بررسی ظرفیت تأثیرگذاری برخی قصه های نمادین منظوم دهه‌ی هشتاد بر رشد آموزه‌های دینی کودکان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکاه ازاد اسلامی واحد مهاباد

2 هیات علمی دانشگاه آزاد

3 کارشناس ارشد

چکیده

این مقاله با هدف سنجش تأثیر قصه‌های نمادین منظوم بر رشد آموزه‌های دینی کودکان و نوجوانان، بویژه مفاهیم مربوط به خداشناسی، به بررسی چهار قصۀ منظوم مرتبط با این مفهوم پرداخته‌است. برای دستیابی به این هدف از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده‌است. بپس از بیان مفاهیم نظری مرتبط به بررسی توصیفی و تحلیلی داستانها پرداخته شدهاست؛ ررسی نمادها در چهار قصۀ منظوم نشان می‌دهد که همۀ آن‌ها به شکل نمادین می‌خواهند آرامش حاصل از پیوند کودک با خدا را که واقعاً مفهومی انتزاعی و ناشناخته است در قالب نمادها و در سه مرحلۀ جدایی و احساس تنهایی، تلاش برای بازگشت و آرامش حاصل از بازگشت نشان دهند این شیوه و نمادهای بکاررفته ضمن اینکه با نتایج حاصل از تحقیقات شناختی در مورد تصویرپردازی کودکان از خدا تناسب دارد و بالتبع متناسب بامراحل شناختی کودکان است، سبب تقویت روحیۀ جستجو در کودکان هم می‌گردد که امروزه یکی از بحث‌های مهم(تفکر انتقادی) در تربیت کودکان بشمارمی‌آید.

کلیدواژه‌ها


آریان‌پور، منوچهر و همکاران. (۱۳۸۵). فرهنگ انگلیسی به فارسی. تهران: جهان ‌رایانه.

آلستون، ویلیام.پی. (۱۳۸۱). فلسفه‌ی زبان. ترجمه‌ی احمد ایران‌منش و احمدرضا جلیلی. تهران: دفتر نشر و پژوهش سهروردی.

احمدی، احمد. (۱۳۶۴). اصول و روشهای تربیت در اسلام. تهران: واحد فوق برنامه‌ی بخش فرهنگی جهاد دانشگاهی. 

احمدی، بابک. (۱۳۷۵). ساختار و تأویل متن. ج۱. تهران: مرکز.

اندرسن، هانس کریستین. (۱۳۸۰). دختر باغ آرزو. ترجمه‌ی اسدالله شعبانی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

باهنر، ناصر. (۱۳۸۸). آموزش مفاهیم دینی همگام با روانشناسی رشد. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.

برک، لورا. (۱۳۸۵). روانشناسی رشد؛ از لقاح تا کودکی. ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی، تهران: ارسباران.

بهشتی، محمد. (۱۳۷۹). آرای دانشمندان مسلمان در تعلیموتربیت. ج۲، تهران: سمت.

پورنامداریان، تقی. (۱۳۶۴). رمز و داستانهای رمزی در ادب فارسی. تهران: علمی و فرهنگی.

پیاژه، ژان و سیمون پیر هانری. (۱۳۶۹). روانشناسی کودک و اصول تربیتی جوانان. ترجمه‌ی عنایت‌الله شکیباپور، تهران: کتاب‌فروشی نیما. 

پیرحیاتی، محمد. (۱۳۸۵). مقدمه‌ای بر اساطیر. تهران: دفتر نشر و پژوهش سهروردی.

چدویک، چارلز. (۱۳۷۵). سمبولیسم. ترجمه‌ی مهدی سبحانی. تهران: مرکز.

حنیف،محمد. (۱۳۸۲). «تعریف قصه‌گویی». کتابماه کودکونوجوان، شماره ۷۵، صص۱۰۴-۱۰۶.

خلجی، حسن. (۱۳۹۱). «بررسی تأثیر تربیتی قصه‌های قرآنی در تربیت دینی کودکان». پژوهش‌نامه‌ی تربیت تبلیغی، شماره۱، صص۹۷-۱۱۶.

داد، سیما. (۱۳۷۵). فرهنگ اصطلاحات ادبی. تهران: مروارید.

دهقان، نرگس و همکاران. (۱۳۹۰). «مقایسه‌ی تطبیقی مفهوم عروج در مشترکات معنایی کهن‌الگو با کالبد معماری». مطالعات تطبیقی هنر، سال۱، شماره۲، صص۸۷-۱۰۱.

زرگر امینی، غزال. (۱۳۸۷). «نگاهی کوتاه به قصه و قصه‌های عامیانه». رودکی، شماره۲۲، صص۲۸-۳۴.

شعبانی، حسن. (۱۳۷۱). مهارت‌های آموزشی و پرورشی. تهران: سمت.

شعبان‌نژاد، افسانه. (۱۳۸۱). من و خواب جنگل.تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

ــــــــــــــــ . (۱۳۸۷). هاجستم و واجستم. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

شمیسا، سیروس. (۱۳۸۶). فرهنگ تلمیحات؛ اشارات اساطیری، داستانی، تاریخی و مذهبی در ادبیات فارسی. تهران: میترا.

شوالیه، ژان و آلن گربران. (۱۳۸۸).فرهنگ نمادها. ج۱، 2، 3، 4 و 5، ترجمه‌ی سودابه فضائلی. تهران: جیحون.

عبداللهی، منیژه. (۱۳۸۱). فرهنگنامه‌ی جانوران در ادب فارسی؛ بر پایه‌ی واژهشناسی، اساطیر، باورها، زیباشناسی و... . ج۲. تهران: پژوهنده.

عطاران، محمد. (۱۳۶۸). آرای مربیان بزرگ مسلمان دربارهی تربیت کودک. تهران: دفتر امور کمک‌آموزشی و کتابخانه‌ها. 

کشاورز، ناصر. (۱۳۸۰). فرشتهای از آسمون. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

ــــــــــــ . (۱۳۸۵). گنجشک و پروانه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

کیانوش، محمود. (۱۳۸۹). جمجمک. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

محمدی، مهدی و همکاران. (۱۳۸۹). «نقش ادبیات در شکل‌گیری شخصیت کودکان و نوجوانان با تأکید بر گرایش‌های دینی و اخلاقی». تربیت اسلامی، سال۵، شماره۱۰، صص۱۰۱-۱۲۰.

میرصادقی، جمال. (۱۳۷۶). عناصر داستان. تهران: سخن.

ناظمی، یحیی. (۱۳۸۵). ادبیات کودکان رویکردی بر قصه‌گویی و نمایش خلاق. تهران: چاپار.

نوذری، محمود. (۱۳۸۸). «توصیف و ارزیابی رویکرد شناختی رشد دینی». اسلام و پژوهش‌های تربیتی، شماره۲، صص۱۳۹-۱۶۸.

نوری طبرسی، حسین. (۱۴۰۸). المستدرک الوسایل و مستنبط المسایل. بیروت: مؤسسه‌ی آل‌البیت لاحیاء التراث.

هال، جیمز. (۱۳۹۲). فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب. ترجمه‌ی رقیه بهزادی، تهران: فرهنگ معاصر.

یاحقی، محمدجعفر. (۱۳۹۱). فرهنگ اساطیر و داستانوارهها در ادبیات فارسی. تهران: فرهنگ معاصر.

یونسی، ابراهیم. (۱۳۸۶). هنر داستان‌نویسی. تهران: نگاه.

یونگ، کارل گوستاو. (۱۳۷۷). انسان و سمبولهایش. ترجمه‌ی محمود سلطانیه، تهران: جامی.