نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه گیلان،رشت،ایران

چکیده

داستان‌ها بخشی از ادبیات هستند که با خوانش هر یک از آن‌ها، ایدئولوژی خاصی به خواننده منتقل می‌شود. بسیاری از این ایدئولوژی‌ها در متن پنهان‌اند و برخی در نگاه اول بسیار عادی و طبیعی به نظر می‌رسند. در این مقاله، کتاب‌های مربای شیرین، شما که غریبه نیستید و قصههای مجید اثر هوشنگ مرادی‌کرمانی با خوانشی انتقادی، از منظر طبیعی‌سازی بررسی می‌شوند. نظریه‌ی طبیعی‌سازی بخشی از نظریه‌ی تحلیل انتقادی گفتمان است و به روشن‌کردن ایدئولوژی‌های پنهان در اصطلاحات، عبارات و گفت‌وگوها و کنش‌هایی می‌پردازد که به ظاهر عادی به نظر می‌رسند. بدین منظور، کتاب‌های بررسی‌شده، از نظر طبیعی‌سازی خشونت در فضاسازی‌ها و لحن داستان و شخصیت‌ها بررسی شدند و همچنین کاربرد کنایه‌ها و عبارات در این حوزه بررسی شد. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهند که در این داستان‌ها در فضاسازی‌ها و لحن داستان طبیعی‌سازی خشونت انجام گرفته و کنایه‌ها و عباراتی که به‌طور غیرمستقیم بر خشونت دلالت دارند، استفاده شده‌اند که در کل خشونت در کلام، بسیار عادی و طبیعی جلوه داده شده است. علاوه‌بر این‌ها استفاده از طنز در موقعیت‌هایی که به خشم پرداخته شده، از حس منفی خشونت کاسته و این احساسات را طبیعی‌سازی کرده است.
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Naturalization of Violence in the Works of Houshang Moradi Kermani: A case study of Sweet Jam, You’re No stranger, and Majid’s Tales

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Ghayoori 1
  • Marzieh Azarnia 2

1 Assistant Professor of Persian Language and Literature, University of Guilan, Rasht, Iran

2 MA student in Persian Language and Literature, Guilan University , Rasht, Iran

چکیده [English]

In Fairclough’s Critical Discourse Analysis, naturalization refers to the process through which ideologies and power relations in discourse are presented as “natural,” “self-evident,” or “normal.” This concept demonstrates how language and discourse can unconsciously instill certain beliefs and values in individuals so that they accept them as “common sense” without questioning them. Violence—understood as deviant behavior involving coercion and harm—may manifest physically or more subtly through speech, gaze, or specific gestures. Houshang Moradi Kermani is one of the most prominent contemporary Iranian authors of young adult novels, widely admired for his fluid and appealing narrative style. According to the authors of this article, one of the notable features in most of his works is the naturalization of anger and violence. The point of concern is that when an author repeatedly represents anger and violence as everyday and inevitable, the audience may perceive them as ordinary rather than subject to critique.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical Discourse Analysis
  • Violence
  • Young Adult Novel
  • Naturalization
  • Houshang Moradi ‎Kermani
آقاگل‌زاده، فردوس؛ غیاثیان، مریم سادات. (1386). «رویکردهای غالب در تحلیل انتقادی گفتمان». زبان و زبانشناسی،  ۳ (5)، 64-58.  https: //www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1129710
پین، جان. (1389). سبک و لحن در داستان. ترجمه‌ی نیلوفر اربابی، اهواز: رسش.
توبیاس، رونالد. (1389). درون‌مایه در داستان. ترجمه‌ی مهرنوش طلایی، اهواز: رسش.
رضی، احمد. (1401). روشها و مهارتهای تحقیق در ادبیات و مرجع‌شناسی. تهران: فاطمی.
ریمون-کنان، شیلومیت. (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمه‌ی ابوالفضل حری، تهران: نیلوفر.
ظریفیان، مهدی و همکاران. (1401) . «بررسی ویژگی‌ها و علل اجتماعی-سیاسی پدیده‌ی هتّاکی در ادبیات دوره‌ی مشروطه». نقد ادبی، 15(58)، 119-157. DOR:20.1001.1.20080360.1401.15.58.6.4
غیوری، معصومه؛ اصلاحی، سپیده. (1401). «تحلیل و بررسی زبانی جایگاه زن در ضرب‌المثل‌های فارسی از منظر طبیعی‌سازی». زبان فارسی و گویشهای ایرانی، ۷ (13)، 202-173.   https: //doi.org/10.22124/plid.2022.22653.1610
فرکلاف، نورمن. (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه‌ی فاطمه شایسته‌پیران و همکاران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
کربلایی‌صادق، مهناز و همکاران. (1396).«بررسی الگوی خشونت کلامی در آثار ادبی معاصر: رویکردی نقش‌گرا». کنفرانس بین‌المللی ادبیات و زبان شناسی، شماره‌ی 2.  https: //sid.ir/seminar/161/fa
‌لزگی، سیدحبیب‌الله؛ حجوانی، مهدی. (1384). «خشونت و مدارا در ادبیات کودک (با نگاهی به دو نمایشنامه‌ی کودکانه)». پژوهشنامهی علوم انسانی، (45-46)، 189-210.
لینت‌ولت، ژپ. (1398). ابعاد روایت‌پردازی؛ مضمون، ایدئولوژی، هویت. ترجمه‌ی نصرت حجازی. تهران: علمی و فرهنگی.
محسنی، محمدجواد. (1391). «جستاری در نظریه و روش تحلیل گفتمان فرکلاف». معرفت فرهنگی اجتماعی، ۳ (۳)، 86-63.  https: //marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/112
محمودی‌بختیاری، بهروز؛ معنوی، مهسا. (1395). «خشونت کلامی درنمایشنامه هاملت با سالاد فصل: رویکرد گفتمانی». جستارهای زبانی، 7 (30)،  187-205.   http: //lrr.modares.ac.ir/article-14-3733-fa.html
مرادی‌کرمانی، هوشنگ. (1386). شما که غریبه نیستید. تهران: معین.
ــــــــــــــــــــــ. (1381). قصههای مجید. تهران: معین.
 ـــــــــــــــــــــ. (1388). مربای شیرین. تهران: معین.
میرصادقی، جمال. (1394). عناصر داستان. تهران: سخن.
هارت، کریستوفر. (1389). تحلیل گفتمان انتقادی و علوم شناختی. ترجمه‌ی مسعود دهقان و فردوس آقاگل‌زاده و بهناز وهابیان، تهران: نویسه پارسی.
هوارث، دیوید. (1390). گفتمان. ترجمه‌ی احمد صبوری. تهران: آشیان.
یارمحمدی، لطف‌الله. (1399). درآمدی به گفتمان‌شناسی. تهران: هرمس.
یونسی، ابراهیم. (1392). هنر داستان‌نویسی. تهران: نگاه.