نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

 ادبیات تطبیقی مشابهت‌های محتوایی و ساختاری میان آثار نویسندگانی از فرهنگ‌های گوناگون را بررسی می‌کند. این پژوهش به مقایسه‌ی تطبیقی داستان‌های «قریة الحروف» اثر محمود شقیر و «درخت ستاره» اثر قنبر شکری می‌پردازد و این دو داستان را با بهره‌گیری از نظریه‌ی ریخت‌شناسی، به‌صورت توصیفی‌تحلیلی، بر پایه‌ی مکتب آمریکاییِ ادبیات تطبیقی بررسی می‌کند. پژوهش حاضر به دنبال این است که میزان تطابق دو داستان را با نظریه‌ی ریخت‌شناسی پراپ دریابد. یافته‌های تحقیق نشان‌می‌دهد که در خویشکاری‌های موجود در دو داستان، نمی‌توان متوجه تفاوت چشمگیری شد و تنها اختلاف موجود به صحنه‌ی آغازین دو داستان بازمی‌گردد. هم‌چنین بیشتر کنش‌ها، شکلی غیرفیزیکی و درونی دارند. بیشتر خویشکاری‌های یافت‌شده برای کودکان شکلی لطیف و فهمیدنی دارند و به‌نوعی به‌منظور رشد شخصیتی از آن‌ها استفاده شده است و ازاین رو می‌توان گفت که هر دو نویسنده موفق‌بوده‌اند. هم‌چنین باوجود تفاوت‌های فرهنگی، تقریبا به ارزش‌های یکسانی در این آثار توجه شده ‌است و تفاوت فرهنگی لزوماً باعث تفاوت‌های چشمگیر نشده ‌است.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of the Two Stories The Alphabet Village and The Star Tree based on Propp’s Theory of Morphology

نویسندگان [English]

  • Sabereh Siavashi 1
  • Mobina Kabiri 2

1 Associate Prof in Arabic Language and Literature of Tehran University, Tehran, Iran

2 MA in Arabic Language and Literature, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده [English]

 
There is a subset in Human Sciences called comparative literature that examines the relationships between different nations, cultures and languages. By examining literary works, comparative literature explores the depth of these connections and reveals how intellectuals in the literary realm have learned from other nations, how deep is this learning, and how it has manifested in their own works. Comparative literature itself encompasses various schools of thought, one of which is the American school of comparative literature. This school allows us to identify the similarities and differences between works and to determine the degree of proximity between two works in terms of their content structure, narrative structure, and the quality of their transmission of concepts and values. For a more accurate evaluation, Propp’s morphology model is also used simultaneously, which has a structuralist nature and includes functions that, while examining the details of a work, also provide the reader with a general overview of the work. Additionally, the two selected works belong to the realm of children's literature: The Star Tree in Persian literature and The Alphabet Village in Arabic literature. These works strive to impart lessons suitable for the age and psychological state of their young audiences and to convey their intended content in accordance with the principles of children's literature. The protagonist of the Persian story is a pine tree, while the protagonist of the Arabic story is a child.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • comparative literature
  • function
  • children's story
  • the theory of morphology
ابراهیمی، ملا؛ زهرا فاضلی. (1402). «الرمز وأبعاده الدلالیّة فی روایات محمود شقیر للأطفال». دراسات فی اللغه العربیه و آدابها، شماره‌ی 38، صص 189-210. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2165138
احمدی، بابک. (۱۳۷۰). ساختار و تأویل متن: نشانه‌شناسی و ساختارگرایی. ج1، تهران: مرکز.
اسکولز، رابرت. (1393). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات. ترجمه‌ی فرزانه طاهری، تهران: آگاه.
اشرفی، بتول و همکاران. (1394). «خویشکاری‌های موجود در داستان‌های قرآن بر مبنای دیدگاه پراپ». پژوهش‌های ادبی- قرآنی، سال 3، شماره‌ی 4، صص 26-55. https://paq.araku.ac.ir/article_29331.html
 اکبری‌قارخون، مهدی. (1392). بررسی موردی داستان‌های «الحاجز، مهنه‌الدیک و الملوک ‌الصغار. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد دانشگاه ابوعلی سینا: همدان
السَّلحوت، جمیل. (2011). موسوعة أبحاث ودراسات فی الأدب الفلسطینی الحدیث. ج3، أم الفحم:  مجمع القاسمی للغة العربیة.
پراپ، ولادیمیر. (۱۳۶۸ الف). ریخت‌شناسی قصه‌های پریان. ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای، تهران: طوس.
ــــــــــــــ. (۱۳۶۸ ب). ریخت‌شناسی قصه‌. ترجمه‌ی مدیا کاشیگر، تهران: میخک.
جزینی، محمدجواد. (1394). ریختشناسی داستانهای مینی مالیستی. تهران: ثالث.
جلالی‌پور، بهرام. (۱۳۷۹). «ریخت‌شناسی قصه جنگ مازندران براساس روش پراپ». هنر پاییز، شماره‌ی ۴۵، صص 32- 53. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/625146
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا. (۱۳۹۱). رستاخیزِ کلمات: درس‌گفتارهایی درباره‌ی نظریه‌ی ادبی صورت‌گرایان روس. تهران: سخن.
شقیر، محمود. (1986). الحاجز: مجموعة قصصیة للأطفال. عمان: دار الکرمل.
شکری‌پینوندی، قنبر. (1358). قصه‌های مادربزرگ1. ج1، قم: زمزمه‌ زندگی.
شکری، یدالله. (1395). «بررسی ریخت‌شناسانه‌ی داستان شغاد از شاهنامه بر اساس نظریه‌ی پراپ». زبان و ادب فارسی، شماره‌های 26 و 27، سال 8، صص 217-240.   https://journals.iau.ir/article_538035.html
طاهری، فرزانه. (1379). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات. تهران: نقش جهان.
عباسی، نرگس. (1401). ریخت‌شناسی چهارده اثر داستانی در حوزه‌ی ادبیات کودک و نوجوان. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد دانشگاه اراک.