نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش به‌منظور بررسی شیوه‌های به‌کارگرفته‌شده از سوی راویان برای آشکارسازی حضور روایت‌گیر در داستان، چهل داستان کوتاه منتشرشده در یکی از هفته‌نامه‌های نام‌آشنای گروه سنی کودک و نوجوان به نام دوچرخه را انتخاب کرده‌ایم که این آثار در سال‌های 1390-1400 به قلم نویسندگان مختلف به رشته‌ی تحریر در آمده‌اند. برای یافتن این نشانه‌ها در متن که گاه با توقف در امر روایت‌گری همراه است و در این بین، راوی به ذکر جزئیات ناشناخته برای خواننده می‌پردازد، ضمن توجه به تعاریف مطرح‌شده و موجود از «روایت‌شنو» و «روایت‌گیر» در آثار نظریه‌پردازان روایت‌شناسی، به جست‌وجوی نشانه‌هایی پرداخته‌ایم که کمتر از آن صحبت شده است. نتایج این پژوهش که به شیوه‌ی توصیفی‌تحلیلی انجام شده است، نشان می‌دهد راویان برای تشخص‌بخشیدن به روایت‌گیر، جلب توجه، تمرکز و اعتماد او به روایت و برقراری تعامل صمیمانه با روایت‌گیر از شیوه‌هایی نظیر گفت‌وگوی مستقیم، پرسش از روایت‌گیر، پاسخ به پرسش فرضی روایت‌گیر، برطرف‌کردن برخی ابهام‌ها برای او، باز کردن پرانتز در خلال روایت به منظور افزودن توضیح‌های بیشتر و... استفاده کرده‌اند.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Methods of Revealing the Presence of the Narratee and Its Signs in the Short Stories of the Weekly 

نویسندگان [English]

  • Mahbood Fazeli 1
  • Yasaman Majidi 2

1 Associate Professor in Persian Language and Literature,, Alzahra University, Tehran,, Iran

2 MA in Persian Language and Literature, Alzahra University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Narrative is not merely a diverse array of literary genres; it is a fundamental human impulse to both tell and hear stories. This is a universal characteristic of all narratives, irrespective of their unique style, voice, or plot: someone says something to another individual about something. Therefore, there is consistently a speaker, a narrative, and a listener. The narrator is assisted by the audience of the narrative, who are referred to as narratees, in providing the narrative with a more precise framework. Additionally, the narrative’s themes are underscored by the narratee’s presence.The signs of the presence of the narrator are more evident and numerous than those of the narratee; however, the presence of the narratee become evident when the narrator pauses the representation and reports details that are well-known to them but are unknown to the reader. In numerous narratives, there are clear signs and elements that enable us to trace the narratee.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bicycle Weekly
  • children’s and young adults’ literature
  • narratee
  • narratology
  • short story
آقائی، نجمه. (1401). بررسی ماهیت و کارکرد روایت‌شنو در داستان‌های مدرنیستی فارسی (با تمرکز بر رمان‌های دهه‌ی چهل و پنجاه شمسی). پایان‌نامه‌‌ی کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان.
ابطحی، فاطمه. (1390). «داستان دیوار خلاقیت». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 631، ص 18.
ـــــــــــــ. (1391). «داستان جیم لاستیک چطوره؟». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 685، ص4.
اسماعیل‌لو، صدیقه. (1389). چگونه داستان بنویسیم. تهران: نگاه.
اشمید، وولف. (1394). درآمدی بر روایت‌شناسی. ترجمه‌ی تقی پورنامداریان و نیره پاک‌مهر، تهران: سیاهرود.
افتخار، رفیع. (1399). «داستان بام تا خاک». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 1007، ص 5.
بابامرندی، مژگان. (1393). «داستان مادربزرگ عروس شد». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 738، ص 8.
بارت، رولان و دیگران. (1394). درآمدی بر روایت‌شناسی. ترجمه‌ی هوشنگ رهنما، تهران: هرمس.
بارت، رولان. (1400). درآمدی بر تحلیل ساختاری روایت‌ها و کشتی با فرشته[ePUB]. ترجمه‌ی محمد راغب، تهران: ققنوس.
پرینس، جرالد. (۱۳۹۱). روایت‌شناسی: شکل و کارکرد روایت. ترجمه‌ی محمد شهبا، تهران: مینوی خرد.
پگاه‌راد، بهمن. (1397). «داستان مانور». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 933، ص10و11.
تمیم‌داری، زهره. (1392). «داستان پرونده‌ای برای مادربزرگ». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 730، ص 9.
تودوروف، تزوتان. (1395). بوطیقای ساختارگرا. ترجمه‌ی محمد نبوی، تهران: آگه.
توزنده‌جانی، جعفر. (1395). «داستان هم‌بازی اژدها». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 866، ص 8.
تولان، مایکل. (۱۳۹۳). روایت‌شناسی: درآمدی زبان‌شناختی-انتقادی. ترجمه‌ی سیده‌فاطمه علوی و فاطمه نعمتی، تهران: سمت.
حکیمیان، زهرا. (1396). «داستان فضانوردی با لباس چهل‌تکه». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 896، ص 8.
خسروی، صدیقه. (1392). «داستان این سوی دیوار، آن سوی دیوار». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 702، ص8.
ــــــــــــــــ. (1394). «داستان همان ماه ناقلا». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 807، ص 8.
درودگریان، فرهاد؛ ترابی‌گودرزی، مریم. (1401). «بررسی موقعیت روایت‌شنو در آثار جلال آل‌احمد». سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، دوره‌ی 15، شماره‌ی 74، صص 263-277.  DOI:10.22034/bahareadab.2022 .15 .6374
ذوالفقاری، حسن. (1395). آیین نگارش و ویرایش. تهران: فاطمی.
ژوو، ونسان. (1394). بوطیقای رمان. ترجمه‌ی نصرت حجازی، تهران: علمی و فرهنگی.
سمیعی‌گیلانی، احمد. (1380). آیین نگارش. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
شاملو، آتسا. (1390). «داستان خلبان باباجون». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 619، ص6.
شمیسا، سیروس. (1399). معانی. تهران: میترا.
ضیایی، محمدرفیع. (1390). «داستان بشقاب پرنده». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 598 ، ص 8
ـــــــــــــــــ. (1391). «داستان من پسر گل بابام». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 683، ص 8.
ـــــــــــــــــ. (1393). «داستان بیچاره درخت اکالیپتوس». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 782، ص 9.
ـــــــــــــــــ. (1394). «داستان طوطی در دیار غربت». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 809، ص 8.
طهماسبی، سارا. (1391). «داستان یادگاری ابوالفتح‌خان ذوالفنون». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 675، ص 8.
فولادی، غلامرضا؛ کشاورزی، سودابه (1396). «گونه‌های روایتی در مجموعه‌ی قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب اثر مهدی آذریزدی». زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا، سال 8، شماره‌ی 16، صص 85- 104.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1757283
کالر، جاناتان. (1390). تئوری ادبی. ترجمه‌ی حسین شیخ‌الاسلامی، تهران: افق.
کرنی، ریچارد. (1384). در باب داستان. ترجمه‌ی سهیل سُمّی، تهران: ققنوس.
کوچکی، مریم. (1390). «داستان شبیه مادربزرگ». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 643، ص4.
کریمی، حسین. (1398). تحلیل موقعیت راوی و روایت‌شنو در رمان جای خالی سلوچ بر اساس گونه‌شناسی ژپ ‌لینت‌ولت. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد دانشگاه زنجان.
لینت‌ولت، ژپ. (1398). ابعاد روایت‌پردازی؛ مضمون، ایدئولوژی، هویت [نسخه ePUB]. ترجمه‌ی نصرت حجازی، تهران: علمی و فرهنگی.
محمدی‌فشارکی، محسن؛ عاشورلو، شیرین. (1393). «بررسی موقعیت روایت‌شنو در ادبیات داستانی». جستارهای زبانی، دوره‌ی 5، شماره‌ی 4، صص171-195. http://lrr.modares.ac.ir/article-14-1696-fa.html
مندنی‌پور، شهریار. (1400). ارواح شهرزاد (سازه‌ها، شگردها و فرم‌های داستان نو). تهران: ققنوس.
نجفی، ابوالحسن. (1387). فرهنگ فارسی عامیانه. تهران: نیلوفر.
نوری، زهرا. (1397). «داستان گل‌خانوم». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 954، ص 8.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ( 1400 ). «داستان مامان‌خانوم». هفته‌نامه‌ی دوچرخه، شماره‌ی 1036، ص 6.
نورایی، الیاس؛ خدادادی، فضل‌الله. (1393). «پژوهشی بر رابطه‌ی راوی با روایت‌شنو و رویدادها و شخصیت‌ها در ادبیات داستانی». پژوهشنامه‌ی نقد ادبی و بلاغت، سال 3، شماره‌ی 2، صص 37-55.
نیکولایوا، ماریا. (1398). درآمدی بر رویکردهای زیبایی‌شناختی به ادبیات کودک. ترجمه‌ی مهدی حجوانی و فاطمه زمانی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
یان، مانفرد. (1398). روایت‌شناسی، راهنمای خواننده به نظریه‌ی روایت [نسخه ePUB]. ترجمه‌ی ابوالفضل حرّی، تهران: علمی و فرهنگی.