مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز

کودک و نوجوان

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

اطلاعات آماری نشریه

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اخبار و اعلانات

بازنمایی مؤلفه های حفاظت از محیط­زیست در رمان اشباح جنگل سوخته از مهدی رجبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

چکیده

نقد بوم‌گرا مطالعه‌ای بین‌ِ رشته‌ای است که به بررسی تعامل‌های میان انسان و طبیعت در آثار ادبی می‌پردازد و تلاش دارد نحوه‌ی بازتاب و تأثیرگذاری این کنش‌ها را در ادبیات تحلیل کند. این رویکرد از طریق ادبیات کودک و نوجوان نقش مهمی در آگاه‌سازی نسل‌های جوان درباره‌ی مسائل زیست‌محیطی و اهمیت‌دادن به طبیعت ایفا می‌کند. هدف در این مقاله بازنمایی مؤلفه‌های حفاظت از محیط‌زیست در رمان اشباح جنگل سوخته از دیدگاه نقد بوم‌گرا  است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد توصیفی‌تحلیلی با استفاده از یادداشت‌برداری منابع کتابخانه‌ای است. با این روش، چهار مؤلفه در این رمان بررسی شد: پیامدهای غلبه‌ی تکنولوژی بر طبیعت، تقابل دانش و خرافه در حفاظت از محیط‌زیست،  نقش نام‌گذاری شخصیت‌های داستانی در انتقال پیام‌های زیست‌محیطی رمان نوجوان و نقش فضا و مکان در القای پیام‌های زیست‌محیطی. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رمان اشباح جنگل سوخته به‌عنوان نمونه‌ای از ادبیات داستانی کودک و نوجوان، مفاهیم زیست‌محیطی را از طریق این سه مؤلفه به‌خوبی به مخاطب این گروه سنی بازتاب داده است. در این رمان، دانش و خرافه به‌عنوان دو نیروی متضاد در فرایند حفاظت از محیط ‌زیست به تصویر کشیده شده ‌است و پیامدهای منفی تسلطِ تکنولوژی بر طبیعت و تخریب آن نیز به‌وضوح نمایش داده شده است. نام‌گزینی شخصیت‌های داستانی در این رمان ارتباط عمیقی با عناصر طبیعی و محیط‌ زیستی برقرار کرده است و از این طریق بر اهمیت حفاظت از طبیعت تأکید شده است.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Representation of the Elements of Environmental Conservation in the Novel Ghosts of the Burnt Forest

نویسندگان [English]

  • Arash Mehraban 1
  • Faezeh ArabYousefabadi 2
  • Alireza Mahmoodi 2

1 MA student in Persian Language and Literature of Zabol University, Zabol, Iran

2 Associate Prof in Persian Language and Literature , University of zabol, Zabol, Iran

چکیده [English]

 
 Eco-criticism is an interdisciplinary approach in literary studies that examines the interactions between humans and nature in literary works. This approach, particularly in children's and young adults’ literature, plays a crucial role in raising environmental awareness and sensitizing the younger generation to environmental concerns. Ghosts of the Burnt Forest, a novel by Mahdi Rajabi, is one of the prominent examples of young adult literature that explores eco-critical themes and aims to depict the reciprocal effects between humans and nature through its narrative.Given the increasing environmental crises in the contemporary world, analyzing the role of literature in enhancing children’s and adolescents’ environmental awareness has become even more significant. In this regard, studying literary works that emphasize human-nature interactions can contribute to creating effective educational and pedagogical foundations. This study aims to analyze this novel from an eco-critical perspective and to represent the elements of environmental conservation within its narrative.This study employs qualitative content analysis with a descriptive-analytical approach. Data were collected through note-taking from library sources and analyzed using theoretical frameworks of eco-criticism. Comparative analysis with other relevant literary works was also considered to strengthen the findings. Additionally, this study examines narrative elements, environmental symbols, and the ways in which eco-critical messages are conveyed within the text.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • eco-criticism
  • Ghosts of the Burnt Forest
  • environmental conservation
مراجع
اسماعیلی، زهرا و همکاران . (1398). «بررسی مضامین زیست‌‌محیطی در آثار کودک و نوجوان در ادبیات فارسی براساس نقد بوم‌‌گرا از خلال مطالعه‌ی: هوشمندان سیاره‌ی اوراک، رمان فریبا کلهر». مطالعات زبان فرانسه، دوره‌ی 11، شماره‌ی 21. صص 95-110.  DOI:10.22108/relf.2020.123772.1114
پارساپور، زهرا. (1392).  نقد بوم گرا (ادبیات و محیط زیست). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى.
 پارساپور، زهرا؛ حسن‌پور، هیوا. (1401). «نقش ادبیات در تحولات گفتمان محیط زیستی». تاریخ ادبیات، دوره‌ی 15، شماره‌ی 1، صص 249-268.  DOI:10.52547/hlit.2022.226992.1122
رجبی، مهدی. (1397). اشباح جنگل سوخته. تهران: نردبان.
رشیدی، فریبا؛ صادقی شهپر، رضا. (1398). «شیوه‌های نامگذاری عنوان‌ها و شخصیت‌های داستانی در داستان‌های معاصر (مطالعه موردی: داستان‌های ایرج پزشکزاد، ابوالقاسم پاینده، خسرو شاهانی، فریدون تنکابنی)». سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، سال 13، شماره‌ی 7، پیاپی53، صص181-204.  https://www.sid.ir/paper/378055/fa
محمدی، ابراهیم و همکاران.(1393). «تحلیل تطبیقی عنوان داستان در آثار صادق هدایت و زکریا تامر». پژوهش‌های ادبیات تطبیقی، دوره‌ی2، شماره‌ی 2،  صص191-218. DOI: 20.1001.1.23452366.1393.2.2.2.7
مهربان، آرش؛ عرب یوسف‌آبادی، فائزه. (1402). «تحلیل گفتمان بوم‌گرایانه ادبیات کودک و نوجوان مطالعه موردی (تۆپێک لە سەر ئاو، سیمرغ پدربزرگ من بود)». تحلیل گفتمان ادبی، دوره‌ی 1، شماره‌ی3، صص87-110.
DOI:10.22034/lda.2024.140547.1014
یاحقی، محمدجعفر و همکاران. (1402). «نقد بوم‌گرایانه‌ی روایت اقتباسی داستان اوّلین پادشاه جهان». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 14، شماره‌ی 2، صص301-328.  DOI:10.22099/jcls.2023.44206.1939  
Baran, A. (2017). "Environmental identity and the role of naming in eco-narratives". Environmental Humanities Review, 5(1), 45–63
Bennett, J. R., & Elliott, J. E. (2007). "Acute poisoning of raptors by carbofuran in Canada". Journal of Wildlife Diseases, 43(2), 341-347.
Brown, L. T. (2017). "Naming and environmental identity: The role of character names in ecocritical narratives". Literary Studies in Ecology, 10(1), 77-93.
Gleick, P. H. (2003). "Water use". Annual Review of Environment and Resources, 28(1), 275-314.  https://doi.org/10.1146/annurev.energy.28.040202.122849
Buell, L. (2001). Writing for an Endangered World: Literature, Culture, and Environment in the U.S. and Beyond. Harvard University Press.
Buell, L. (2005). The Future of Environmental Criticism: Environmental Crisis and Literary Imagination. Blackwell.
Casey, E. (1997). The Fate of Place: A Philosophical History. University of California Press.
Clark, T. (2011). The Cambridge Introduction to Literature and the Environment. Cambridge University Press.
Dobrin, S. I., & Kidd, K. (2004). Wild Things: Children’s Literature, Ecocriticism, and Ecological Literacy. Wayne State University Press.
Garrard, G. (2012). Ecocriticism (2nd ed.). Routledge.
Glotfelty, C. (1996). Introduction: Literary studies in an age of environmental crisis. In C. Glotfelty & H. Fromm (Eds.). The ecocriticism reader: Landmarks in literary ecology.University of Georgia Press.
Heise, U. K. (2008). Sense of Place and Sense of Planet: The Environmental Imagination of the Global. Oxford University Press.
Ingold, T. (2000). The Perception of the Environment: Essays on Livelihood, Dwelling and Skill. Routledge.
Johnson, A. B. (2018). Critical ecocritical perspectives and environmental themes in modern children’s stories. Journal of Children’s Literature and Environment, 12(3), 145–168
Jones, A., & Brown, P. (2021). »Technological Advancement and Environmental Preservation«. Environmental Ethics Review.
Laurance, W. F., Sayer, J., & Cassman, K. G. (2014). "Agricultural expansion and its impacts on tropical nature." Trends in Ecology & Evolution, 29(2), 107-116.  
 https://doi.org/10.1016/j.tree.2013.12.001
Lee, E. H. (2020). "Overcoming technology and its environmental impact in adolescent fiction". Journal of Ecocritical and Youth Literature, 8(2), 115–132.
Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens III, W. W. (1972). "The limits to growth: a report for the Club of Rome's project on the predicament of mankind". Universe Books.
Morton, T. (2010). The Ecological Thought. Harvard University Press.
Naess, A. (1973). "The shallow and the deep, long-range ecology movement. A summary". Inquiry, 16(1–4), 95–100.
Nixon, R. (2011). Slow Violence and the Environmentalism of the Poor. Harvard University Press.
Ripple, W. J., Estes, J. A., Beschta, R. L., Wilmers, C. C., Ritchie, E. G., Hebblewhite, M., ... &
Rupert, W. (1978). "Literature and ecology: An experiment in eco-critical analysis". Journal of Environmental Literature, 3(1), 22–38.
Smith, J., et al. (2020). "Environmental Conflicts: Impacts on Policy and Awareness". Journal of Environmental Studies.
Warren, K. J. (Ed.). (1997). Ecofeminism: Women, culture, nature. Indiana University Press.
Weisman, A. H. (2007). The world without us. St. Martin’s Thomas Dunne Books.
مجله علمی پژوهشی مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز
دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 32
آذر 1404
صفحه 189-206
فایل ها
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 18 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش: 27 بهمن 1403
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار