نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• غزل سادات پورنسائی

استادیار گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی احرار، رشت، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل روان‌شناختی شخصیت بل و رابطه او با دیو در انیمیشن دیو و دلبر انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا، سکانس‌ها، دیالوگ‌ها، کنش‌های رفتاری و نشانه‌های هیجانی شخصیت‌ها را بر اساس سه چارچوب نظری شامل سندرم استکهلم، نظریه دلبستگی و کهن‌الگوهای فردیت‌یابی بررسی کرده است. داده‌های پژوهش از طریق مشاهده مکرر انیمیشن، استخراج صحنه‌های کلیدی و کدگذاری مفاهیم روان‌شناختی مرتبط گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که رابطه بل و دیو در آغاز، دارای مؤلفه‌هایی از پیوند تروماتیک، چرخه تهدید–حمایت و بازسازی شناختی است و برخی سازوکارهای مرتبط با سندرم استکهلم، از جمله همدلی دفاعی، حافظه انتخابی و بازتنظیم ادراک تهدید، در تحول هیجانی بل قابل مشاهده‌اند. بااین‌حال، تحلیل روند روایی فیلم نشان داد که شخصیت بل به‌تدریج از سطح وابستگی مبتنی بر ترس عبور کرده و به سوی عاملیت روانی، انتخاب آگاهانه و رشد فردی حرکت می‌کند. همچنین نتایج نشان داد که تجربه دلبستگی ناایمن، احساس تفاوت و انزوای اجتماعی، و نقش مراقبت‌گری معکوس در رابطه با پدر، زمینه‌های روان‌شناختی مهمی در شکل‌گیری پیوند هیجانی بل با دیو ایجاد می‌کنند. در سطحی عمیق‌تر، تحلیل کهن‌الگویی نشان داد که دیو به‌عنوان بازنمایی «سایه»، فرایند مواجهه بل با ابعاد طردشده و ناآگاه روان را فعال می‌کند و حرکت تدریجی او به سوی پذیرش، همدلی و ابراز عشق، با فرایند فردیت‌یابی و رشد آنیموس در ارتباط است. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که روایت «دیو و دلبر» را نمی‌توان صرفاً در قالب یک رابطه عاشقانه یا نمونه‌ای ساده از سندرم استکهلم تفسیر کرد، بلکه این اثر بازنمایی پیچیده‌ای از تعامل میان پیوند تروماتیک، دلبستگی، بازسازی شناختی و تحول روانی در مسیر فردیت‌یابی است

کلیدواژه‌ها

• سندرم استکهلم
• پیوند تروماتیک
• دلبستگی اضطرابی
• فردیت‌یابی
• کهن‌الگوها

موضوعات

• ادبیات کودک و نوجوان ایران

عنوان مقاله [English]

Traumatic Bonding and Psychological Development of Belle in the Animated Film Beauty and the Beast: An Examination of , Anxious Attachment ,Stockholm Syndrome and Individuation Archetypes

نویسنده [English]

• ghazal sadat pournesaei

Assistant Professor, Department of Psychology, ahrar Institute of Higher Education, Rasht,, Iran

چکیده [English]

The present study aimed to provide a psychological analysis of Belle’s character and her relationship with the Beast in the animated film . Using a qualitative approach grounded in content analysis, the study examined key scenes, dialogues, behavioral patterns, and emotional indicators through three theoretical frameworks: Stockholm syndrome, attachment theory, and archetypal individuation. Research data were collected through repeated viewing of the film, identification of pivotal scenes, and coding of relevant psychological concepts.The findings revealed that the initial relationship between Belle and the Beast contains characteristics associated with traumatic bonding, the threat–protection cycle, and cognitive restructuring. Several mechanisms linked to Stockholm syndrome, including defensive empathy, selective memory, and the reorganization of threat perception, were identifiable in Belle’s emotional transformation. However, analysis of the narrative trajectory demonstrated that Belle gradually moves beyond fear-based dependency toward psychological agency, conscious choice, and personal growth.The results further indicated that insecure attachment experiences, feelings of difference and social isolation, and the role of reversed caregiving in Belle’s relationship with her father constitute significant psychological factors underlying her emotional bond with the Beast. At a deeper symbolic level, archetypal analysis suggested that the Beast functions as a representation of the “shadow,” activating Belle’s confrontation with rejected and unconscious aspects of the psyche. Her gradual movement toward acceptance, empathy, and love was found to parallel the process of individuation and the development of the animus.Overall, the study suggests that the narrative of Beauty and the Beast cannot be reduced merely to a romantic relationship or interpreted solely as a simplistic representation of Stockholm syndrome. Rather, the film presents a complex psychological portrayal of the interaction between traumatic bonding, attachment dynamics, cognitive reconstruction, and psychological transformation within the process of individuation.

کلیدواژه‌ها [English]

• Stockholm syndrome
• traumatic bonding
• anxious attachment
• individuation
• archetypes