نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حجت اله امیدعلی ¹
• فاطمه سلطانی ²

¹ دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک، اراک، ایران

² دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک، اراک، ایران ‏

چکیده

نگاهی گذرا به کتاب‌های فارسی دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی نشان می‌دهد که توجه به تأثیر داستان‌های فانتزی در تعلیم‌و‌تربیت کودکان و نوجوانان از نظر آموزش‌وپرورش و مؤلفان کتاب‌های درسی مغفول مانده است. این پژوهش بر لزوم توجه به فانتزی در کتاب‌های فارسی دانش‌آموزان تأکید می‌کند؛ بدین‌منظور نگارندگان با بررسی و تحلیل محتوای مجموعاً 212 درس از کتاب فارسی پایه‌ی‌ اول دبستان تا پایه‌ی‌ دوازدهم به این نتیجه رسیده‌است که سهم فانتزی در کتاب‌های فارسی دانش‌آموزان کمتر از چهار درصد است و این مقدار باتوجه‌به تأثیر فانتزی بر جنبه‌های مختلف ذهنی و رفتاری کودکان و نوجوانان بسیار ناچیز و تقریباً هیچ است. پژوهش حاضر به‌شیوه‌ی تحلیل محتوا در قالب جدول و نمودار، بسامد فانتزی را در کتاب فارسی دانش‌آموزان هر سه مقطع تحصیلی بررسی کرده ‌است. سپس ضمن توجه‌دادن مسؤولان نظام آموزش‌و‌پرورش و مسؤولان امر نوشتن کتاب‌های درسی به کارکردها و تأثیرات فانتزی در زندگی کودکان و نوجوانان، پیشنهادهایی را برای گنجاندن این گونه‌‌ی ادبی در کتاب فارسی دانش‌آموزان ارائه داده است. کارکردهای فانتزی؛ به‌ویژه کارکرد تعلیمی و اخلاقی آن همسو با بیانیه‌ی سند تحول بنیادین آموزش‌و‌پرورش و هم جهت با اهدافی است که در مقدمه‌ی کتاب‌های فارسی به آن اشاره شده ‌است.
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها

• تخیل
• کتاب درسی فارسی
• فانتزی

موضوعات

• ادبیات کودک و نوجوان ایران

عنوان مقاله [English]

The necessity of paying attention to fantasy in Persian textbooks for students

نویسندگان [English]

• Hojjat allah Omidali ¹
• Fatemeh Soltani ²

¹ Associate Prof in Persian Language and Literature, Arak University, Arak, Iran

² Associate Prof in Persian Language and Literature, Arak University, Arak, Iran

چکیده [English]

A brief look at the Persian books of students of different educational levels shows that attention to the effect of fantasy stories in the education of children and adolescents has been neglected by education and textbook authors. This study emphasizes the need to pay attention to fantasy in students' Persian books; for this purpose, the authors, by examining and analyzing the content of a total of 212 lessons from Persian books from the first grade of elementary school to the twelfth grade, have concluded that the share of fantasy in students' Persian books is less than 4%, and this amount is very insignificant and almost nothing considering the effect of fantasy on various mental and behavioral aspects of children and adolescents. The present study, using content analysis in the form of tables and graphs, has examined the frequency of fantasy in students' Persian books of all three educational levels. Then, while drawing the attention of education system officials and those responsible for writing textbooks to the functions and effects of fantasy in the lives of children and adolescents, he has presented suggestions for including this literary genre in Persian textbooks for students. The functions of fantasy, especially its educational and moral functions, are in line with the statement of the document on the fundamental transformation of education and the goals mentioned in the introduction to Persian textbooks.

کلیدواژه‌ها [English]

• imagination
• fantasy
• Persian book
• fantasy function