نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

چکیده

در حوزه‌ی فیلم و انیمیشن، محصول‌های تولیدشده برای کودکان به‌دلیل فاصله‌ی سنی میان کودک و مترجم یا نویسنده‌ی بزرگ‌سال ضعف‌هایی دارند؛ زیرا تصمیم‌های نویسنده، مترجم و گروه دوبله با ذائقه‌ی شاد و جسورانه‌ی کودک در کشف دنیای اطراف، متفاوت است. اگر لحن فیلم‌های دوبله‌شده، واژگان گزینش‌شده و ترکیب آن‌ها برای کودک درک‌پذیر نباشد، به‌طور قطع هدف مترجم فیلم‌نامه‌ی کودک از شکل‌گیری ارتباطِ اثرگذار برآورده نخواهد شد. مسأله‌ای که در برخی قسمت‌های دوبله‌ی فارسی و عربی انیمیشن «بچه‌رئیس؛ الطفل الزعیم» رعایت نشده ‌است. به‌طوری ‌که گروه ترجمه با به‌کارگیری واژه‌ها و ساختارهای دستوری متفاوت با لحن گفتارگونه‌ی کودک، امکان ارتباط با کودک فارسی‌زبان و عرب‌زبان را کم کرده است. وجود این ویژگی پژوهشگران را بر آن داشت تا به بررسی تطبیقی لحن کودکانه در دوبله‌های فارسی و عربی آن بپردازند. نتایج نشان می‌دهد که در هر دو دوبله به‌دلیل پیروی از اصل انگلیسی انیمیشن، لحن کودکانه رعایت نشده ‌است و گاهی واژگان، تعابیر، ترکیب‌ها و ساختارهای دستوری‌ خارج از فهم کودک استفاده شده ‌است؛ با این تفاوت که لحن دوبله‌ی عربی در مقایسه با فارسی، کودکانه‌تر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ترجمه‌ی انیمیشن برای کودکان نیازمند ساده‌سازی مضامین انتزاعی و دشوار همچون استعاره‌ها و کنایه‌ها، ساده‌سازی واژگان دشوار مانند واژگان رسمی و کهنه و کوتاه‌سازی ساختارهای دستوری دشوار مانند بندهای معترضه و ترکیبات وصفی و اضافی طولانی است. تحقق این امر نیازمند انجام پژوهش‌های مخاطب‌محور بر پایه‌ی دریافت فرآورده است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Childish Tone in the Persian and Arabic Dubbings of the Animated Film The Boss Baby

نویسندگان [English]

  • Abdulbasit Arab Yousefabadi 1
  • Moslem fatollahi 2

1 Assistant Professor of Arabic Language and Literature, University of Zabol,, Zabol, Iran

2 Assistant Professor, English Department, University of Zabol

چکیده [English]

The tone in children's films should be simple, based on standard language, following standard grammar. It should also have a descriptive and dynamic style, using mostly simple sentences and clear verbs to make it easy for the child to understand. If the tone of dubbed films, the selected words and their combinations, are not comprehensible to the child, the film translator’s goal of forming an effective communication will definitely not be achieved. The problem seen in the Persian and Arabic dubbings of the animated film The Boss Baby is that the translation team has reduced the possibility of communicating with the Persian and Arabic children by using words and grammatical structures that are different from the childish tone. This feature motivated us to examine the childish tone in the Arabic and Persian dubbings of this animated film and to answer the following questions:
- Considering the adult theme of the animated film The Boss Baby, to what extent are the tone of the original film and its Persian and Arabic dubbings in line with the childish tone?
- Which of the Persian and Arabic dubbings of the animation has a more childish tone?
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • translation
  • animation
  • dubbing
  • The Boss Baby
  • childish tone
امام، عباس. (1393). «ترجمه‌ی کودکانه به فارسی: چالش لحن». مطالعات زبان و ترجمه، دوره‌ی 47، شماره‌ی 1، صص 105- 122.
پروان، حسن؛ باقرنصرآبادی، ناهید. (1388). «تأملی در ترجمه‌ی فیلم باتکیه‌بر چگونگی انتقال فیلم از زبان آلمانی به فارسی». پژوهش ادبیات معاصر جهان، دوره‌ی 14، شماره‌ی 52، صص 35-48.
حجازی‌فراهانی، بنفشه. (1381). ادبیات کودکان و نوجوانان: ویژگیها و جنبهها. تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
خاتمی، احمد و همکاران. (1402). «پژوهشی تطبیقی در مبانی نظری ادبیات کودک و نوجوان: باتکیه‌بر سه کتاب دانشگاهی فارسی و عربی». مطالعات زبان فارسی، دوره‌ی 6، شماره‌ی 14، صص 21-38.
DOI:10.22034/jmzf.2024.427873.1169
خوانی، زهرا. (2008). أدب الأطفال فی الجزائر: دراسة لأشکاله وأنماطه بین الفصحی والعامیة. جامعة أبی بکر بلقاید: رسالة الدکتوراه.
دهباشی‌شریف، فروزان؛ میرافضلی‌کهنگی، فاطمه. (1398). «انواع طنز و شیوه‌ی دوبله‌ی آن در انیمیشن زوتوپیا بر اساس مدل مارتینز سیرا». رسانه‌های دیداری‌شیداری، دوره‌ی 13، شماره‌ی 29، صص 209-225.
 DOI:10.22085/javm.2019.88993
رستگارمقدم‌تفتی، محمدرضا. (1398). بررسی مؤلفه‌های آموزش ترجمه‌ی زیرنویس در محیط دانشگاهی ایران. پایان‌نامه‌ی  دکتری دانشگاه فردوسی مشهد.
زیگلر، رابرت؛ آلیبالی، مارتا. (1387). تفکر کودکان: روان‌شناسی رشد شناختی. ترجمه و تلخیص: سیدکمال خرازی، تهران: جهاد دانشگاهی.
سحابی‌راسخ، سارا. (1380). «کتاب‌خوانی کودکان». پژوهش‌نامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان، شماره‌ی 24، ص90.
صادقی، شهره. (1392). «ارزیابی رشد زبان استعاری در کودکان فارسی‌زبان، بررسی مقایسه‌ای». علم زبان، دوره‌ی 1، شماره‌ی 1، صص 145-167.  DOI: 10.22054/ls.2014.31
صدقیان، زینب؛ شاهوردیانی، ناهید. (1394). «ارائه‌ی مدل ارزیابی ترجمه‌ی فیلم با استناد به مدل دوسار و بررسی نقش کاربردی آن در آثار دوبله‌شده در ایران». پژوهش ادبیات معاصر جهان، دوره‌ی 20، شماره‌ی 2، صص 295-315. 
DOI: 10.22059/jor.2015.57087
عرب‌تربتی، نوشین و همکاران (1397). «نشر ترجمه‌ی ادبیات کودک و نوجوان: وضعیت کنونی، معضلات و عوامل انتخاب». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 9، شماره‌ی 1، صص 91-112.  DOI: 10.22099/jcls.2017.4061
قرائی، زهره؛ شب‌انگیز، شیرین. (1401). «رویکردی فرهنگی به هویت در ترجمه‌ی ادبیات نوجوان: مطالعه‌ی موردی رمان خورشید هم یک ستاره است». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 13، شماره‌ی 26، صص 245-272.
 DOI: 10.22099/jcls.2021.40616.1878
قرشی، محمد؛ امین‌زاده، سیروان. (1391). «مفهوم خوانایی در ترجمه‌ی ادبیات کودکان و نوجوانان و شیوه‌ی ارزیابی آن». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 3، شماره‌ی 2، صص 76-89.  DOI: 10.22099/jcls.2012.550
معاذاللهی، پروانه. (1390). «ترجمه‌ی ادبیات کودکان: بررسی ترجمه‌ی اسامی خاص شخصیت‌ها به‌طور ویژه». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 2، شماره‌ی 2، صص 153-168. DOI: 10.22099/jcls.2012.434
مهدوی‌آرا، مصطفی؛ ایزی، احمد. (1398). «بایسته‌های ترجمه‌ی ادبیات کودک و نوجوان از منظر فنی و دیداری (نمونه‌ی تطبیقی و موردپژوهانه‌ی ترجمه مجموعه‌ی «حکایات النخلة الخضرا»)». مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 10، شماره‌ی2، صص129-150.  DOI: 10.22099/jcls.2019.30413.1630
مهدوی‌آرا، مصطفی؛ نوری‌کیذقانی، سیدمهدی. (1401). «بررسی کارکردهای نظریه‌ی اسکوپوس در ترجمه‌ی ادبیات کودک و نوجوان (مطالعه‌ی موردی ترجمه‌های فارسی «قصص الحیوان فی القرآن الکریم». نوشته‌ی احمد بهجت،  مطالعات ادبیات کودک، دوره‌ی 13، شماره‌ی 1، صص. 265-288.  DOI: 10.22099/jcls.2021.38841.1831
نعمتی‌لفمجانی، حمیده. (1401). «ترجمه‌ی فیلم‌های چندزبانه در دوبله». مطالعات زبان و ترجمه، شماره‌ی 48، صص 173- 202.  DOI: 10.22067/Its.v55i1.85997
Biber, D., Gray, B., Staples, S., & Egbert, J. (2020). "Investigating grammatical complexity in L2 English writing research: Linguistic description versus predictive measurement". Journal of English for Academic Purposes, 46, 1-22. https://doi.org/10.1016/j.jeap.2020.100869
Cometa, M. S. & M. E. Eson. (1978). "Logical operations and metaphor interpretation: A Piagetian model". Child Development, 12 (49), 649-659.
El Abed, M., & Yazbeck, M. (2025). "Subtitling versus dubbing in animated films: cognitive and evaluative reception in young children". Cogent Arts & Humanities, 12(1).
https://doi.org/10.1080/23311983.2025.2474870
Hejazi, N., & Hamidi, S. (2019). "Dubbing humor into Persian: The Case of the Incredibles 2". Language and Translation Studies, 52(1), 159-189.
https://doi.org/10.22067/lts.2024.88917.1268
Lathy, G. (2010). The role of translator in children's literature: Invisible storytellers. Routledge.
Lozano, J. (2017). "Bringing all the Senses into Play: the Dubbing of Animated Films for Children". Revue De Traduction, 30(1), 99-115. DOI: 10.4000/palimpsestes.2447
Minutella, V. (2020). "Dubbing Animated Films: A Complex Collaborative Process In: (Re) Creating Language Identities in Animated Films". Dubbing Linguistic Variation (pp.19-73).
Oittinen, R. (2000). Translating for children. Garland Publishing, Inc.
Wang, B., Zou, D., & Wu, Y. (2024). "What to translate and how to translate in audio description: a case study of the Oscar-winning animated film Feast". Media Practice and Education, 26(1), 1–17. https://doi.org/10.1080/25741136.2024.2347051
Yanti, N. (2022). "Multimodality in Audio Visual Translation of Children’s Animated Films". KnE Social Sciences, 7(10), 279–287. https://doi.org/10.18502/kss.v7i10.11296