نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• شهرام رفیعی ¹
• لیدا نامدار ²
• نصرت الله دین محمدی ³
• حسین آریان ⁴

¹ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران.

² استادیار زبان و ادبیات فارسی،واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران.

³ استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی ، خدابنده، ایران.

⁴ دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

چکیده

منوچهر احترامی از قدیمی‌ترین و موفق‌ترین نویسندگان و سرایندگان ادبیات کودک و نوجوان ایران با مجموعه‌‌شعرهایش به‌ویژه مجموعه‌ی حسنی نگو یه دسته‌گل از انقلاب اسلامی تا به امروز، با تیراژ چند میلیونی همچنان یکی از محبوب‌ترین شاعران شعر کودک به‌شمار می‌رود. با وجود اینکه عوامل گوناگونی در موفقیت و ماندگاری اشعار او مؤثر بوده‌اند اما به نظر می‌رسد کاربست طنز و شگردهای گوناگون آن نیز نقش مهمی در ماندگاری آثارش داشته ‌باشد. طنز احترامی به‌دلیل جهان‌شمول‌بودن و سخن‌‌گفتن از جهان واقعی کودکان، در گام نخست با موقعیت‌های طنزآمیزی که دارد با کودک همراه‌ می‌گردد، ارتباط عاطفی عمیقی با او برقرار می‌سازد و سپس باتکیه‌بر اندیشه و تخیل خاص کودکان، احساس لذت و هیجان در وجود کودک برمی‌انگیزاند که تأثیر آن تا سال‌ها حتی یک عمر باقی می‌ماند. بنابراین، هدف مشخص این جستار، بررسی تأثیر شگردهای طنز در موفقیت و ماندگاری شعرهای کودک احترامی و به‌طور مشخص، هفده دفتر از مجموعه‌ی 21 جلدی حسنی به روش توصیفی‌تحلیلی است. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌دهد یکی از عوامل موفقیت و ماندگاری شعر احترامی این است که افزون‌بر استفاده از شگردهای طنز ملموس و خودکاری مانند جناس، تحامق، استعاره، ایجاز و... از شگردهای دیگری که مختص خود اوست همچون نگرش ‌طنزآمیز، چرخش‌ طنز، شخصیت‌های طنزآمیز، طنز موجود در فرهنگ عامه نیز بهره برده ‌است که از میان این‌ها، طنز در ادبیات عامه بیشترین و طنز تناقض‌ طنزآمیز، کمترین بسامد را داشته ‌است. احترامی بیشتر با رویکرد سرگرمی، آموزشی و انتقادی طنز خود را پیش برده است‌ و اشعار طنزآمیز او متشکل از لایه‌های درونی و بیرونی است. روساخت آن برای کودکان، خوشایند و سرگرم‌کننده بوده است و لایه‌های درونی آن برای برانگیختن حس پرسش‌گری و کنجکاوی در کودکان کارکردی انتقادی ‌‌دارد.
 
 
 

کلیدواژه‌ها

• چرخش ‌طنز
• شخصیت‌های‌ طنزآمیز
• شعر کودک
• طنز موقعیت
• ماندگاری
• مجموعه‌ی‌ حسنی
• منوچهر احترامی

موضوعات

• ادبیات کودک و نوجوان ایران

عنوان مقاله [English]

The Role of Humor in the Success and Longevity of Manouchehr Ehterami's Children's Poetry Based on Hasani Poetry Collection

نویسندگان [English]

• Shahram Rafiei ¹
• Lida Namdar ²
• Nosratollah Dinmohammadi ³
• Hosein Arian ⁴

¹ PhD. Student, In Persian Language and Literature,Islamic Azad University, Khodabandeh Branch, Khodabandeh, Iran.

² Assistant Prof in Persian Language and Literature, Islamic Azad University, Khodabandeh Branch, Khidabandeh , Iran

³ Assistant Prof in Persian Language and Literature Islamic Azad University, Khodabandeh Branch, Khodabandeh, Iran.

⁴ Associatet Prof in Persian Language and Literature of Islamic Azad University,Zanjan Branch, Zanjan ,Iran

چکیده [English]

Manouchehr Ehterami is one of the most enduring and successful children's poets of the 1980s. His works, according to official statistics, are among the best-selling and highest circulating works in the field of children's literature, playing a significant role in enriching and elevating children's and young adults’ literature after the Islamic Revolution. “The publication of Hasani Nago Ye Daste Gol, as Ehterami states in his interview, is received so warmly that after its publication, 400 types of Hasani hit the market, and the circulation of Hasani Nago Ye Daste Gol reached five to six million copies” (Hajvani, 1394: 89, quoted from Ehterami, n.d.). This 21-volume series, presented in a simple and eloquent language with a special charm and impact, has maintained its credibility and appeal to this day. Humor, which plays a significant role in this longevity, in its highest function, is a form of artistic expression. It is essentially this artistic expression that leads to the poetic quality and immortality of the works. The present article, which is an effort to examine the role of humor in the success and longevity of children's poetry, specifically focusing on his Hasani collection, seeks to answer the question: what connection exists between humor and the level of appeal, success, and longevity of Ehterami's children's poetry? And why do his poems, especially the Hasani collection, still hold significance and appeal for today's young audience?
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

• children's poetry
• humor
• endurance
• Hasani Collection
• Manouchehr Ehterami‎