نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فرانسه و لاتین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار زبان و ادبیات فرانسه ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

ادراکِ زمان و فضا نزد انسان موجب شکل‌گیریِ یک پیوستار ذهنی می‌شود؛ از طریق یادآوریِ گذشته می‌توان به مرور تجربه‌هایِ سپری‌شده در دنیای گذشته نائل آمد و تصورِ آینده باعث جدایی میان انسان و زمانِ حال می‌شود. فضای «خانه» به‌عنوان فضایی که انسان به‌طور مستمر در آن پناه می‌جوید، جایگاه متمایزی با فضاهای دیگر دارد. هدف از این پژوهش دستیابی به ادراکِ زمانِ مکانمند در ارتباط با فضای خانه است. چگونه پیوستگیِ زمان‌های «گذشته، حال، آینده» در فضای خانه نزد ادراکِ انسان تبیین می‌شود؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا از طریق رهیافت پدیدارشناسیِ هوسرل، نحوه‌ی ادراکِ انسان از «زمان» بررسی می‌شود. سپس براساس تخیل‌شناسیِ فضا در بوطیقای فضا اثر گاستون باشلار، ارتباط میان ادراکِ زمانی‌مکانی و فضای خانه مطالعه می‌شود. درنهایت، با اتکاء بر نظریاتِ هوسرل و باشلار، جایگاه خانه به‌مثابه‌ محل همگرایی ادراکاتِ سه‌گانه‌ی زمانی‌مکانی در رمان باخانمان اثر هکتور مالو تحلیل می‌شود. به‌عنوان نتیجه، «خانه» فضایی است که نزد قهرمان نوجوان داستان دارای کارکردی ویژه در معناسازیِ تجربه‌ی او از زمان و فضا است، زیرا به تحقق «خاطره» و «رویا» در ذهن او می‌انجامد. به همین سبب است که فضای خانه می‌تواند همچون نیروی نظم‌دهنده باعث ایجاد پیوستگی میان زمان‌های سه‌گانه در ادراک انسان شود.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Convergence of Tripartite Temporal in the Refuge of the “Home”; Reflection on the Poetics of Space in Hector Malot’s Novel, In Family

نویسندگان [English]

  • Ali Abbassi 1
  • Andia Abaï 2
  • Sarah Sharifi 3

1 Prof in French Language and Literature, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

2 Assistant Prof in French Language and Literature, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

3 PHD Student in French Language and Literature,, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Human perception of the past in the form of "memory" or "recollection" plays a special role in the spatio-temporal continuum of the mind. Time and space constitute two stable pillars of the continuum. The fundamental question is how can the continuity of past-present-future time in the space of the home be explained by human perception? For Husserl, the phenomenology of time appears as a stable continuum that always continues. Husserl and Bachelard's phenomenological analysis of "time" and "space" leads to an abstract understanding of how the continuity between these two elements is observed. Aspects related to the perception of the three stages of time in the domestic environment are explored in Hector Malot's novel In Family. For Perrin, the heroine of Malot's story, the past is evoked through the soothing atmosphere of her shelters and at the same time she draws a dream of the future; because "home" is the space where dreams emerge and lost memories become actualized.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Time
  • Husserl's phenomenology
  • Poetics of space
  • home
  • In Family
آقاجری، جواد؛ صحرایی، علیرضا. (1389). «شرحی بر رهیافت و روش پدیدارشناسی و نتایج آن در علوم سیاسی». مطالعات روابط بین‌الملل، 3 (12)، 8-37.  https://sanad.iau.ir/Journal/prb/Article/1066370
پناهی‌آزاد، حسین؛ علیزمانی، سعید. (1393). «تبیین و نقد پدیدارشناسی دین». کلام اسلامی، 23 (۹۰)، 127-142.
جاهدجاه، عباس. (1391). «بررسی جایگاه «زمان» در اشعار روایی کودکان». مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، 3 (1)، 1-18.  https://doi.org/10.22099/jcls.2012.421
رشیدیان، عبدالکریم. (1384) هوسرل در متن آثارش. تهران: نشر نی.
زهاوی، دان. (1392). پدیدارشناسی هوسرل. ترجمه‌ی مهدی صاحبکار و ایمان واقفی، تهران: روزبهان.
صفری‌صدیق، رزیتا؛ شایگان‌فر، نادر. (1401). «تاملی در وجوه پدیدارشناسانه مینیمالیسم در گستره طراحی گرافیک». مطالعات تطبیقی هنر، 12 (24)، صص 13-27.  http://dx.doi.org/10.61186/mth.12.24.13
عباسی، علی. (1390). ساختارهای نظام تخیل از منظر ژیلبر دوران؛ کارکرد و روش‌شناسی تخیل. تهران: علمی و فرهنگی.
کریمی، فائزه؛ ظاهری‌عبده‌وند، ابراهیم. (1402). «تحلیل زمانمندی روایت در داستان‌های بازنویسی آذریزدی از مثنوی برای کودکان (براساس نظریه‌ی ژنت و نیکولایوا)». مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، 14 (1)، 189-218.
کریمیان، فرزانه. (1388). «فضا و کارکرد تخیل در اثر ژان ژیونو: شاه سرگرمی ندارد». نقد زبان و ادبیات خارجی، 2(1)، 87- 103. https://clls.sbu.ac.ir/article_99267.html
کوری، گریگوری. (1391) روایت‌ها و راوی‌ها. ترجمه‌ی محمد شهبا، تهران: مینوی خرد.
گروسی، عطیه؛ صادقلو، طاهره. (1400). «شناسایی عوامل موثر بر ادراک گردشگران روستایی از ریسک مخاطرات محیطی و تأثیر آن بر رفتار سفر گردشگر». مطالعات مدیریت گردشگری، 16 (55)، 293-318.
لیوتار، ژان فرانسوا. (1375) پدیده‌شناسی. ترجمه‌ی عبدالکریم رشیدیان، تهران: نی.
ملایی، رضا. (1396) «تبیین واقعیت پدیدار و روش پدیدارشناسی براساس فلسفه هوسرل و بازسازی آن براساس فلسفه صدرالمتألهین». اسلام و مطالعات اجتماعی، 4 (16)، 91-115. https://doi.org/10.22081/jiss.2017.64513
نجفی‌افرا، مهدی؛ خالدنژاد، شیوا. (1400) «مؤلفه‌های پدیدارشناختی معرفت‌شناسی ابن سینا: با اتکاء به مبانی پدیدارشناختی هوسرل». پژوهش‌های معرفت‌شناختی، 10 (22)، 7-26.
https://sanad.iau.ir/Journal/aadab/Article/1064149
Bachelard, G. (1974). La poétique de l’espace. Paris: Presses universitaires de France. [In French]
Charderon, H. (2022). "De l’homme machine à l’homme social, la ville industrielle dans Sans Famille et En Famille d’Hector Malot". Convergences Francophones, 7 (1), 14-27. [In French]
Crang, M. & Thrift, N. (2003). Thinking space. London and New York: Routledge.
Danset-Leger, J. (1988). L’enfant et les images de la littérature enfantine. Bruxelles : Pierre Mardaga. [In French]
Kahnamouipour, J & Khattate, N. (2023). La critique littéraire. Tehran : Samt. [In French]
Kohnen, M. (2020). L’enfant esclave dans l’œuvre d’Hector Malot : Une figure ambivalente du Roman naturaliste. France : Peter Lang Éditions. [In French]
Lefebvre, Th. (2007). "Un personnage d’Hector Malot". Revue d’Histoire de la Pharmacie, 94 (356), 525-526. [In French]
Le Run, J. L. (2006). "L’enfant et l’espace de la maison". Enfances & psy, 33 (4), 27-36. [In French]
Malot, H. (1932). En famille. Paris: Édition Ernest Flammarion. [In French]
Nojoumian, A. (2006). Poetization of Space in One Hundred Years of Solitude. Research in Contemporary World Literature [Pazhuhesh-e Zabanha-ye Khareji] 27, Special Issue in English. 41-51.
Pincet, Y. (2002). "Hector Malot, romancier de la jeunesse active et volontaire". Revue de littérature comparée, 304 (4), 479-491. [In French]
 Delahaye, Ch. & J. P. (éd.), (2019). Hector Malot, l’écrivain instituteur. Cahiers robinson, n°45. France : PU Artois. [In French]
Vion-Dury, J. ; Grasssin, J. M. ; Westphal, B. (2001). Littérature et espaces. Limoges : Presses Universitaires de Limoges. [In French].