نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• محمداکبر دهانی

استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایرانشهر، ایران

چکیده

ترانهها و آوازهای کودکان بخشی از ادبیات عامه هستند و همانند دیگر آثار ادبیات عامه از طبیعت، اقلیم و بطن زندگی و اجتماع متولد و در آن ماندگار میشوند. بخش عمدۀ ادبیات عامه بلوچی و از آنجمله انواع آثار ادبیات شفاهی و عامۀ مربوط به کودکان مکتوب و منتشر نشدهاند و چنانچه ثبت و بررسی و منتشر نشوند، ممکن است یا برخی از آنها از بین بروند یا به تناسب روزگار تغییرات زیادی در آنها رخ بدهد و نتوانیم به این میراثهای فرهنگی که از گذشته به ارث رسیدهاند، دست یابیم و بخشی از شناختمان دربارۀ این مردم ناقص بماند. این نوشتار سعی میکند از چنین منظری به ادبیات کودکان بلوچ بپردازد. مواد پژوهشی این مقاله حاصل پژوهشهای میدانی و تلاشی برای ثبت، معرفی و تحلیل این آثار است و سعی شدهاست، جلوههای اقلیم و کارکردهای تعلیمیِ بخشی از ترانههای کودکانه بلوچی به روش توصیفی و تحلیلی بررسی شوند. در این ترانهها و آوازها بخشی از زیستبوم و فرهنگ بلوچ نمایان است. این ترانههای کودکانه چه ساختۀ ذهن و زبان کودکان باشند و چه بزرگسالان ، جنبۀ تعلیمی نیز در آنها قابل توجه است. حتی گاه به الفاظ مهملگونهای برمیخوریم که نقش اصلی آنها تکمیلکنندگی وزن و موسیقی است. این عبارتها و جملات نیز به جهت نقشی که برای تقویت احساس موسیقی در ذهن و زبان کودک دارند، ارزش تعلیمی دارند و قابل توجه هستند.

کلیدواژه‌ها

• شعر کودکانه
• ادبیات کودک
• ادبیات اقلیمی
• بلوچی

موضوعات

• ادبیات کودک و نوجوان ایران

عنوان مقاله [English]

Studying the Effect of Climate on Balochi Children's Songs and Their Educational Functions

نویسنده [English]

• Mohammad akbar dehani

Assistant Prof of Persian Language and Literature, Velayat University, Iranshahr, Iran‎

چکیده [English]

Children’s songs and rhymes form a vital part of folk literature. Like other oral traditions, they emerge from the natural environment, climate, and the lived experiences of communities and remain deeply rooted in these elements. A significant portion of Balochi folk literature, particularly oral traditions related to children, remains undocumented and unpublished. Without proper recording, analysis, and dissemination, many of these cultural treasures risk being lost or altered over time, making it difficult to access the inherited cultural legacy and leaving gaps in our understanding of the Baloch people. Each geographical region and ecosystem carries its own unique characteristics, which inevitably shape human life. These environmental factors also influence the literary expressions of a society. This is clearly reflected in Balochi literature, including its children's songs. This study aims to examine Balochi children's songs through the lens of climate and environment, exploring how these factors shape the themes, structures, and educational roles of such songs. By analyzing the interplay between ecological conditions and oral traditions, the paper sheds light on the cultural significance of children's songs in Baloch society and emphasizes the urgency of preserving these intangible heritages before they fade or transform beyond recognition.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

• Folklore literature
• children's literature
• regional literature
• Balochi.‎