راز توفیق شعر «باران»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه لرستان

2 دانشگاه هرمزگان

چکیده

در هنر به صورت عام و شعر کودک به وجهی خاص، تکید بر تنظیمات زیبایی‌شناسانه و ترفندهای زبانی، ادبی و ساختاری است؛ چون ادبیات کودک و نوجوان باید بیش‌تر از هنرهای دیگر از لحاظ میزان و چگونگی ایجاد ارتباط ارزیابی شود. نسبت متن ادبی با مخاطبان کودک و نوجوان کاربردی نظری و زیبایی‌شناسی است که یک‌سره از بافت اجتماعی و کاربرد تاریخی جداست. در ادبیات کودک ایران، شعر «باران» یکی از خوش ساخت­ترین و گویاترین آثاری است که بیش از چهل سال در کتاب‌های فارسی دوره‌ی ابتدایی گنجانیده شده است. راز این ماندگاری و توفیق چیست؟ بی‌شک، یک اثر ادبی با تکیه بر محتوا و بافت تاریخی نمی‌تواند اقتدار خود را برای طولانی‌مدت حفظ کند؛ زیرا با گذشت بافت تاریخی و کهنه شدن مضمون و موضوع، آن اثر نیز رونق خود را می‌بازد و بی­مصرف می‌شود. به نظر می‌رسد اشارت‌ها و انتظارات فرمالیستی و زبانی تعبیه‌شده در ساختمان شعر «باران»، مانند جسمیت زبان، قدرت تطبیق‌پذیری فراوان، ساختار اپیزودیک، موسیقی غنی، پایان‌پذیری خلاق و... از عوامل توفیق شعر «باران» می‌باشد. در این مقاله سعی می‌شود که این مسئله با توجه به نظریه ساخت گرایی و فرمالیسم  بررسی گردد.
واژه‌های کلیدی:

کلیدواژه‌ها


احمدی، بابک. (1370). ساختار و تأویل متن. تهران: مرکز.
اسکولز، رابرت. (1383). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات. فرزانه‌طاهری، تهران: آگاه.
تودروف، تزوتان. (1382). بوطیقای ساختارگرا. ترجمه‌ی محمد نبوی، تهران: آگه.
حق‌شناس، محمدعلی. (1378). آواشناسی. تهران: آگه.
خسروی‌شکیب، محمد. (1388). ساختارگرایی و نقد ادبی. تهران: به‌آوران.
فرای، نورتروپ. (1372). تخیّل آشفته. ترجمه‌ی سعید ارباب شیرانی، انتشارات دانشگاهی.
فالر و دیگران. (1381). زبان‌شناسی و نقد ادبی. ترجمه‌ی محمدجعفر پاینده و خوزان، تهران: نی.
سایپر، ادوارد. (1376). زبان و درآمدی بر سخن‌گفتن. ترجمه‌ی علی‌محمد حق‌شناس، تهران: سروش.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1376). موسیقی شعر. تهران: آگه.
کروچه، بندتو. (1344). کلیات زیباشناسی. ترجمه‌ی فؤاد روحانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
ویگوتسکی، ل. س. (1380). اندیشه و زبان. ترجمه‌ی حبیب‌اله قاسم‌زاده، تهران: آگاه.
محمدی، محمدهادی. (1378). روش‌شناسی نقد ادبیات کودک. تهران: سروش.
Barthes, Roland ;( 1964). Writing Degree Zero. Translated by Annette lovers and Smith, London: Fontana.
Barthes, Roland. (1977). Image- music- Text. London press.
Laughlin .M.B. (1984). Second – language Acquisition in childhood. Hillsdale. New Jersey: L.E.A. Publishers.
Sapir, E. (1984). Language and Environment. Selected writing of Edward Sapir in Language, Culture and personality .Ed. David G.Mandelbaum. Berkeley and Los Angeles: University of California press.
Peirce.C.S. (1948). Collected papers. Harvard University published .8 vols.
Morri.c. (1946). Sign. Language and Behaviour. New York published.
Lemon.L.T. (1962). Russian Formalist Criticism. Nebraska University published.
Good, T. L. (1979). Teacher Effectiveness in the Elementary School. Journal of teacher Education, 30 (2).