به نوعی در پیوند با مرگ بود، انتخاب شد. سپس داستان­ها تحلیل محتوای کمی شدند و از ضریب همبستگی بین دو کدگزار برای محاسبه­ی ضریب پایایی استفاده گردید. نتایج نشان داد که بین حضور ابعاد زیست­شناختی، فرهنگی و عاطفی در کتاب­ها تفاوت معنادار دیده می­شود. بدین صورت که تفاوت معنادار میان عامل زیست­شناختی و عاطفی به نفع عامل زیست­شناختی و نیز میان عامل فرهنگی و عاطفی به نفع عامل فرهنگی دیده می­شود. بین عامل فرهنگی و زیست‌شناختی تفاوت معنادار دیده نشد. نتایج توصیفی پژوهش نیز در پایان مرور و بررسی شده است.
 
واژه‌های کلیدی: ادبیات کودک، کتاب­های داستان، مفهوم مرگ.

کلیدواژه‌ها


Bosticco, C. and Thompson, T. (2005). The role of communication and story telling in the family grieving system. The journal of family communication, 5, 255-278.

Christian, L. G. (1997). Children and death. Young children, 52(4), 76-80.

Corr, C. A. (2004). Bereavement, grief and mourning in death related literature for children. Omega: The journal of death and dying, 48, 337-363.

Davis, G. L. (1986). A content analysis of fifty-seven children's books with death themes. Child study journal, 16, 39-54.

Evans, E. M., Poling, D. A. and Mull, M. S. (2001, April). Confronting the existential questions: Children’s understanding of death and origins. Poster session presented at the Biennial Meeting of the Society for Research in Child Development, Minneapolis, MN.

Guy, T. (1993). Exploratory study of elementary-aged children’s conceptions of death through the use of story. Death studies, 17, 27–54.

James, K. (2009). Death, gender and sexuality in contemporary adolescent literature. New York: Routledge.

Johnson, J. (2004). Historical perspectives and comments on the current status of death related literature for children. Omega: The journal of death and dying, 48, 293-305.

Nagy, M. (1948). The child’s theory concerning death. Journal of genetic psychology, 73, 3–27.

Poling, D. A. and Hupp, J. (2008). A content analysis of children's death literature. The journal of genetic psychology.169 (2), 165-172.

Siegel, K. and Gorey, E. (1994). Childhood bereavement due to parental death from acquired immunodeficiency syndrome. Developmental and behavioral pediatrics, 15(3), 66-70.

Speece, M. W. and Brent, S. B. (1984). Children's understanding of death: A review of three components of a death concept. Child development, 55, 1671-1686.

Willis, C. A. (2002). The grieving process in children: strategies for Understanding, educating, and reconciling children’s perceptions of death. Early childhood education journal, 29 (4), 221-226.

Wolfelt, A. D. (1991). A child’s view of grief. Fort Collins, Co: Companion Press.